ତମାଗତମଭିପ୍ରେତ୍ଯ ରଘୁରାଦରତସ୍ତଦା ସପର୍ଯ୍ଯାସୀତ୍ତସ୍ଯ ସର୍ଵା ମୃତ୍ପାତ୍ରଵିହିତକ୍ରିଯା
ସେ ଯେତେବେଳେ ଆସିଲେ, ରଘୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ ଓ ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ପୂଜାସଂଭାରମାଲୋକ୍ଯ ତାଦୃଶଂ ତଂ ମୁନୀଶ୍ଵରଃ ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଵାକ୍ଯଜ୍ଞାନଵିଶାରଦଃ
ଏପରି ପୂଜାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖି, ମହାମୁନି ଶବ୍ଦର ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମିଷ୍ଟି କଥା କହିଲେ।
ଗୁର୍ଵର୍ଥାହରଣାଯୈଵ ଦତ୍ତସର୍ଵସ୍ଵଦକ୍ଷିଣମ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣା ପାଇଁ ସେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାନ କରିଥିଲେ।
କ୍ଷଣଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵାଽବ୍ରଵୀଦେନଂ ଵିନଯାଦ୍ଵିହିତାଂଜଲିଃ
କିଛି ଖଣ୍ଡ ଧ୍ୟାନ କରି, ନମ୍ରତା ସହିତ ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯାଵଦ୍ଯତିଷ୍ଯେ ଭଗଵନ୍ଭଵଦର୍ଥାର୍ଥମୁଚ୍ଚକୈଃ ।। 2.8.4.
ଭଗବନ୍ତ, ମୁଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମର୍ଥ ହେବି, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ଚେଷ୍ଟା କରିବି।
ପ୍ରତସ୍ଥେ ଚ ରଘୁସ୍ତତ୍ର କୁବେରଵିଜିଗୀଷଯା
ତାପରେ ରଘୁ କୁବେରଙ୍କୁ ଜିତିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେଠାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତମାଯାଂତଂ କୁବେରୋଽଥ ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ଵଚନୋଦିତୈଃ
ସେ ଯେତେବେଳେ ଆସୁଥିଲେ, କୁବେର କଥା ଶୁଣି ସବୁ ବୁଝିଗଲେ।
ସ୍ଵର୍ଣଵୃଷ୍ଟିରଭୂଦ୍ଯତ୍ର ସା ସ୍ଵର୍ଣଖନିରୁତ୍ତମା
ସେଠାରେ ସୁନା ବର୍ଷା ହେଲା, ଏହିଠାରେ ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ସୁନା ଖଣି ଥିଲା।
ତସ୍ମୈ ସମର୍ପଯାମାସ ତାଂ ରଘୁଃ ଖନିମୁତ୍ତମାମ୍
ରଘୁ ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଖଣିକୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ରାଜ୍ଞେ ନିଵେଦଯାମାସ ସର୍ଵମନ୍ଯଦ୍ଗୁଣାଧିକଃ
ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଦେଲେ।
ଇଯଂ ସ୍ଵର୍ଣଖନିସ୍ତୂର୍ଣଂ ମନୋଭୀଷ୍ଟଫଲପ୍ରଦା
ଏହି ସୁନା ଖଣି ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ମନର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ।
ଭୂଯାଦତ୍ର ପରଂ ତୀର୍ଥଂ ସର୍ଵପାପହରଂ ସଦା
ଏଠାରେ ସଦା ସର୍ବପାପ ନାଶ କରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ରହୁ।
ଵୈଶାଖେ ଶୁକ୍ଲଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଯାତ୍ରା ସାଂଵତ୍ସରୀ ସ୍ମୃତା
ବୈଶାଖ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ବର୍ଷିକ ଯାତ୍ରା ପାଳନ କରାଯାଏ।
ପ୍ରତସ୍ଥେ ନିଜକାର୍ଯାର୍ଥେ ଗୁରୋରାଶ୍ରମମୁତ୍ସୁକଃ
ନିଜ କାମ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ସେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାତ୍ରା କଲା।
ରାଜା ସ କୃତକୃତ୍ଯୋଽଥ ଶେଷଂ ସଂଗୃହ୍ଯ ତଦ୍ଧନମ୍ 2.8.4.
ତାପରେ ରାଜା, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଧନ ସଂଗ୍ରହ କଲେ।
ଏଵଂ ସ୍ଵର୍ଣଖନେର୍ଜାତଂ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଚ ମୁନୀଶ୍ଵରାତ୍
ଏଭଳି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଖନିର ମହତ୍ତ୍ୱ ମହାମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ନିଜଂ ଶିଷ୍ଯଂ କୌତ୍ସଂ କ୍ରୋଧେନ ତାଦୃଶମ୍
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ନିଜ ଶିଷ୍ୟ କୌତ୍ସଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯମର୍ଥଂ ଯତ୍ନେନ ବହୁ ପ୍ରାର୍ଥିତଵାଂସ୍ତଦା
ସେ ସମୟରେ ସେ ବହୁବାରି ଚେଷ୍ଟା କରି ଦୁର୍ଲଭ ବସ୍ତୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସ ଦିଵ୍ଯଜ୍ଞାନଲୋଚନଃ
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ।
ନିଜାଶ୍ରମେ ତପୋ ଦୁର୍ଗଂ ଚକାର ପ୍ରଯତୋ ଵ୍ରତୀ
ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ସେ ନିଷ୍ଠାର ସହିତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଆଗତ୍ଯ ଚ କ୍ଷୁଧାକ୍ରାଂତ ଉଚ୍ଚୈଃ ପ୍ରୋଵାଚ ସ ଦ୍ଵିଜଃ ପାଯସଂ ଶୁଚି ଚୋଷ୍ଣଂ ଚ ଶୀଘ୍ରଂ କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତିନେ ଦ୍ଵିଜ
ଖାଇବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୁଖା ହୋଇ ଆସି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ: 'ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୁଖରେ ପୀଡିତ ମୋତେ ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଗରମ ପାୟସ ଶୀଘ୍ର ଦିଅ।'
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚଃ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଃ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତୁରନ୍ତ ଏବଂ ସାବଧାନରେ—
ତଦାଦାଯୋତ୍ଥିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁର୍ଵାସାସ୍ତଂ ଵିଲୋକଯନ୍
ଯାହା ଆଣାଯାଇଥିଲା ତାହା ନେଇ, ଦୁର୍ବାସା ତାଙ୍କୁ ଉଠୁଥିବା ଦେଖି ନଜର ଦେଲେ।
କ୍ଷଣଂ ସହସ୍ଵ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଯାଵତ୍ସ୍ନାତ୍ଵା ଵ୍ରଜାମ୍ଯହମ୍
'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସ୍ନାନ କରି ଆସିବି, ଏକ କ୍ଷଣ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଜଗାମୈଵ ଦୁର୍ଵାସାଃ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ତଦା
ଏହିପରି କହି, ସେ ସମୟରେ ଦୁର୍ବାସା ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତପୋନିଷ୍ଠସ୍ତଦା ସାନୁରିଵାଽଚଲଃ 2.8.5.
ସେତେବେଳେ ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପାହାଡ଼ର ଧାରା ପରି ଅଚଳ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଶୁଶ୍ରୂଷଣପରୋ ମୁନିଃ କୌତ୍ସୋ ଯତଵ୍ରତଃ
କୌତ୍ସ, ନିୟମ ଓ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ, ମୁନିଙ୍କ ସେବାରେ ଲାଗିଥିଲେ।
ପୁନରାଗତ୍ଯ ସ ମୁନିର୍ଦୁର୍ଵାସା ଗତକଲ୍ମଷଃ
ପୁଣି ଫେରି ଆସି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁର୍ବାସା ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ଗତେ ମୁନିଵରେ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତପୋନିଧିଃ
ସେ ମହାମୁନି ଚାଲିଯିବା ପରେ, ତପସ୍ୟାର ଧନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର—
ସ ଵିସୃଷ୍ଟୋ ଗୁରୁଂ ପ୍ରାହ ଦକ୍ଷିଣା ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯତାମିତି ଦକ୍ଷିଣା ତଵ ଶୁଶ୍ରୂଷା ଗୃହଂ ଵ୍ରଜ ଯତଵ୍ରତ
ଏଭଳି ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଦକ୍ଷିଣା ଚାହିଁବାକୁ ପାର। ତୁମର ସେବା ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣା; ଏବେ ଘରକୁ ଯାଅ, ନିୟମିତ ବ୍ରତୀ।'