ਸ਼ਯ੍ਯਾਦਾਨਵਿਮਾਨਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਸੋਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ, ਦਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਹਨ।
ਭੂਯਃ ਸ਼ृਣੁ ਪਰਂ ਵ੍ਯਾਸ ਸੁਨ੍ਦਰਕੁਣ੍ਡਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੋਰ ਸੁਣ, ਵਿਆਸਾ, ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਲ ਬਾਰੇ।
ਪਿਸ਼ਾਚੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਪਨ੍ਨਃ ਸ਼ਿਵ ਰੂਪਧਰੋ ਗਤਃ
ਇੱਕ ਪਿਸਾਚ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾਈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਯਦ੍ਯਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਕੋऽਸੌ ਪਿਸ਼ਾਚ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਕਿਂ ਤੇਨ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਇਹ ਪਿਸਾਚ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ?
ਕਥਂ ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਸਂਗੋऽਸ੍ਯ ਜਾਤੋ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜ ਸਤ੍ਤਮ
ਉਸਦਾ ਇਸ ਤੀਰਥ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਾਤਾ ਬਣਿਆ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ?
ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍ ।।5.1.53.
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦੇਵਲੋ ਨਾਮ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਧਮਃ
ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਦੇਵਲ ਸੀ, ਉਹ ਦੋਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਸੀ।
ਗੁਰੁਦ੍ਰੋਹੀ ਕਿਤਵੋ ਧੂਰ੍ਤੋ ਗੁਰੁਹਾ ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਘਾਤਕ, ਜੂਆਰੀ, ਠੱਗ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਅਵੈਧ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਕਸ਼੍ਚੈਵ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਖਾਣੇ ਖਾਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਸੀ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕੋ ਮਾਨੀ ਚੋਰਸਂਗਰਤਃ ਖਲਃ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਅਹੰਕਾਰੀ, ਚੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬੁਰਾ ਸੀ।
ਬਹਵੋ ਨਿਹਤਾ ਮਾਰ੍ਗੇ ਪਾਪਾਚਾਰੇਣ ਜਂਤਵਃ
ਉਸਦੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਾਂਤੋ ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਗृਹੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤਾਮਾਦਾਯ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਬੜੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਚ ਵਰਾਰੋਹਾ ਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸੀ।
ਹਤੇ ਭਰ੍ਤਰਿ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਪਤਿਵਿਰਹਕਾਤਰਾ
ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਪਤੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਨਾਲ ਤੜਪ ਰਹੀ ਸੀ।
ਆਰੁਰੋਹ ਚਿਤਾਂ ਦੀਪ੍ਤਾਂ ਪਤਿਨਾ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਾ 5.1.53.
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਜੀ ਹੋਈ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚਲਿਤੋ ਮਾਰ੍ਗੇ ਗृਹੀਤੋ ਰਾਜਕਿਂਕਰੈਃ ਨੀਤੋऽਸੌ ਰਾਜਭਵਨਂ ਨਿਵੇਦਿਤੋ ਰਾਜਸਂਨਿਧੌ
ਉਸਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਮਹਲ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਪਾਤਿਤੋ ਵੈ ਗਲੇ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਨਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਕੋਟਰੇ
ਉਸਨੂੰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਗਲ੍ਹ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਵਿੱਚ ਲਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਰੌਰਵਂ ਨਰਕਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ ਉਹ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਤਤੋऽਨ੍ਯਂ ਨਰਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯਮਸ਼ਾਸਨਕਾਰਕੈਃ
ਉਥੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਦ੍ਗਰੈਸ੍ਤਾਡ੍ਯਮਾਨੋ ਹਿ ਸ਼ृਂਖਲਾਭਿਸ਼੍ਚ ਕਿਂਕਰੈਃ
ਉਥੇ, ਉਹ ਨੌਕਰਾਂ ਵਲੋਂ ਹਥੌੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਾਨ੍ਕੁਣ੍ਡਾਨ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਪੀ ਨਵਾਨ੍ਨਵਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਵੇਂ ਨਰਕਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਸਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਮਹਾਕਾਯੋ ਮਹਾਰਾਵੋ ਮਹੋਦਰਃ ਸੂਚੀਮੁਖਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਤੇ ਸੂਈ ਵਰਗਾ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਕष੍ਟਤਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪੈਸ਼ਾਚੀਂ ਤਨੁਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਫਿਰ, ਹੋਰ ਵੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਪੈਸ਼ਾਚੀ ਦੇਹ ਧਾਰ ਲਈ।
ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਦੂषਿਤੋਚ੍ਛਿष੍ਟਪੂਤਿਪਰ੍ਯੁष੍ਟਭੋਜਨਃ
ਉਸਦਾ ਖਾਣਾ ਗੰਦਗੀ, ਪੇਸ਼ਾਬ, ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਭਗ੍ਨਵਾਪੀਤਡਾਗੇ ਚ ਸ਼ੁष੍ਕਵृਕ੍ਸ਼ੇ ਨਿਰੂਦਕੇ 5.1.53.
ਉਸਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਕੂਆਂ, ਤਲਾਵਾਂ, ਸੁੱਕੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਰਹਿਤ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਸੀ।
ਨਿਵਾਸੋ ਰੋਚਤੇ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਸਂਧਿषੁ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਐਸੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਯਤ੍ਰ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਲਿਂਗਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਕੁਂਡਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਥੇ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਲਿੰਗ ਜਾਂ ਚੰਗਾ ਕੁੰਡ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਉਹ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਘਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਪਾਪਂ ਜਲਾਰ੍ਥੀ ਕੁਂਡਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਆਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ।