ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਉੱਚੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਆਏ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੋਣਾ ਨਦੀ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਇਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਣਾ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਜਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ। ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਦਾ ਤੀਰਥ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਕੁਬੇਰ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੁ, ਜੋ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਨੌਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੇ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਗ੍ਰਹਿ-ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਇੱਥੇ ਦੁਰਗਾ, ਵਿਨਾਇਕ, ਸਕੰਦਾ, ਖੇਤ੍ਰਪਾਲ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਹਨ। ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵੀਆਂ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ ਵਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵ-ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਜਲ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਇਥੇ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਗਸਤ ਆਏ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹੇ। ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ‘ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਥੇ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਕੇ ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬ੍ਰਹਮਿਆ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਆ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਵ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੈਵ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੰਭੂ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਥੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਗਨੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਗਨੇਯ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਭਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਅਨੰਗ—ਕਾਮਦੇਵ—ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਵਿਸ਼ਨੁ-ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ। ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੁ—ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ—ਇਥੇ ਆਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੌਰ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਤ੍ਰੇਸ਼ਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਿਨ ਭਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਈਸ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਵਿਨ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਕੁੜਮਲ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਾਂਡਵ ਤੀਰਥ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਹਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਧਾਤ੍ਰੀ, ਸਭ ਔਸ਼ਧੀ ਫਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਢਾ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਮਾਹਾਨ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਯ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਪੂਰਬ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੰਦਾ ਨਦੀ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਕੁੰਭ ਨਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਜੜ੍ਹ ‘ਤੇ ਰਹੀ, ਜਦਕਿ ਯਮੁਨਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਈ। ਇੱਥੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਅਰੁਣਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ, ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਜਿਥੇ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ, ਹਰ ਮਹੀਨਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।