ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੜੀ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਗੋਪ੍ਰਤਾਰਾ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸਭ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਇੱਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੋਪ੍ਰਤਾਰਾ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ, ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਉਚਿਤ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਜਾਂ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਗ੍ਰਹਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਕਰਨਾ ਅਤਿਅੰਤ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਘਿਉ ਜਾਂ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਯਜਨਿਆਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੋਹਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸੋਨਾ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਡੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੋਪ੍ਰਤਾਰਾ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਉਥੇ ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖੇ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਿਯਮ ਪੂਰਾ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਉਥੇ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਧੂਪ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦਸ ਸੋਨੇ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਪੁੰਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇੰਨਾ ਹੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪੁੰਨ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਹਰਿ ਜੀ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਿਵਸ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੋਪ੍ਰਤਾਰਾ ਉੱਤੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਸੀਤਾਕੁੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੁਣਸੁੰਦਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਪੁਤ੍ਰੇਸ਼ਟੀ ਨਾਮ ਦਾ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਭਰੀ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਦੁੱਧ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲੱਭ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਜਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਫਲ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਗਿਆਨੀ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੁੱਧ-ਜਲ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਇਹ ਗੁਣਸੁੰਦਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾ ਸੁਪਰਨ ਦੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਅਗੋਚਰ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਆਪਣੇ ਅਨੋਖੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੀ ਇਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।