ତସ୍ଯ ତୀର୍ଥଵରଂ ତୀର୍ଥଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥଫଲପ୍ରଦମ୍
ସେଠାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
କୁଟୁମ୍ବାର୍ଥଂ ତପସ୍ତେପେ ପୁରା ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
ନିଜ ପରିବାର ପାଇଁ ଡକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି ପୂର୍ବରୁ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଜାକାମଃ ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ସୁଚିରଂ ଵ୍ରତମାଚରତ୍
ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ସନ୍ତାନ ଆଶା କରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ।
ଅସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ଶୁଚିଃ ସ୍ନାତୋ ଜପନ୍ବ୍ରହ୍ମ ସନାତନମ୍
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇ ସ୍ନାନ କରି, ଜଣେ ନିଜେ ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମା ଜପ କରନ୍ତି।
ତେନ ତୀର୍ଥପ୍ରସାଦେନ ଲଭେତ୍ସ ବହୁଲାଂ ପ୍ରଜାମ୍
ସେ ତୀର୍ଥର କୃପାରେ ବହୁ ସନ୍ତାନ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମାଽପି ତତ୍ର ଵୈ ପଶ୍ଚାତ୍ତପଃ କୃତ୍ଵା ସୁଦୁଷ୍କରମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ପରେ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ମହାଦେଵୋଽପି ତତ୍ରୈଵ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପଦମ୍
ମହାଦେବ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଦ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ଭଦ୍ରପୀଠଧରା ଦେଵୀ ଭଦ୍ରକାଲୀତି ଵିଶ୍ରୁତା
ଶୁଭାସନ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେବୀ, ଭଦ୍ରକାଳୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଦ୍ଵାରେ ତିଷ୍ଠତି ତତ୍ରୈଵ ଭୈରଵଃ କ୍ଷେତ୍ରପାଲକଃ 5.1.67.
ଦ୍ୱାରରେ ଭୟରବ ଥିବେ, ସେ କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକ ।
ପୁତ୍ରଵତ୍ପାଲିତୋ ଦେଵ୍ଯା ସଦା ତିଷ୍ଠତି ତତ୍ସ୍ଥଲେ
ଦେବୀ ସେଉଁଠି ସେକୁ ପୁଅ ପରି ଦୟାରେ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ସେଉଁଠି ସଦା ରହିଥାନ୍ତି ।
ଋଷଯୋଽପି ମହାଭାଗାଃ ସଦା ପର୍ଵଣିପର୍ଵଣି
ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଋଷିମାନେ ପ୍ରତି ପର୍ବ ଦିନରେ ସଦା ଏଠି ଆସନ୍ତି ।
ଅସ୍ମିଂସ୍ତୀର୍ଥେ ସଦାଚାରାଃ ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ଯେ ନରାଃ
ଯେ ନରମାନେ ନିତିଶିଳ୍ପି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ।
ମହାବାଧାସୁ ଘୋରାସୁ ମହାମାରୀଷୁ ତତ୍ପରୈଃ
ଭୟଙ୍କର ବିପଦ ଓ ଭୟାନକ ରୋଗରେ ମଧ୍ୟ, ଯେମାନେ ଏଠି ଭକ୍ତିରେ ଲଗିଥାନ୍ତି,
ପାଯସୈ ର୍ଵିଵିଧୈର୍ଭୋଗୈସ୍ତେଷାଂ ଦୋଷୋ ନ ଜାଯତେ
ବିଭିନ୍ନ ପକାଳା ଓ ଭୋଗ ଦେଇ, ସେମାନଙ୍କୁ କେହି ଦୋଷ ହୁଏ ନାହିଁ ।
ପୂଜଯେତ୍କ୍ଷେତ୍ତ୍ରପାଲଂ ଚ ସର୍ଵାଽଽପଦି ସମାହିତଃ
ସମସ୍ତ ବିପଦରେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ସ୍ନାତ୍ଵା କୁଟୁଂବକେ ତୀର୍ଥେ ପୂଜଯିତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍
ପରିବାର ସହିତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ସୌଵର୍ଣମଣି ମୁକ୍ତାଭିର୍ଵାସୋଽଲଂକାରସଂଯୁତମ୍
ସୁନା, ମଣି, ମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ।
ଫାଲ୍ଗୁନେ ଚ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଯା ଵୈ ଚତୁର୍ଦଶୀ ଭଵେତ୍
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ,
ତଦ୍ଦିନେ ଚ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ରାତ୍ରୌ ଜାଗରଣଂ ଚରେତ୍ 5.1.67.
ସେ ଦିନ ସ୍ନାନ କରି, ରାତିରେ ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ ।
ଧୂପୈର୍ଦୀପୈଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଵାସୋଽଲଂକାରକାଦିଭିଃ
ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ପୋଷାକ, ଭୂଷଣ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା,
ତସ୍ଯ ପାପଂ କ୍ଷଯଂ ଯାତି ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ
ତାଙ୍କର ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ଶିବଲୋକରେ ସେ ଆଦର ପାଉଥିବେ ।
ଅଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ତସ୍ଯ ଜାଗରେ ଚ କ୍ଷଣେକ୍ଷଣେ
ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଜାଗି ରହିଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଥାଏ ।
କୃତ୍ଵା ତୁ ଵିଧିଵଦ୍ଵ୍ଯାସ ଶିଵପୂଜାଽର୍ଚନଂ ତଥା
ବ୍ୟାସ, ଶିବଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ପୂଜା ଓ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି,
କପିଲାନାଂ ସଵତ୍ସାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ଚତୁର୍ଦଶ
ଚଉଦ ହଜାର ଦୁହା ଥିବା କପିଳ ଗାଁ ଦେବା ଉଚିତ ।
ଇତି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦେ ମହାପୁରାଣ ଏକାଶୀତିସାହସ୍ର୍ଯାଂ ସଂହିତାଯାଂ ପଞ୍ଚମ ଆଵନ୍ତ୍ଯଖଣ୍ଡେଽଵନ୍ତୀକ୍ଷେତ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ଯେ କୁଟୁଂବେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂନାମ ସପ୍ତଷଷ୍ଟିତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିଭଳି, ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ପଞ୍ଚମ ଅବନ୍ତ୍ୟ ଖଣ୍ଡରେ, ଅବନ୍ତୀ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବିଷୟରେ, କୁଟୁମ୍ବେଶ୍ୱର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ସତସଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା ।
ଦେଵପ୍ରଯାଗମାଖ୍ଯାତଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ଦେବପ୍ରୟାଗ ବିବରଣ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ ।
ଦେଵାନାଂ ଚ ପରଂ ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ପରଂତପ
ଶତ୍ରୁମାନେଠାରେ ଭୟ ଦେଇଥିବା, ସେଠାରେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନସ୍ଥଳ ଅଛି, ସେଠି ଦେବତାମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିବାସସ୍ଥାନ ଅଟୁଟ ଅଛି।
କ୍ଷିପ୍ରାଯାଃ ପୂର୍ଵଭାଗେ ଚ ତତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
କ୍ଷିପ୍ରା ନଦୀର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଦେଵଂ ମାଧଵମିତ୍ଯାଖ୍ଯଂ ଭୁଵି ସର୍ଵଫଲପ୍ରଦମ୍
ସେଠି ମାଧବ ନାମକ ଦେବତା ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥିବା ବୋଲି ପରିଚିତ।
ଆନଂଦଭୈରଵସ୍ତତ୍ର ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କୃତଃ
ସେଠି ଆନନ୍ଦଭୈରବ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପୂଜା କରନ୍ତି।