ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ସ୍ନାନମାତ୍ରେଣ ଵିପ୍ରୋଽସୌ ଦିଵ୍ଯରୂପମଵାପ ହ
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ — ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିବା ସହିତେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପାଇଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ଦିନେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍
ସେହି ଦିନରେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତି ସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଣ୍ଡେ ପଂଗୁତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ସପ୍ତଦଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡର 'ପଙ୍ଗୁ ତୀର୍ଥର ମହିମା' ନାମକ ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ତତୋ ଗଚ୍ଛେନ୍ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯମତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ — ତାପରେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯମତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ପୁରା ଚିତ୍ରାଂଗଦୋ ନାମ ରାଜା ପରମଲୋଭଵାନ୍
ପୂର୍ବେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ବହୁତ ଲୋଭୀ ଥିଲେ।
ଅତୀଵ ନିଷ୍ଠୁରୋ ଦୁଷ୍ଟୋ ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣପୀଡକଃ
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଥିଲେ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ।
ସତ୍ଯଶୌଚଵିହୀନସ୍ତୁ ମାଯାମତ୍ସରସଂଯୁତଃ
ସେ ସତ୍ୟ ଓ ପବିତ୍ରତାରୁ ବଞ୍ଚିତ ଥିଲେ, ମିଥ୍ୟା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ଅଟନାତ୍ସ ପରିଶ୍ରାଂତଃ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାସମାକୁଲଃ
ଏପରି ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ସେ ଅତି କ୍ଲାନ୍ତ ହେଲେ, ଭୋକ ଓ ତିରିପାସାରେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ପଦ୍ମିନୀଭିଃ ସମାକୀର୍ଣୋ ଗ୍ରାହନକ୍ରଝଷାକୁଲଃ
ସେଠାରେ ପଦ୍ମ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଏବଂ ଘୋଡ଼ା, ମଗର, ମାଛ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଭରିଥିଲେ।
ତୃଷାର୍ତଃ ସଂପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ସ ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଜଲାଶଯେ
ତିରିପାସାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ ସେହି ଜଳାଶୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତସ୍ଯାର୍ଥେ ନରକା ରୌଦ୍ରା ନିର୍ମିତାଶ୍ଚ ଯମେନ ଚ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯମ ଭୟଙ୍କର ନରକ ତିଆରି କଲେ।
ତସ୍ଯ ସ୍ପର୍ଶେନ ତେ ସର୍ଵେ ନରକସ୍ଥା ସୁଖଂ ଗତାଃ ଆଚଖ୍ଯୁର୍ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟା ନରକସ୍ଥାନାଂ ସୁଖୋଦ୍ଭଵମ୍
ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ସମସ୍ତ ନରକବାସୀ ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲେ; ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ, ସେମାନେ ନରକରେ ସୁଖ ଆସିଥିବା କଥା କହିଲେ।
ତଦା ଵୈଵସ୍ଵତଃ ପ୍ରାହ ଭୂମାଵସ୍ତ୍ଯର୍ବୁଦାଚଲଃ 7.3.18.
ତେବେ ବୈବସ୍ବତ (ଯମ) କହିଲେ — ପୃଥିବୀରେ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତ ଅଛି।
ତତ୍ରାସୌ ମୃତ୍ଯୁମାପନ୍ନୋ ଭାତ୍ଯଦସ୍ତ୍ଵିହ କାରଣମ୍ ଗ୍ରାହେଣ ସ ଧୃତସ୍ତତ୍ର ମୃତ୍ଯୁଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ନୃପାଧମଃ
ସେଠାରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ; ଏହାର କାରଣ ଏଠାରେ କୁହାଯାଉ। ସେଠାରେ ଏକ ଘୋଡ଼ା ତାକୁ ଧରିଲା, ଏବଂ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ।
ଯମ ଉଵାଚ ମୁଚ୍ଯତାମାଶୁ ତେନାଯଂ ନାନେଯାଶ୍ଚାପରେ ଜନାଃ
ଯମ କହିଲେ — ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଏଠାକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ତତସ୍ତୈଃ କିଂକରୈର୍ମୁକ୍ତୋ ଯମଵାକ୍ଯାନ୍ନୃପୋତ୍ତମ
ତାପରେ, ଯମଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ତାଙ୍କର ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ।
ଯସ୍ତୁ ଭକ୍ତିସମାଯୁକ୍ତଃ ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ—
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସ୍ନାନଂ ତତ୍ର ସମାଚରେତ୍
ସେହିଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ନରଃ ସମ୍ଯକ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧକୃତ୍ଯଂ ସମାଚରେତ୍
ସେଠାରେ ଏକ ମଣିଷ ଭଲଭାବରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାଂଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ସପ୍ତମେ ପ୍ରଭାସ ଖଂଡେ ତୃତୀଯେଽର୍ବୁଦଖଣ୍ଡେ ଯମତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମାଷ୍ଟାଦଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଏକାଶୀହଜାର ଶ୍ଲୋକର ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସ ଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦ ଖଣ୍ଡର 'ଯମତୀର୍ଥର ମହିମା' ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଅଠାରୋତିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଵାରାହସ୍ଯ ହରେରିଷ୍ଟଂ ସଦା ଵାସସୁଖପ୍ରଦମ୍
ଵାରାହଙ୍କର ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଯାହା ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସଦା ରହିବାର ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ଵାରାହେଣାଵତାରେଣ ପୃଥ୍ଵୀ ତତ୍ର ସମୁଦ୍ଧୃତା
ସେଠାରେ ବାରାହ ରୂପେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା।
ଅହଂ ଚେତୋ ଗମିଷ୍ଯାମି ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଚ ପୁନଃ ଶୁଭେ
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଶୁଭ ଵୈକୁଣ୍ଠକୁ ପୁଣିଏଥର ଯିବି।
ଅନେନ ଵପୁଷା ତିଷ୍ଠ ହ୍ଯସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ସଦା ହରେ
ଏହି ଦେହରେ, ହେ ହରି, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସଦା ରୁହ।
ଅହଂ ସ୍ଥାସ୍ଯାମି ତେ ଵାକ୍ଯାତ୍ସଦା ଲୋକ ହିତେ ରତଃ
ତୁମେ କହିଥିବା ପରି, ମୁଁ ସଦା ଏଠାରେ ରହିବି ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ଲାଗି ରହିବି।
ମମାଗ୍ରେ ଯୋ ହ୍ରଦଃ ପୁଣ୍ଯଃ ସୁନିର୍ମଲଜଲାନ୍ଵିତଃ
ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ପବିତ୍ର ହ୍ରଦ ଅଛି, ଯାହାର ଜଳ ବହୁତ ପବିତ୍ର ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା
ସେଠାରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କଲେ, ମଣିଷ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ପିତୄଣାଂ ଜାଯତେ ତୃପ୍ତିର୍ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ସେଠାରେ ପିତୃମାନେ ସୃଷ୍ଟିର ସମାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତ ରହନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ଦିନେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନାତ୍ଵା ଵ୍ରତଂ ସମାଚରେତ୍
ସେ ଦିନ, ହେ ରାଜାମନ୍ୟ, ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଏକ ବ୍ରତ ଧରିବା ଉଚିତ।
ତର୍ପଣଂ ପିଂଡଦାନଂ ଚ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିତତ୍ପରଃ 7.3.19.
ଯିଏ ଭକ୍ତିରେ ଲିନ ହୋଇ ତର୍ପଣ ଓ ପିଣ୍ଡ ଦାନ କରେ—