କପିଲେ ନୈଵ ଗଂତଵ୍ଯଂ ନ ତେ ଦୋଷୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମେ କପିଳାକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏଥିରେ ତୁମର କୌଣସି ଦୋଷ ହେବ ନାହିଁ।
ଅତ୍ର ଗାଥା ପୁରା ଗୀତା ମୁନିଭିର୍ଧର୍ମଵାଦିଭିଃ
ଏଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଧର୍ମ ଉପଦେଶକ ଋଷିମାନେ ଏକ ଗାଥା ଗାଇଥିଲେ।
କପିଲୋଵାଚ ନାତ୍ମାର୍ଥମୁପଯୁଞ୍ଜାମି ସ୍ଵଲ୍ପମପ୍ଯନୃତଂ କ୍ଵଚିତ୍
କପିଳ କହିଲେ, "ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଲାଗି ଅଳ୍ପ ମିଥ୍ୟା କଥା କହେଁନି।"
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରଂ ତୁ ସତ୍ଯଂ ଚ ତୁଲଯା ଧୃତମ୍
"ହଜାରଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ଯଦି ତୁଳାରେ ରଖାଯାଏ,"
ତସ୍ମାନ୍ନାନୃତମାତ୍ମାନଂ କରିଷ୍ଯେ ଜୀଵିତାଶଯା
"ସେଥିପାଇଁ, ମୁଁ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବି ନାହିଁ।"
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ପରମସତ୍ଯେନ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯଜସି ଦୁସ୍ତ୍ଯଜାନ୍
"ତୁମେ ଯେଉଁପରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଉଛ, ସେଥିରେ"
ଅଵଶ୍ଯଂ ନ ଚ ତେ ଭାଵୀ ମୃତ୍ଯୁଃ ସତ୍ଯାତ୍କଥଂଚନ
"ସତ୍ୟ ପାଇଁ କେବେ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ମୃତ୍ୟୁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିପାରିବ ନାହିଁ।"
ଅଥାସୌ କପିଲାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ 7.3.29.
"ତାପରେ, କପିଳାଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକ୍ଷୁ ଆଉ ଓଡ଼ିଗଲା।"
ନହି ସତ୍ଯଵତାଂ କିଂଚିଦଶୁଭଂ ଵିଦ୍ଯତେ କ୍ଵଚିତ୍
"ଯେମାନେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ କୌଣସି ଅଶୁଭ ଘଟେ ନାହିଁ।"
ତ୍ଵଯୋକ୍ତଂ କପିଲେ ପୂର୍ଵଂ ଶପଥୈରାଗମାଯ ଚ
"ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ କପିଳା, ଶପଥ ଏବଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଇଁ କଥା କହିଥିଲ।"
ତସ୍ମାଦ୍ଗଚ୍ଛ ମଯା ମୁକ୍ତା ଯତ୍ରାଽସୌ ତନଯସ୍ତଵ
"ସେଥିପାଇଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିଛି—ଏବେ ତୁମ ପୁଅ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛି, ସେଠାକୁ ଯାଅ।"
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ସ ରାଜା ପ୍ରକୃତିଂ ଗତଃ ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା କପିଲାଂ ସତ୍ଯଵାଦିନୀମ୍
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ, "ଏହି ସମୟରେ ରାଜା ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବକୁ ଫେରିଲେ; ତାପରେ ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ସତ୍ୟବାଦୀ କପିଳାଙ୍କୁ କହିଲେ।"
କିଂ ତେ ପ୍ରିଯଂ କରୋମ୍ଯଦ୍ଯ ଧେନୁକେ ବ୍ରୂହି ସତ୍ଵରମ୍
"ମୁଁ ଆଜି ତୁମ ପାଇଁ କଣ ପ୍ରିୟ କାମ କରିପାରିବି, ଗାଈ? ଶୀଘ୍ର କହ।"
ପିପାସା ବାଧତେତ୍ଯର୍ଥଂ ସାଂପ୍ରତଂ ଜଲମାନଯମ୍
"ମୋତେ ତିଆରି ହେଉଛି; ଏହିପାଇଁ ଏବେ ଜଳ ଆଣ।"
ନୈଵାନୃତଂ ଵିଜାନୀହି ସତ୍ଯମେତନ୍ମଯୋଦିତମ୍
"ମୁଁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହେଁନି; ମୁଁ ଯାହା କହିଛି, ସେଠି ସତ୍ୟ ଅଛି।"
ସଜ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ଶରଂ ଗୃହ୍ଯ ଜଘାନ ଧରଣୀତଲମ୍
"ସେ ଧନୁକୁ ତଣି, ତୀରକୁ ଧରି, ମାଟିକୁ ଆଘାତ କଲେ।"
ତତଃ ସଲିଲମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ନିର୍ମଲଂ ଶୀତଲଂ ଶୁଭମ୍
"ତାପରେ ସୁଧା ଶୀତଳ ଏବଂ ଶୁଭ ଜଳ ବାହାରିଲା।"
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଧର୍ମଃ ସ୍ଵଯଂ ତତ୍ର ସମାଗତଃ 7.3.29.
"ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ ନିଜେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।"
ତଵ ସତ୍ଯେନ ତୁଷ୍ଟୋଽହଂ ନାସ୍ତି ତେ ସଦୃଶୀ କ୍ଵଚିତ୍
"ତୁମ ସତ୍ୟତାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ନାହିଁ।"
ସୁପ୍ରଭେଣ ପଦଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଜରାମରଣଵର୍ଜିତମ୍
"ତୁମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଦେବତାମୟ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ମୃତ୍ୟୁ ରହିତ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।"
ମନ୍ନାମ୍ନା ଖ୍ଯାତିମାଯାତୁ ପୁଣ୍ଯମେତଜ୍ଜଲାଶଯମ୍
ମୋର ନାମରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ।
ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ଯାଂ ଵିଶେଷେଣ ତେ ଯାସ୍ଯଂତି ପରାଂ ଗତିମ୍
ବିଶେଷକରି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଏଠାକୁ ଯେଉଁମାନେ ଆସିବେ, ସେମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପାଇବେ।
ତଵ ନାମ୍ନା ସୁପୁଣ୍ଯଂ ହି ତୀର୍ଥମେତଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ସ୍ନାନାଲ୍ଲକ୍ଷଗୁଣଂ ଦାନାତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ଚୈଵ ତଥାଽକ୍ଷଯମ୍
ତୁମ ନାମରେ ଏହି ତୀର୍ଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ହେବ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଲକ୍ଷଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏଠାରେ ଦାନ କଲେ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଯେଽତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କରିଷ୍ଯଂତି ମାନଵାଃ ସୁସମାହିତାଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ମାନବମାନେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବେ—
ଅପି କୀଟପତଂଗା ଯେ ତୃଷାର୍ତାଃ ସଲିଲେ ଶୁଭେ
ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ତୀବ୍ର ତିରିଷ୍ଣାରେ ପିଡିତ କୀଟପତଙ୍ଗମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି—
କିଂ ପୁନର୍ଭକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତା ମାନଵାଃ ସତ୍ଯଵାଦିନଃ
ତେବେ ଭକ୍ତି ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ମାନବମାନେ କେତେ ଅଧିକ ଫଳ ପାଇବେ!
ସମାଯାତାନି ରାଜେଂଦ୍ର କପିଲାଯାଃ ପ୍ରଭାଵତଃ
ହେ ରାଜା, କପିଲାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।
ତାନ୍ଯାରୁହ୍ଯାଥ କପିଲା ଗୋପଗୋକୁଲସଂକୁଲା 7.3.29.
ତାପରେ କପିଲା ଗାଁ ଓ ଗୋମାନ୍ୟର ମଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆରୋହଣ କଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ ତତ୍ର ଵହ୍ନିଃ ପୁରା ନଷ୍ଟୋ ଲବ୍ଧଶ୍ଚ ତ୍ରିଦଶୈରପି
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ସେଠାରେ ପୂର୍ବେ ଅଗ୍ନି ହରାଇଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ପୁନି ପାଇଥିଲେ।