साधुसंनिष्ठैः ऋषिभिः निर्दिष्टं स्थलं सा भगवती समुपेत्य गच्छति। प्रातःकाले तृणदर्भफलादीन् समुद्धृत्य सा वनं प्रविशति। शिष्यान् उपदिश्य धर्मात्मा सा वनान्तं प्रविश्य गच्छति। यदा शिष्यैः पृष्टं, “क्व ऋषिः गतः?” तदा उक्तं, “स क्षणेनैव अत्र प्रत्यागच्छति।” उत्थाय, आसनं, पाद्यं, अर्घ्यं च समर्प्य, स्नेहपूर्णं वचनं उच्यते। “क्षणं धैर्यं कुरु पुत्र,” इति सा उक्त्वा, अन्ये अपि तं स्थलं गच्छन्ति। ततः तद् स्थानं रत्नैः विभूषितैः दिव्यैः प्रासादैः पूर्णं जातम्। स दूरात् स्वाश्रमं शतैः दिव्यैः विमानैः दीप्तिमन्तं पश्यति। ज्ञानचक्षुषा स सर्वं गौरीसमागमं पश्यति। ततः शीघ्रगामिभिः शिष्यैः यत् सर्वं जातं तद् अपि श्रुणोति। तदनन्तरं महर्षिः जिज्ञासया पूर्णः, केवलं स्वतपसः फलम् इच्छन्, समीपं गच्छति। तदा सर्वत्र शिवभक्तिः उद्भूता, यत् नष्टं तद् पुनः स्थापयितुं प्रवृत्ता। स गौतमं शिष्यसमेतं आगच्छन्तं पश्यति। तस्य जटाः गम्भीरकपिलवर्णाः, तीर्थस्नानैः शुद्धाः। तस्य विशालं ललाटं, विभूषितं विभूतिपुण्ड्रेण शोभते। तस्य वल्कलम् रक्तं, तपसा कृशाङ्गः। स शम्भुसदृशं गौरवयुक्तं वाक्यं भाषते। तं महात्मानं वृद्धं, शम्भुपादाभक्तं दृष्ट्वा, ऋषिः अञ्जलिं कृत्वा जगन्मातरं तं विज्ञाय पश्यति। “स्वागतं गौरी, धन्ये, करुणासिन्धो, जगन्मातरः,” इति स भक्तिपूर्वं वदति। “आह, भगवति, यत् श्रेष्ठं तत्त्वं ज्ञात्वा, तद् सदा पूजितं अस्माभिः। यदि तव किमपि नास्ति, तदा केवलं तव मायाखेलः अस्ति। अन्यं मम वक्तव्यं अस्ति, तव अद्भुतं मायाखेलं। उपविश, शुद्धे, कुशासनं निर्मलम् उपविष्टं कुरु।” शिष्यैः उत्तमासनं दर्भकुशैः समर्पितं, स सर्वपूजनं भक्त्युत्साहेन समर्पयति। तस्य वदनं चन्द्रकान्तमणिशुभ्रदन्तदीप्त्या धवलं शोभते। “आह, शम्भोः महिमा अनन्ततेजस्वी! किं अवाप्तव्यं शेषं वा किं इच्छसि?” पर्वतः कैलासः, यत्र तपः कृतं कम्पातटे, तस्य कथा। “धन्ये, त्वं स्वयं भक्ताश्रमं आगता। ऋषेः वाक्यं वेदविदः श्रुत्वा, इयं महती कीर्ति तव; शिवः स्वयं। त्वं शिववक्तृकागमविद् वेदविद् च। शिवः उक्तवान्, ‘अत्र अहं अरुणाचलनाम्ना स्थितः।’ अहं अत्र अरुणाचलसन्निधौ तपः कर्तुं आगतः। शिवभक्तसंवादः शिवनामश्रवणं च— अतः तव वदनात् मम महिमानं श्रोतुम् इच्छामि।” तस्य वचनं श्रुत्वा गौतमः तपोनिधिः, “यद् न ज्ञायते, पुनः पुनः त्वं पृच्छसि,” इति उक्तवान्। एवं कथा एकीभूतया संस्कृतेन समुपवर्णिता।