ମଯି ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯମେଵାସ୍ଯ ମନ୍ଯେ ମନସି ଚେଦ୍ରହଃ
ଯଦି ଆଜି ସେ ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା ରଖିଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ତେ ଦାସସ୍ତପୋଭିଃ କ୍ରୀତ ଇତ୍ଯପି
ଆଜିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ମୁଁ ତୁମର ଦାସୀ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କିଣାଯାଇଛି—ସେଠିପାଇଁ ସେ କହୁଛନ୍ତି।
ଅସମାନାନୁରାଗେଷୁ ନାରୀଣାଂ ମୂଢଚେତସାମ୍
ମନ ଭ୍ରମିତ ଥିବା ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀଙ୍କର ପ୍ରେମ ସମାନ ଓ ଏକରୂପ ରହେ ନାହିଁ।
ଇତି ପ୍ରଣଯରୋଷେଣ ଦେଵ୍ଯାଃ କଲୁଷଚେତସଃ
ଏଭଳି ପ୍ରେମ ଓ କ୍ରୋଧ ମିଶି ଦେବୀଙ୍କର ମନ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା।
ଵାଷ୍ପଵାରିପ୍ଲଵେ ତସ୍ଯା ଆତାମ୍ରେ ଚ ଵିଲୋଚନେ
ତାଙ୍କର ଆଖି ଲାଲ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଅଶ୍ରୁ ଝରି ଝରି ଭିଜିଯାଇଥିଲା।
ଯତ୍ତସ୍ଯାଧୀନତିଲକଂ ଭ୍ରୁଵୋର୍ଯୁଗମଭଜ୍ଯତ 1.3.2.18.
ଭୂଵଙ୍କ ଉପରେ ଥିବା ତିଲକ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା।
ଅଂତର୍ମନ୍ଯୁଭରେଣାସ୍ଯାଃ କଂପତେ ସ୍ମାଧରଚ୍ଛଦଃ
ମନ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା କ୍ରୋଧର ଭାରରେ ତାଙ୍କର ତଳ ଓଠ କମ୍ପିଉଠିଲା।
ଅତୀଵ ରଜ୍ଯମାନେ ତତ୍ପାର୍ଵତ୍ଯା ଗଂଡମଂଡଲମ୍
ପାର୍ବତୀଙ୍କର ଗଣ୍ଡ ଅତ୍ୟଧିକ ଲଜ୍ଜା ଓ ଭାବନାରେ ରଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା।
ଅଂତର୍ଵେପଧୁତୌ ତସ୍ଯାଶ୍ଚକଂପାତେ ପଯୋଧରୌ
ତାଙ୍କର ଅନ୍ତର ଭୀତରେ କମ୍ପନ ହେବାରୁ ଅଂଶ ଦୁଇଟି କମ୍ପିଉଠିଲା।
ଅଚିଂତଯଚ୍ଚ ସଂଭୂଯ ସୌଭାଗ୍ଯାଭାଵତୋ ନନୁ
ସେ ଭାବିଲେ, ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ମୋର ଭାଗ୍ୟ ନଥିବାରୁ ହେଉଛି।
ତଦୈଷା କ୍ଵାପି ଯାସ୍ଯାମି କିମତ୍ରାସ୍ତ୍ଯେକଯା ମମ
ଏବେ ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି, ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ କଣ ଅଛି?
ନିମୀଲିତାକ୍ଷିଣ୍ଯେଵାସ୍ଯ ଗଂତଵ୍ଯଂ ନିଭୃତଂ ମଯା
ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ସେ ଚୁପଚାପ ଚାଲିଯିବାକୁ ଠାନିଲେ।
ଵତ୍ସୌ ତୁ ଵର୍ଧଯତ୍ଯେଵ ଗଂଗେଯମତିଵତ୍ସଲା
ତଥାପି ଗଙ୍ଗା ମାତା ନିତ୍ୟ ମମତାରେ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେକୁ ପାଳିଉଠାଉଛନ୍ତି।
ଇତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵାଦାଶୁ ନିଵୃତ୍ତ୍ଯ ସା
ଏଭଳି ଭାବି ସେ ଦେବଙ୍କ ପାଖରୁ ଶୀଘ୍ରେ ଅଲଗା ହୋଇଗଲେ।
ଚଲାଵତୀ ମାଲ୍ଯଵତୀ ମାଲିନୀ ଵିଜଯା ଜଯା
ଚଳାବତୀ, ମାଲ୍ୟବତୀ, ମାଲିନୀ, ବିଜୟା ଓ ଜୟା—
ତତ୍ର ସାପି ଗିରୀନ୍ପୁଣ୍ଯାନ୍ଵନାନି ନଗରାଣି ଚ 1.3.2.18.
ସେଠାରେ ସେ ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ସହର ମଧ୍ୟରେ ଘୁରିଲେ।
ଭ୍ରମଂତୀ ସହ୍ଯପାଦେଷୁ ଦ୍ରାଵିଡାଖ୍ଯେ ସୁନୀଵୃତି
ସହ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ପାଦଦେଶରେ, ଡ୍ରାଭିଡ଼ ନାମକ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସେ ଶାନ୍ତିରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଦୃଶ୍ଯୋଽଯଂ ନାତିଦୂରେଣ ପୁରସ୍ତାତ୍ସକଲାରୁଣଃ
ଦେଖ, ଏଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂର ନୁହେଁ, ସମସ୍ତ କିଛି ରକ୍ତିମ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଉପତ୍ଯକାସୁ ଚୈତସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯଂତେ ତାପସାଶ୍ରମାଃ
ସେଠାର ଉପତ୍ୟକାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତାପସଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଗତ୍ଵା ନିରୂପଯାମସ୍ତାନିମାନ୍ପୁଣ୍ଯାଶ୍ରମାନ୍ଵଯମ୍
ଚଳ, ଏହି ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଇ ଦେଖିବା।
ଏଵମାହ୍ରାଦଯତ୍ଯାଲି କ୍ରମେଣ ଗିରିନଂଦିନୀ
ଏଭଳି ଭାବରେ, ମୋ ସହେଳି, ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ତାଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ଦେଖାଦେଖି ଖୁସି କରିଲେ।
ଲୂତାସ୍ତଂତୂନ୍ନଯଂତ୍ଯତ୍ର କୁମ୍ଭୀରାଃ ଶୈଵଲାନ୍ଯପି
ଏଠାରେ ଗୋଧିକା ତାନା ବୁନେ, ମଗର ମାଛ ମଧ୍ୟ ଶାଇବଳ ଉଠାଇ ନେଇଯାଏ।
ହରଂତ୍ଯଵକରାନ୍ଵାଲୈଶ୍ଚମରାଃ ସ୍ଫୀତରୋମଭିଃ
ଘନ ଲୋମ ଥିବା ଚମର ମୃଗ ତାଙ୍କର ପୁଛରେ ମଳ ହଟାଏ।
ଵାନରାଃ ଫଲପୁଷ୍ପାଣି ମଧୁପତ୍ରାଣି ଭଲ୍ଲୁକାଃ
ବାନରମାନେ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ନେଇଯାନ୍ତି, ଭାଲୁମାନେ ମଧୁ ଲଗା ପତ୍ର ଉଠାନ୍ତି।
କାକୋଲୂକୈଃ ଶୁକଶ୍ଯେନୈର୍ମୃଗଵ୍ଯାଘ୍ରୈର୍ହରିଦ୍ଵିପୈଃ
କୋଇଲି, ପେଚା, ଟିଆ, ଶ୍ୟେନ, ହରିଣ, ବାଘ ଓ ହରିତ ହାତୀ ଏଠାରେ ରହନ୍ତି।
ହୂଯମାନପୁରାଡାଶଦ୍ରଵ୍ଯସୌରଭ୍ଯହାରିଣୀ 1.3.2.18.
ପୁରୁଣା ଯଜ୍ଞରେ ଅର୍ପିତ ଦ୍ରବ୍ୟର ସୁଗନ୍ଧ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଭରି ରହିଛି।
ପଠଂତି ଶତରୁଦ୍ରୀଯଂ ଯତ୍ର ଵାଯସଵୈରିଣଃ
ଏଠାରେ କାଉଆଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ପାଠ କରନ୍ତି।
ଶାକଶାଲିଷୁ ଶାର୍ଦୂଲାଶ୍ଚରଂତି ଚ ତଥୈଵ ଗାଃ
ଶାକ ଓ ଧାନ ଖେତରେ ବାଘ ଓ ଗାଈ ଦୁହେଁ ଚରେ।
କ୍ଵଚିଚ୍ଚ ଶୋଭନେ ଦେଶେ ପୁଣ୍ଯେ ପୁଣ୍ଯମନୋହରେ
ଏବଂ କେଉଁସି ଶୋଭାମୟ, ପବିତ୍ର ଓ ଆକର୍ଷକ ସ୍ଥାନରେ,
ଅଧସ୍ତାତ୍ସପ୍ତପର୍ଣସ୍ଯ ଚିତ୍ରଵ୍ଯାଘ୍ରତ୍ଵଗାସନେ
ସାତପତ୍ର ଗଛ ତଳେ, ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ବାଘଚର୍ମ ଉପରେ ବସି,