ਨਾਰਦ ਜੀ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਨੇ ਆਪ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਂਦੇਵ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ੋਣਾਚਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਮਨਚਾਹੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾ ਕੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਰਤਨ ਨੂੰ ਘਾਟ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਸ਼ੋਣਾਚਲ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੱਕੜ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਉੱਥੇ ਆਇਆ, ਇਹ ਚਮਤਕਾਰਿਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਲੱਭ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮਹਾਨ ਭਗਤ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੀ, ਉਗਦੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ, ਅਰੁਣਾਚਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਉਹ ਸ਼ੋਣਾਚਲ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਆਇਆ। ਨਲ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਰਚੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀਆਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਇਲਾ, ਅਚਾਨਕ ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਂਗ ਅਟੁੱਟ ਰਹੀ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੋਣਾਚਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਸੋਮ (ਚੰਨ) ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਅਮਰ ਲੋਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ। ਪਰ, ਜਦ ਉਹ ਮਿਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਤਾਂ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਫਿਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਸ਼ੋਣਾਚਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇੱਥੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ) ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਹਨ। ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋ ਯੋਜਨ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਹੱਦਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਸ਼ੋਣਾਚਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਟਵ੍ਰਿਕਸ਼ (ਬੋਹੜ) ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੋਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅੱਠ ਲਿੰਗ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਠ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਭੂ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਬਕੁਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਗਸਤਯ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਰੁਣਾਚਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੋਣਾ ਨਦੀ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੋਣਾ ਨਦੀ ਵੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਵਰਣ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕੁਬੇਰ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨੌਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ-ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਇੱਥੇ ਦੁರ್ಗਾ, ਵਿਨਾਇਕ, ਸਕੰਦ, ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਜੀ ਵੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।