ਅਚਿਂਤਯਚ੍ਚ ਕੋਯਂ ਮੇ ਨਿਰ੍ਹੇਤੁਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਪ੍ਲਵਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਉਲਝਣ ਕਿਉਂ ਹੈ?'
ਇਤਿ ਚਿਂਤਾਕੁਲੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਨੇਪ੍ਯਪਟੀਯਸਿ
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਕਾਰਨ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ,
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣ ਏਵਾਸ੍ਮਿਨ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਕਲੇਵਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਨਿਰੀਖਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੋ ਜੀਵ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਸ਼ੂ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕਿਰੀਟਿਨੌ ਕੁਣ੍ਡਲਿਨੌ ਹਾਰਕੇਯੂਰਧਾਰਿਣੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰ ਤੇ ਮਕੁਟ, ਕੰਡੇ ਤੇ ਹਾਰ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਯੂਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਵੋਚਤਾਂ ਚ ਨृਪਤਿਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾਕृष੍ਟਮਾਨਸਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਰਾਜਨ੍ਨਲਂ ਵਿषਾਦੇਨ ਸ਼ੋਣਾਦ੍ਰੀਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਰਾਜਾ, ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ; ਇਹ ਸੋਣਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਤਦੋਵਾਚ ਤਯੋਃ ਕਿਂਚਿਦਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਇਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ 1.3.2.22.
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੌਸਲਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕੌ ਯੁਵਾਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤੋ ਯਾਭ੍ਯਾਮਭਿषਂਗੋ ਮਮੇਦृਸ਼ਃ
ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਵਾਪਰਿਆ?
ਇਤਿ ਤੇਨ ਕृਤੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨੇ ਤਮੁਵਾਚ ਕਲਾਧਰਃ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ, ਕਲਾਧਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਅਵੇਹਿ ਰਾਜਨ੍ਨਾਵਾਂ ਹਿ ਪੁਰਾਵਿਦ੍ਯਾਧਰੇਸ਼੍ਵਰੌ
ਰਾਜਾ, ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਤੁ ਸੁਵਰ੍ਣਾਦ੍ਰੇਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੋ ਮੁਨੇਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸੁਵਰਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੋਲ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਮੁਨੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ,
ਕ੍ਰੋਸ਼ੇਦ੍ਧਾਂ ਤਪਸਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਵਾਰਾਧਨਸਾਧਨੀਮ੍
ਅਸੀਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਸੀ।
ਵਿਨੀਤਾਵਪ੍ਯਸਂਜਾਤੌ ਤਤ੍ਤ੍ਵੋਚਿਤਸੁਧੀਗਣੌ
ਸੰਯਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਸੀਂ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਆ ਗਏ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸੱਚ ਦੀ ਸਮਝ ਸੀ।
ਸ੍ਥਲਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਸੌਹਾਰ੍ਦਾਤ੍ਕਾਂਤਿਸ਼ਾਲ੍ਯਤਿਗਰ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਣ ਕਰਕੇ।
ਅਹਂ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਗਂਧਾਤਿਸ਼ਯਮੋਹਿਤਃ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਗਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਤਃ ਸ਼ਾਂਡਿਲ੍ਯਮੂਲਸ੍ਥੋ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਚਰ੍ਮਾਸਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ, ਸ਼ਾਂਡਿਲਿਆ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ,
ਅਮਰ੍षੋਤ੍ਕਰ੍षਨੀਰਂਧ੍ਰਸ੍ਪਂਦਮਾਨਾਧਰਚ੍ਛਦਃ 1.3.2.22.
ਉਸ ਦੇ ਹੋਠ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਭੜਕ ਉਠੀ ਸੀ।
ਸਰੋषੋऽਭੂਤ੍ਤੇਜਸਾਢ੍ਯੋ ਘਰ੍ਮਦਂਤੁਰਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ, ਰੂਪ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਤਪਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਆਃ ਪਾਪੌ ਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਾਚਾਰੌ ਕੌ ਯੁਵਾਮਤਿਗਰ੍ਵਿਤੌ
ਅਹਿ! ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਬੁਰੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਚਲਣ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਹੋ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਇੰਨੇ ਘਮੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋ?
ਤਪੋਵਨਮਿਦਂ ਮਤ੍ਕਂ ਪਾਵਨਂ ਭੂਤਭਾਵਨਮ੍
ਇਹ ਮੇਰਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪੁਰਵੈਰਿਸਪਰ੍ਯਾਯਾਃ ਪਰ੍ਯਾਯਕਮਿਦਂ ਵਨਮ੍
ਇਹ ਜੰਗਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਤਦੇਤਤ੍ਪਾਦਸਂਚਾਰੈਰ੍ਦੂषਯਨ੍ਨੇष ਪਾਤਕੀ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਗੰਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਇਹ ਪਾਪੀ ਹੈ।
ਅਪਰੋਪ੍ਯਯਮਤ੍ਯੁਗ੍ਰੇ ਪਤਤ੍ਵਚਲਕਂਦਰੇ। ਪ੍ਰਸੂਨਗਂਧਲੋਭਾਦ੍ਯੋ ਗਂਧਸਾਰਂਗਤਾਂ ਗਤਃ
ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਢਲਵੀਂ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਘੁਸ ਗਿਆ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਖੁਸ਼ਬੂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਤੇਨੋਗ੍ਰਰੋषੇਣ ਸ਼ਾਪਵਜ੍ਰੇ ਨਿਪਾਤਿਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਸ਼ਾਪ-ਵਜਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਅਭਿਧਾਯ ਚ ਤਂ ਦੇਵਮਾਹਿਤਾਂਘ੍ਰਿਪਰਿਗ੍ਰਹੈਃ
ਅਤੇ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੰਮਾਨ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਥਾਤਿਦੀਨਮਨਸਾਵਾਵਾਮਾਲੋਕ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਫਿਰ, ਸਾਡੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਮਨ-ਦਸ਼ਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ,
ਅਭਾषਤ ਚ ਮੈਵਂ ਭੋ ਭਵਤੋਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਦੁਰ੍ਧਿਯੋਃ 1.3.2.22.
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਹੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਭਟਕ ਗਏ ਹਨ।'
ਪੁਰਾ ਖਲੁ ਪੁਰਾਰਾਤਿਰਧ੍ਯਤਿष੍ਠਚ੍ਛੁਭਾਂ ਸਭਾਮ੍
ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਸਭਾ ਦਾ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਦਾ ਚ ਦੇਵਦੇਵਾਯ ਨਂਦਨਾਰਣ੍ਯਦੇਵਤਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਲਈ, ਨੰਦਨ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ,
ਬਾਲ੍ਯਾਤ੍ਕੁਤੂਹਲਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਗਜਾਨਨषਡਾਨਨੌ
ਬਚਪਨ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਵਿੱਚ, ਗਜਾਨਨ ਅਤੇ ਸ਼ਡਾਨਨ,