ସ୍ଵନାମପୂର୍ଵିକାଂ ମୂର୍ତିଂ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଚକ୍ରିଣଃ
ସେ ନିଜ ନାମରେ, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭତି ଵିପ୍ରେଶ ଶଂଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ
ସେଇ ସମୟରୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଭଗବାନ—
କାର୍ତିକେ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷସ୍ଯ ପ୍ରାରଭ୍ଯ ଦଶମୀ ତିଥିମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦଶମୀ ତିଥିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି—
ଚକ୍ରତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଯସ୍ତତ୍ର ପିଂଡାନ୍ନିର୍ଵାପଯିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ମଣିଷ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥାଏ—
ଚକ୍ରତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁହରିଂ ଵିଭୁମ୍
ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ବିଷ୍ଣୁହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—
ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ତତ୍ର ଦାନାନି ଦତ୍ତ୍ଵା ନିଷ୍କଲ୍ମଷୋ ନରଃ
ସେଠାରେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ କଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଅନ୍ଯଦାପି ନରସ୍ତତ୍ର ଚକ୍ରତୀଥେ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ଅନ୍ୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁ ମଣିଷ ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥାଏ—
ଇତି ସକଲଗୁଣାବ୍ଧିର୍ଧ୍ଯେଯମୂର୍ତିଶ୍ଚିଦାତ୍ମା ହରିରିହ ପରମୂର୍ତ୍ଯା ତସ୍ଥିଵାନ୍ମୁକ୍ତିହେତୋଃ
ଏଭଳି, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ସାଗର, ଧ୍ୟାନର ଆକୃତି, ଚେତନାର ସ୍ୱରୂପ ହରି, ଏଠାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପରେ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସିଥିଲେ।
ଵିଭୋର୍ଵିଷ୍ଣୁହରେଶ୍ଚାପି ପୁନରାହ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପୁନିଥରେ ବିଷ୍ଣୁ, ହରି ଭଗବାନ କଥା କହିଲେ।
ଅଗସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ପୁରା ବ୍ରହ୍ମା ଜଗତ୍ସ୍ରଷ୍ଟା ଵିଜ୍ଞାଯ ହରିମଚ୍ଯୁତମ୍
ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା, ଅଚ୍ୟୁତ ହରିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ—
ଆଗତ୍ଯ କୃତଵାଂସ୍ତତ୍ର ଯାତ୍ରାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଯଥାଵିଧି
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ବ୍ରହ୍ମା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ।
ତତଃ ସ କୃତଵାଂସ୍ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ସେଠାରେ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଵିସ୍ତୀର୍ଣଜଲକଲ୍ଲୋଲକଲିତଂ କଲୁଷାପହମ୍
ସେଠାର ଜଳ ବିସ୍ତୃତ ତରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଯାହା ଅଶୁଦ୍ଧିକୁ ଦୂର କରେ।
ହଂସସାରସଚକ୍ରାହ୍ଵ ଵିହଂଗମମନୋହରମ୍
ହଂସ, ସାରସ ଓ ଚକ୍ର ନାମକ ଚିତ୍ରାକର୍ଷକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠିକୁ ଅତି ମନୋହର କରିଥିଲେ।
ତତ୍ର କୁଣ୍ଡେ ସୁରାଃ ସର୍ଵେ ସ୍ନାତାଃ ଶୁଦ୍ଧିସମନ୍ଵିତାଃ
ସେଠି ତାଳାବରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିର୍ମଳତା ସହିତ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ।
ତଦାଶ୍ଚର୍ଯ୍ଯଂ ମହଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେ ସର୍ଵେ ସହସା ସୁରାଃ
ତାପରେ, ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ହଠାତ୍ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଇଗଲେ।
ଅସ୍ଯ କୁଣ୍ଡସ୍ଯ ସକଲଂ ଖାତସ୍ଯ ଵିମଲତ୍ଵିଷଃ
ଏହି ତାଳାବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଖୋଦିଥିବା ଶୁଭ୍ର ଆଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା।
ଅତ୍ର ସ୍ନାନେନ ସର୍ଵେଷାମସ୍ମାକଂ ଵିଗତଂ ରଜଃ ସର୍ଵେ ଵଯଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃପଯା ତ୍ଵମତୋ ଵଦ ।। 2.8.2.
ଏଠି ସ୍ନାନ କରିବାରୁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଳ ଦୂର ହୋଇଗଲା; ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଦୟାରେ ଆଉ କିଛି କହ।
କୁଣ୍ଡସ୍ଯୈତସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାନାଫଲସମନ୍ଵିତମ୍
ଏହି ତାଳାବର ମହିମା ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଅତ୍ର ସ୍ନାନେନ ଵିଧିଵତ୍ପାପାତ୍ମାନୋଽପି ଜଂତଵଃ ନିଵସଂତି ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ଏଠି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କଲେ, ପାପୀ ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ବସିପାରନ୍ତି।
ଅତ୍ର ଦାନେନ ହୋମେନ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ସୁରୋତ୍ତମାଃ
ଏଠି ଦାନ ଓ ହୋମ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କଲେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ—
ମମାସ୍ମିନ୍ସରସି ଶ୍ରୀମାଞ୍ଜାଯତେ ସ୍ନାନତୋ ନରଃ
ମୋ ଏହି ସରସିରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମଣିଷ ଧନୀ ଓ ଶ୍ରୀମାନ୍ ହୁଏ।
ସର୍ଵଯଜ୍ଞସମଂ ସ୍ଯାଦ୍ଵୈ ମହାପାତକନାଶନମ୍
ଏହା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସମାନ ଓ ବଡ଼ ପାପ ନାଶ କରେ।
ଅସ୍ମିନ୍କୁଣ୍ଡେ ଚ ସାଂନିଧ୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ସଦା ମମ
ମୋର ସାନିଧ୍ୟ ଏହି ତାଳାବରେ ସଦା ରହିବ।
ଯାତ୍ରା ଭଵିଷ୍ଯତି ସଦା ସୁରାଃ ସାଂଵତ୍ସରୀ ମମ
ହେ ଦେବମାନେ, ମୋର ବାର୍ଷିକ ଯାତ୍ରା ସଦା ଏଠି ହେବ।
ସ୍ଵର୍ଣଂ ଚୈଵ ସଦା ଦେଯଂ ଵାସାଂସି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସୁନା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପୋଷାକ ସଦା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ତର୍ଦଧେ ସୁରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତୀର୍ଥଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତପୋଧନ
ହେ ତପସ୍ୱୀ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ ଦେଖିବା ପରେ ସେ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା।
ତଦାପ୍ରଭୃତି ତତ୍କୁଣ୍ଡଂ ଵିଖ୍ଯାତଂ ପରମଂ ଭୁଵି 2.8.2.
ସେ ସମୟରୁ ଏହି କୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
ସୂତ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ତପୋରାଶିରଗସ୍ତ୍ଯଃ କୁଂଭସଂଭଵଃ
ସୂତ କହିଲେ: ଏପରି କହି, କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମିତ ତପସ୍ୱୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ତପରାଶି ଥିଲେ।