ଭଵେତାଂ ନିଯତଂ ତସ୍ଯ ସଂତୁଷ୍ଟୌ ରତିମନ୍ମଥୌ
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ରତି ଓ ମନ୍ମଥ ସେଉଁଠି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବେ।
ରତିକୁଂଡେ ପୁରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପଶ୍ଚାତ୍କଂଦର୍ପ୍ପକୁଂଡକେ
ପ୍ରଥମେ ରତିକୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି, ପରେ କନ୍ଦର୍ପ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ରତିକଂଦର୍ପ୍ପଯୋଃ ପୂଜା ଵିଧାତଵ୍ଯା ଵିଶେଷତଃ
ଏଠି ରତି ଓ କନ୍ଦର୍ପଙ୍କ ପୂଜା ବିଶେଷ ଭାବେ କରିବା ଦରକାର।
ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୋତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ।। 2.8.8.
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଚଂଦନାଗୁରୁକର୍ପୂରକସ୍ତୂରୀକୁଂକୁମାଦିଭିଃ
ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କର୍ପୂର, କସ୍ତୂରୀ, କୁଙ୍କୁମ ଓ ଏହାପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧି ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ,
ଏଵଂ କୃତେ ନ ସଂଦେହୋ ରତିକଂଦର୍ପତୁଷ୍ଟଯେ
ଏଭଳି କଲେ ରତି ଓ କନ୍ଦର୍ପଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ନେଇ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କୁସୁମାଯୁଧକୁଂଡାତ୍ତୁ ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ସଂସ୍ଥିତମ୍
ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ କୁସୁମାୟୁଧ କୁଣ୍ଡରୁ,
ତତ୍ର ତୀର୍ଥେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ଵରଂ ଵିଭୁମ୍
ସେଠି ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି,
ପୁରା ରାମୋ ଦେଵକାର୍ଯଂ ଵିଧାଯାମଲକର୍ମକୃତ୍
ପୁରୁଣା କାଳରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତାମାନଙ୍କର କାମ ସଫଳ କରି, ଏକ ନିର୍ମଳ କର୍ମ କରିଥିଲେ।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରତି ପ୍ରଯାଣାଯ ଯତ୍ର ସ୍ନାତୌ ଜିତେଂଦ୍ରିଯଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପାଇଁ ତୟାରି କଲେ।
ତଦୁତ୍ତରେ ସରୋ ରମ୍ଯଂ କୁମୁଦୋତ୍ପଲମଂଡିତମ୍
ସେଠାରୁ ଉତ୍ତରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ହ୍ରଦ ଅଛି, ଯାହା କୁମୁଦ ଓ ଉତ୍ପଳ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ।
ମଂତ୍ରେଶ୍ଵରସ୍ଯ ମହିମା ନହି କେନାପି ଶକ୍ଯତେ ମଂତ୍ରେଶ୍ଵରସମଂ ଲିଂଗଂ ନ ଭୂତଂ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କର ମହିମା କେହି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ମନ୍ତ୍ରେଶ୍ୱର ସମାନ ଲିଙ୍ଗ କେବେ ହୋଇନାହିଁ, ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ସୁଗଂଧିପୁଷ୍ପଧୂପାଦିକୁସୁମାଦ୍ଯନୁଲେପନୈଃ 2.8.8.
ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ଧୂପ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚନ୍ଦନ ଓ କୁସୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ କୃତେ ନ ସଂଦେହୋ ମୁକ୍ତିସ୍ତସ୍ଯ କରେ ସ୍ଥିତା
ଏପରି କରିଲେ, କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ମୁକ୍ତି ତାଙ୍କର ହାତରେ ରହିଥାଏ।
ତାଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ନରୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ସୁପ୍ରଯତ୍ନେନ ନୃଭିଃ ସର୍ଵାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ଏହାକୁ ପୂଜା କଲେ, ଜ୍ଞାନୀ ମଣିଷ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଏହାକୁ ମହାପ୍ରୟାସରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିସ୍ଫୋଟକାଦିକଭଯେ ନରୈଶ୍ଚ ସମୁପସ୍ଥିତେ
ବିସ୍ଫୋଟ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୟ ଆସିଲେ ଓ ଲୋକମାନେ ସେଥିରେ ପଡ଼ିଲେ—
ତଦୁତ୍ତରେ ତୁ ତତ୍ରୈଵ ଦେଵୀ ଵନ୍ଦୀତି ଵିଶ୍ରୁତା
ସେଠାରୁ ଉତ୍ତରେ, ସେଠାରେ ହିଁ, ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କୁ ବନ୍ଦିତୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ରାଜ୍ଞା କ୍ରୁଦ୍ଧେନ ଯେ ବଦ୍ଧାଃ ଶୃଂଖଲାନିଗଡାଦିଭିଃ
ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୋଧିତ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୃଙ୍ଖଳ ଓ ନିଗଡ଼ ଇତ୍ୟାଦିରେ ବାନ୍ଧାଯାଇଛନ୍ତି—
ଯାତ୍ରା ତସ୍ଯାଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ କର୍ତଵ୍ଯା ଯତ୍ନତୋ ନରୈଃ
ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଯାତ୍ରା ଲୋକମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ପ୍ରୟାସରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଗଂଧୈଃ ପୁଷ୍ପୈସ୍ତଥା ଧୂପୈର୍ଦୀପୈରପି ଚ ସୁଵ୍ରତ
ସୁଗନ୍ଧ, ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୁନିଷ୍ଠାବାନ—
ବନ୍ଦୀପ୍ରୀତ୍ଯୈ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନମ୍
ବନ୍ଦୀମାନେ ଖୁସି ପାଇଁ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ତଦୁତ୍ତରସ୍ମିଂସ୍ତତ୍ରୈଵ ଚୁଡକୀ ଭୁଵି କୀର୍ତିତା
ସେଠାରୁ ଉତ୍ତରେ, ସେଠାରେ ହିଁ, ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚୁଡ଼କୀ ଅଛି।
ସୁସଂଦିଗ୍ଧେଷୁ କାର୍ଯେଷୁ ଭଯେ ଚ ସମୁପସ୍ଥିତେ 2.8.8.
କାମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅତି ସନ୍ଦିହା ଅବସ୍ଥା ହେଉ କିମ୍ବା ଭୟ ଆସିଲେ—
ଅଗ୍ରେ ତସ୍ଯାଃ ସଦା କାର୍ଯା ନୃଭିରଂଗୁଷ୍ଠତୋ ଧ୍ଵନିଃ
ତାଙ୍କର ସାମ୍ନାରେ ଲୋକମାନେ ସଦା ଅଙ୍ଗୁଠିରେ ଧ୍ୱନି କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵାଭୀଷ୍ଟପ୍ରଦଂ ନୄଣାଂ ଦୀପଦାନଂ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ଦୀପ ଦାନ କରିବାକୁ ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରିବା ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ।
ତତଃ ପୂର୍ଵଦିଶାଭାଗେ ଵର୍ତ୍ତତେ ତୀର୍ଥମୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ, ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଅଛି।
ଯତ୍ର ସ୍ନାନେନ ଦାନେନ ପୂଜଯା ଚ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍
ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱିଜମାନେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି,
ଭାଦ୍ରେ କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଯାତ୍ରା ସାଂଵତ୍ସରୀ ସ୍ମୃତା
ଭାଦ୍ର ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଶୁଭ ଦିନରେ ବାର୍ଷିକ ଯାତ୍ରା ପାଳନ କରାଯାଏ।
ମହାରତ୍ନ ଇତି ଖ୍ଯାତଂ ତସ୍ମାତ୍ତୀର୍ଥମନୁତ୍ତମମ୍
ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥକୁ 'ମହାରତ୍ନ' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ନାରୀଭିରପି ଵିପ୍ରର୍ଷେ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋ ଜାଗରୋତ୍ସଵଃ ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ନରୈଃ
ହେ ବିଦ୍ୱାନ୍, ସେଠାରେ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଗରଣ ଉତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ। ପୁରୁଷମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଉଦ୍ୟମରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର।