भगवान्नारायणः सुदर्शनाख्यं चक्रं धारयति, तेन स कविभिः चक्रपाणिरिति कीर्त्यते। तस्य शत्रुविनाशाय यथेष्टं हयान्, उत्तमदन्तयुक्तान् च गजान्, हृषीकेशाय समर्पयन्ति। अद्भुतवस्त्रैः शोभनैश्च रक्तमाल्यैः भूषितः स भवतु भीमसेनः। यथा भक्तजनानां मुकुन्दे सत्यभक्तिः दृश्यते, तथा मयि तव भक्तिः सदा भवतु; तस्माद् अनुग्रहं मे कुरु। हे सृष्टिकर्तः, तस्य चक्रस्य मण्डलं, नित्यविमुक्तं सदाशिवं च मां दर्शय। यत्राहं जगद् अधिष्ठापयामि, स स्थलः स्थिरोऽस्तु; इति संकल्प्य ब्रह्मा पवित्रदर्भान् गृहीत्वा, ऊर्ध्वभूमिमुपगम्य, स आदरात् केशवं प्राह। त्वमेव विष्णुः, देवैर्नित्यं पूजितः, ऋषिभिः स्मृतः, विस्तरश्रवाः इति प्रसिद्धः। तत्र तस्मिन्पवित्रकुशे संस्थिते परमपुरुषः सृष्टिकर्त्रा स्तुतः। ततः स सृष्टिकर्ता परमपुरुषः तद्वृत्तं सर्वतः योजनपरिमितेन मण्डलेन परिवेष्टयामास। तत्र विश्वेश्वरः, श्रीमान्, सर्वेश्वरः, जगत्कर्ता, सर्वव्यापी स्थितः। तदेव पूर्वं कुशस्थलीति प्रसिद्धं, इदानीं हेमशृङ्गेति कथ्यते। एवं एकचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः 'कुशस्थलिनामहेतुवर्णनं' इति नाम्ना, व्यासः सनत्कुमारश्च संवादे, अवन्तिमाहात्म्ये, पञ्चमे अवन्तिखण्डे, अष्ट्युत्सहस्रसंख्यकस्कन्दमहापुराणे समाप्तः। अथ शृणु, यदा पूर्वं देवा दैत्यसेनाभिः पराजिताः। ते मेरुशिखरे, वनगुहाभिः आच्छादिते, शरणं जग्मुः। तत्रैव मिलित्वा परस्परं पूजयामासुः। आगमनकारणानि परस्परं व्याख्याय, देवैः सह देवदेवं महेश्वरं जग्मुः। स सदा श्रीसमृद्धिदः, मुनिगन्धर्वसंघैः सेव्यमानः। भृग्वादिमुनिभिः, नारदप्रमुखैः दिव्यर्षिभिः, प्रजापतिभिः, चतुर्दश मनुभिश्च पूजितः। स धर्मशीलैः पुण्यजनैः सेवितः। रत्नमणिस्तम्भैः शोभितः, दिव्यसरोवरैः विराजितः। षडूर्मिवर्जितः, विहगैः सेव्यमानः, ये देवेशं जगन्नाथं स्तोतुं प्रवृत्ताः। नरसिंहरूपिणे, वराहरूपिणे, तस्मै नमः। शान्ताय वासुदेवाय, यादवाधिपतये नमः। एवं स्तुतिषु प्रवृत्तेषु, आकाशवाणी व्याजहार। कालस्य महावने, ब्रह्मर्षिसंघैः सेव्यमाने, रम्यं कुशस्थलीनामकं स्थानं विद्यते, सिद्धगन्धर्वैः सेवितम्। कल्पान्ते सर्वे चराचराः नश्यन्ति। सर्वे नद्यः, समुद्राः, सरांसि, वनानि च। नक्षत्रचन्द्रसूर्यादयः—सर्वं विश्वं विष्णुना व्याप्यते। सर्वं स्वात्मनि संहृत्य, भगवान् शङ्करः तत्रैव तिष्ठति। वेदः सर्वयज्ञानां सारः; दया धर्मस्य सारः। तस्मात् कुरुक्षेत्रभूमिः परमं श्रेयस्करी। ततो वाराणसी दशगुणा, गया च वाराणस्याः दशगुणा। सहस्रसूर्यग्रहणानि, दशसहस्रसंयुक्तयोगाः। लक्षचन्द्रग्रहणकाले दत्तं दानं, अयनद्वये सहस्रदानस्य समं भवति। तस्मात् हे सुरश्रेष्ठाः, एषा कुशस्थलीनगरी श्रेयस्करी। एतत्सर्वं, हे सुरश्रेष्ठ, अविनाशी भविष्यति।