ତେନର୍ଷିଣା ଵସିଷ୍ଠେନ ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରଃ ସ ଭୂପତିଃ
ସେଇ ରାଜାକୁ ମହାର୍ଷି ବଶିଷ୍ଠ ଦେଖିଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତପଃପ୍ରଭାଵେନ ସୂର୍ଯଵଂଶୋଦ୍ଭଵଂ ନୃପମ୍
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତିରେ ଜାଣିଲେ ଯେ ଏହି ରାଜା ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶର ସନ୍ତାନ।
ସ ନୃପଃ କଥଯାମାସ ଵସିଷ୍ଠାଯ ସୁଦୁଃଖିତଃ
ସେଇ ରାଜା ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵାମହଂ ଶରଣଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦୁଃଖୈକାଯତନୋ ଯତଃ ଉପଦେଶପ୍ରଦାନେନ ପ୍ରସାଦଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛି, କାରଣ ମୁଁ ଦୁଃଖର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ। ମୋତେ ଉପଦେଶ ଦେଇ ତୁମେ ଦୟା କର।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵସିଷ୍ଠୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବଶିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି।
ମହାକାଲଵନଂ ଭୂପ ଵ୍ରଜ ତ୍ଵଂ କାର୍ଯସିଦ୍ଧଯେ
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ତୁମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ମହାକାଳବନକୁ ଯାଅ।
ତସ୍ଯାସ୍ତୀରେ ଶୁଭଂ ଲିଂଗଂ ପୃଥୁକେଶ୍ଵର ଦକ୍ଷିଣେ ଅସ୍ଥିଚର୍ମାଵଶେଷଂ ତୁ ଚୀରଵଲ୍କଲଧାରିଣମ୍ ।। 5.2.54.
ସେଠାର ତଟରେ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ପୃଥୁକେଶ୍ୱର ନାମକ ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ଯାହା କେବଳ ହାଡ଼ ଓ ଚର୍ମରେ ଅବଶିଷ୍ଟ, ଚୀର ଓ ଚମଡ଼ିଆ ପିନ୍ଧିଛି।
ଵଚନାତ୍ତସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସେଇ ମହାତ୍ମା ବଶିଷ୍ଠଙ୍କର କଥା ଅନୁସାରେ,
ଦଦର୍ଶ ତାପସଂ ତତ୍ର ଚିରଂଜୀଵିନମଵ୍ଯଯମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଏକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଅବିନାଶୀ ତାପସକୁ ଦେଖିଲେ।
ତାପସେନ ନୃପୋ ଦୃଷ୍ଟୋ ମିତ୍ରୋଽଯଂ ମମ ଵଲ୍ଲଭଃ
ସେ ତାପସ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭାବିଲେ—'ଏହା ମୋର ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ।'
ଏହ୍ଯେହି ନୃପଶାର୍ଦୂଲ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ପ୍ରାପ୍ତୋଽସି ମେଂଽତିକେ
'ଆସ, ଆସ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେରା! ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ।'
ତଦ୍ଧୁଂକାରାତ୍ତୁ ପାତାଲଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ପଂଚ ଚ କନ୍ଯକାଃ
ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଡାକିବା ସହିତ, ପାତାଳକୁ ଭେଦି, ପାଞ୍ଚଟି କନ୍ୟା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଭୃଂଗାରଂ ତୁ ଗୃହୀତ୍ଵାନ୍ଯା ନିଃସୃତା ଜଲସଂଭୃତମ୍
ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଜଣେ ଜଳ ଭରା ଭୃଙ୍ଗାର ନେଇ ବାହାରିଗଲେ।
ଅନ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ଵ୍ଯଜନେ ଗୃହ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତେ
ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣେ ହାତରେ ବିଶିଖ ଧରି ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ତେନ ହୁଂକାରଶବ୍ଦେନ ଦେଵଲୋକାତ୍ସମାଗତମ୍
ସେ 'ହୁଁ' ଶବ୍ଦ ହେବା ସହିତ ଦେବଲୋକରୁ କିଛି ଆସିଥିବା ପରି ଲାଗିଲା।
ଅନଂତରଂ ଦଦର୍ଶାଥ ଲିଂଗଂ ଜ୍ଯୋତିଷ୍କରଂ ପରମ୍
ତାହା ପରେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ ତପ୍ତ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗ ଦେଖିଲେ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟୋ ବଭୂଵ ନୃପସତ୍ତମଃ 5.2.54.
ସେହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ।
ଏଵଂ ପୃଷ୍ଟୋ ନୃପେଣାଥ ସ ଵିପ୍ରୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ରାଜା ପଚାରିଲେ, ତେବେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—
ଅତସ୍ତେ ଦର୍ଶିତା ମାଯା ତପସା ଦୁଷ୍କରେଣ ତୁ
ଏହି ମାୟା ତୁମକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି, ଯାହା କଠିନ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ ହୋଇଛି।
ହୁଂକାରେଣ କୃତା ପୃଥ୍ଵୀ ଜଲପୂର୍ଣା ତୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
'ହୁଁ' ଶବ୍ଦ ହେବା ସହିତ ମାଟି ତୁରନ୍ତ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
ହୁଂକାରାତ୍ପୃଥିଵୀ ସର୍ଵା ଜାତା ଵହ୍ନିମଯୀ ତଦା
ତାପରେ 'ହୁଁ' ଶବ୍ଦ ହେବା ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଅଗ୍ନିରେ ପରିଣତ ହେଲା।
ହୁଂକାରେଣ କୃତଂ ସର୍ଵଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ପାର୍ଵତି
ହେ ପାର୍ବତୀ, ଏହି ସବୁ କାମ 'ହୁଁ' ଶବ୍ଦ ହେବା ସହିତ ତୁରନ୍ତ ସଂପନ୍ନ ହେଲା।
ତତୋ ବଭ୍ରାମ ତନ୍ନାସ୍ତି ସ ନୃପୋ ଵିସ୍ମଯାନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରି ଏଠାରୁ ସେଠା ଘୁରିଲେ, କିଛି ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଚିଂତଯତସ୍ତସ୍ଯ ତତଃ ଶବ୍ଦୋ ମହାନଭୂତ୍
ସେ ଏପରି ଭାବିଥିବା ବେଳେ ଏକ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ହେଲା।
ସୁହର୍ମ୍ଯକକ୍ଷ୍ଯାରଚିତଂ ଵିଶାଲଂ ଵିଶୁଦ୍ଧଜାଂବୂନଦଭୂଷିତଂ ଚ
ସେଠାରେ ବଡ଼ ଏବଂ ଶୁଧ୍ଧ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ, ସୁନ୍ଦର ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ଏକ ଅଞ୍ଚଳ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
ଭୂଯୋଭଵନ୍ମହାଶବ୍ଦସ୍ତସ୍ମାତ୍ସ୍ତ୍ରୀଯୁଗଲଂ ଵଭୌ
ପୁଣି ଏକ ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଏବଂ ସେଠାରୁ ଦୁଇଜଣ ଜନାନୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ପୁନଃ ଶବ୍ଦୋ ବଭୂଵାଥ ତସ୍ମାତ୍ପୁରୁଷସତ୍ତମଃ 5.2.54.
ପୁଣି ଏକ ଶବ୍ଦ ହେଲା, ଏବଂ ସେଠାରୁ ଏକ ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷ ଦେଖାଦେଲେ।
ପୁନଃ ଶବ୍ଦାଚ୍ଚ ସଂଜଜ୍ଞେ ପୁରୁଷଃ ସପ୍ତଧା ଗତଃ ପ୍ରୋକ୍ତମିତ୍ଥଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ଜାତକଂଟକିତଂ ନୃପମ୍
ପୁଣି ସେଇ ଶବ୍ଦରୁ ଏକ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲେ, ଏହିପରି ଘଟଣା ଦେଖି ରାଜାଙ୍କର ଲୋମ ଖଡ଼ା ହେଇଗଲା, ହେ ବିଶାଳନୟନୀ।
ପଶ୍ଯ ଲୋକମିମଂ ମହ୍ଯଂ ତପସା ନିର୍ମିତଂ ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଦେଖ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ମୋର ପାଇଁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଛି।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ତେନ ତାପସେନ ନରାଧିପଃ
ସେ ସମୟରେ ସେ ତାପସୀ ଏପରି କହିଲେ, ରାଜା...