ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੇਣਾਪਿ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਮਂਤ੍ਰੋऽਜਹਾਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਦਿਵ੍ਯਾਲਂਕਾਰਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਃ ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚਾਭਵਚ੍ਛੁਭਃ ।। 5.2.25.
ਬਾਘ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਵੀ, ਮੰਤ੍ਰ ਯਾਦ ਰਿਹਾ; ਉਸੇ ਪਲ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਭਾਗਾ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਯਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਉਸ ਥਾਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕੋऽਸਿ ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ?'
ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੁਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
'ਮੈਂ ਦੀਰਘਬਾਹੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।'
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮਹਂ ਵੇਦ੍ਮਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋऽਹਂ ਮਹੀਤਲੇ
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਸਭ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਰੋਧਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗੁੱਸਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਪਮਾਨੇਨ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਮਾਂਸਾਹਾਰੀ ਭਯਾਵਹਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਪੁਰਾ ਤੈਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ ਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਵੈਦਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਮਯਾ ਮੁਨੇ
ਫਿਰ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਇੰਝ ਬੋਲੇ।
ਜਾਨਾਮਿ ਤੇਜੋ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਮਹਾਭਾਗ੍ਯਂ ਚ ਧੀਮਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
ਤਥੈਵ ਦੀਪ੍ਤਤਪਸਾਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ 5.2.25.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਪਰੀਭਾਵਾਦ੍ਵਾਤਾਪਿਸ਼੍ਚ ਦੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਕਰਕੇ, ਵਾਤਾਪੀ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਮਾੜੀ ਹੋ ਗਈ।
ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ਃ ਕृਤੋ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਭृਗੁਣਾ ਕਾਰਣਾਂਤਰੇ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਦਸ਼ਧਾ ਕੇਸ਼ਵੋ ਜਜ੍ਞੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾ ਪਾਤ੍ਸੁਦੁਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਦਸ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ।
ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਦੇਵਭਿषਜੌ ਚ੍ਯਵਨੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੌਣ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਵੈਦ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਚਯਵਨ ਦੇ ਨਾਲ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨੇਨੈਵ ਬਾਹੂਨਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਅਰਜੁਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ।
ਪੁਰਾ ਸੇਂਦ੍ਰਾ ਵਸ਼ਿष੍ਠੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਲੋਕਾਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਰ੍ਵਕਾਃ
ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨ।
ਭਸ੍ਮੀਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਜਗਦਿਦਂ ਕੁਦ੍ਧਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ
ਜੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਣ, ਜੋ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੋਧਸ਼੍ਚ ਵਿਪੁਲਃ ਸਦ੍ਯਃ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯ ਯਕਾਰਕਃ
ਗੁੱਸਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਰੋਧਾਚ੍ਛ੍ਰਿਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਧਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਸਮਤ੍ਸਰਾਤ੍ 5.2.25.
ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾऽਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਰਾਜਗਰ੍ਵੇਣ ਦੈਵਤਃ
ਮੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ ਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠਾ।
ਅਥ ਤੁष੍ਟਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ ਊਚੁਰ੍ਮਾਮਿਦਂ ਮੁਦਾ
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਮਾਂਸਭੋਕ੍ਤਾ ਚ ਭਵਿਤਾ ਕਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਨਰਾਧਿਪ
ਤੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਅਂਤਰ੍ਜਲਗਤੇਨੋਕ੍ਤੋ ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣੇਤਿ ਚ
ਪਰ ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ 'ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਿਹਾ।
ਏਵਂ ਸ ਭਵਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣੇਤਿ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ 'ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਜਾਤੋऽਹਂ ਦਿਵ੍ਯਦੇਹਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ।
ਵਰਂ ਚ ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਮਤ੍ਤੋ ਯਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਂਸ਼ਯੋ ਹृਦਿ
ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਤਵੋਪਦੇਸ਼ਦਾਨੇਨ ਆਨृਣ੍ਯਂ ਗਂਤੁ ਮੁਤ੍ਸਹੇ
ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯਦੇਹਸ੍ਯ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਸ ਦੇ ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ...