ଅଵନତଜନରକ୍ଷଣୋଚିତସ୍ଯ ସ୍ମରଣନିରାକୃତଵିଶ୍ଵକଲ୍ମଷସ୍ଯ
ଯେଉଁମାନେ ନମନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଏହା ଯୋଗ୍ୟ; ସ୍ମରଣ କରିଲେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ବର ଅପବିତ୍ରତା ଦୂର କରିଦିଏ।
ପ୍ରାଣିନାମପି ସର୍ଵେଷାମୁପଶାଂତିଂ କଥଂ ଗତଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ କିପରି ଶାନ୍ତି ମିଳିଲା?
ତୀର୍ଥାନାମୁଦ୍ଭଵଃ ପୁଣ୍ଯାତ୍କଥଂ ଚାରୁଣପର୍ଵତାତ୍
ଅରୁଣ ପର୍ବତରୁ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡିକ କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା?
ଦ୍ଵାପରଂ ହାଟକଗିରିଃ କଲୌ ମରକତାଚଲଃ
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ହାଟକ ପର୍ବତ, କଳି ଯୁଗରେ ମରକତ ପର୍ବତ।
ବହୁଯୋଜନପର୍ଯଂତଂ କୃତେ ଵହ୍ନିମଯେ ସ୍ଥିତେ
କୃତ ଯୁଗରେ, ଏହା ଅନେକ ଯୋଜନ ଯାଏଁ ବିସ୍ତାରିତ ଥିଲା ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।
ଶନୈଃ ଶାଂତୋରୁଣାଦ୍ରୀଶଃ ଶ୍ରୀମାନଭ୍ଯର୍ଥିତଃ ସୁରୈଃ
ଧୀରେ ଧୀରେ, ଦେବମାନେ ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ଅରୁଣାଦ୍ରୀର ଶ୍ରୀମୟ ପ୍ରଭୁ ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲେ।
ଅଥ ଗୌରୀ ମୁନିଂ ପ୍ରାହ କଥଂ ଶାଂତୋଽରୁଣାଚଲଃ
ତାପରେ ଗୌରୀ ମୁନିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, ଅରୁଣାଚଳ କିପରି ଶାନ୍ତ ହେଲା?
ଇତି ତସ୍ଯା ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗୌତମସ୍ତ୍ଵଭ୍ଯଭାଷତ
ଗୌରୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଗୌତମ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ପୁରା ସୁରାଃ ସ୍ତୁତିଂ ଚକ୍ରୁରଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ କ୍ରତୁସଂଭଵୈଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଦେବତାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞରେ ପୂଜା କରି ଶ୍ରୀଅରୁଣାଚଳଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ।
ଭଗଵନ୍ନରୁଣାଦ୍ରୀଶ ସର୍ଵଲୋକହିତାଵହ
ହେ ଅରୁଣାଦ୍ରୀର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳକାରୀ!
ଅସୌ ଯସ୍ତାମ୍ରୋ ଅରୁଣ ଉତ ବଭ୍ରୁଃ ସୁମଂଗଲଃ 1.3.1.7.
ଯିଏ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ଲାଲ ରଙ୍ଗର, ଶୁଭ ଅରୁଣାଚଳ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ।
ନମସ୍ତାମ୍ରାଯାରୁଣାଯ ଶିଵାଯ ପରମାତ୍ମନେ
ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ଲାଲ ଅରୁଣା, ଶିବ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ତ୍ଵଦ୍ରୂପମଖିଲଂ ଦେଵ ଜଗଦେତଚ୍ଚରାଚରମ୍
ହେ ଦେବ, ତୁମର ଆକୃତି ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଅଛି; ଏହି ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଅଚଳ ଜଗତ ସବୁ ତୁମେ।
ଵର୍ଷତାଂ ଚ ପଯୋଦାନାଂ ନିର୍ଝରାଣାଂ ଚ ଭୂଯସାମ୍
ବଦଳ ଏବଂ ଅନେକ ଝରଣାରୁ ପ୍ରଚୁର ବର୍ଷା ହେଉ।
ଅଗ୍ନେରାପଃ ସମୁଦ୍ଭୂତାସ୍ତ୍ଵତ୍ତୋ ହି ପରମାତ୍ମନଃ
ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳ, ହେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ସେ ସବୁ ତୁମଠାରୁ ଆସିଛି।
ଶୀତୋ ଭଵ ମହାଦେଵ ଶୋଣାଚଲ କୃପାନିଧେ
ହେ ମହାଦେବ, ହେ ଦୟାମୟ ଶୋଣାଚଳ, ତୁମେ ଶୀତଳ ହେଉ।
ଇତି ସ୍ତୁତଃ ସୁରୈଃ ସର୍ଵେରାନତୈର୍ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ
ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନମନ କରି ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ।
ପ୍ରାଵର୍ତ୍ତତ ପୁନର୍ନଦ୍ଯୋ ନିର୍ଝରାଶ୍ଚ ବହୂଦକାଃ
ପୁଣି ନଦୀ ଏବଂ ଝରଣାରେ ପ୍ରଚୁର ଜଳ ବହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ତଥାପି ତରୁଣାର୍କୋଦ୍ଯତ୍କାଲାଗ୍ନିଶତକୋଟିଭିଃ
ତଥାପି ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ତପ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଶତ କୋଟି ଆଲୋକରେ,
ଵିସୃଜ୍ଯ ଵିଶ୍ଵସଲିଲଂ ନଦୀଶ୍ଚ ରସଵିକ୍ଷରୈଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ଜଳ ଏବଂ ନଦୀ ତାଙ୍କର ଧାରା ଛାଡି ଦେଲେ।
ତୀର୍ଥାନି ତାନି ତାନ୍ଯାସନ୍ପରିତଃ ପ୍ରାର୍ଥନାଵଶାତ୍ ।। 1.3.1.7.
ପ୍ରାର୍ଥନାର ଶକ୍ତିରେ ସେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଚାରିପାଖରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ତୀର୍ଥାନାମୁଦ୍ଭଵଂ ସର୍ଵ ଶ୍ରୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଭଗଵନ୍ବ୍ରୂହି ସକଲଂ ତୀର୍ଥାନାମୁଦ୍ଭଵଂ ମମ
ହେ ଭଗବାନ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କହ।
ଇତି ତସ୍ଯା ଵଚଃ ଶୃଣ୍ଵନ୍ଗିରୀଶାତ୍ସଂଶ୍ରୁତଂ ପୁରା
ଗୌରୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପାହାଡ଼ର ନାଥ ପୁରୁଣା ଘଟଣାକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ପୁରା ଶକ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଵ୍ଯପୋହଯତ୍
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ଥର ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପକୁ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥଂ ପୁନର୍ଦିଵ୍ଯଂ ଵହ୍ନିଃକୋଣେ ସମୁତ୍ଥିତମ୍
ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥ ପୁନି ଦିବ୍ୟ ଭାବରେ ଅଗ୍ନିର କୋଣରେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।
ଯାମ୍ଯଂ ନାମ ମହାତୀର୍ଥଂ ଯମଭାଗେ ଵିଜୃଂଭତେ
ଯମର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଶାରେ ବଡ଼ ଯମ୍ୟ ତୀର୍ଥ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଛି।
ନୈର୍ଋତଂ ତୁ ମହାତୀର୍ଥଂ ନୈର୍ଋତ୍ଯାଂ ଦିଶି ଶୋଭତେ
ନୈରୃତ ଦିଶାରେ ବଡ଼ ନୈରୃତ ତୀର୍ଥ ଚମକୁଛି।
ପଶ୍ଚିମେ ଵାରୁଣଂ ତୀର୍ଥଂ ଦିଗ୍ଭାଗେ ଚ ପ୍ରକାଶତେ
ପଶ୍ଚିମ ଦିଶାରେ ବାରୁଣ ତୀର୍ଥ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି।
ଵାଯଵେ ଵାଯଵୀଯଂ ଚ ତୀର୍ଥମତ୍ର ପ୍ରକାଶତେ
ଏଠାରେ, ବାୟୁର ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମ ଦିଶାରେ ବାୟବୀୟ ତୀର୍ଥ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି।