स्वर्गात् अपि रमणीयः महाकालवनः सन्दृश्यते। हिमगिरिकन्ये, पत्तनं तु अतुलगुणैः सम्पन्नम्—गीतवाद्यकौशलस्य विषये तद् देवालयस्य तुल्यं, इति ज्ञेयम्। तस्मिन्नेव समये, देवी, दिव्यः नारदः ऋषिः तत्र आगतः। तस्य हास्याय, तव कौतुकाय च, अहं नारदं पप्रच्छम्। तपःसञ्चयः कस्य आश्रमे कृतः इति विचारितम्। ऋषे, पूर्वं दृष्टं किमपि अद्भुतं कथय, इति याचितः सः सविनयम् पत्तनस्य कथा न्यग्रहीत्। सः नारदः तीर्थेषु, देवस्थानेषु च, बहुशः भ्रमणं कृतवान्। महादेव, रम्ये जम्बूद्वीपे विचरणाय सः तत्र गतः। इच्छानुसारं, शतप्रासादैः भूषितं, सुसज्जितं तद् पत्तनं। सर्वऋतुसुमनसां गन्धयुक्तैः सुखस्पर्शवायुभिः परिवृतम्। हीरकनीलमणिबैर्लौहकाचचन्द्रकान्तैः शोभितम्। इन्द्राग्नियमवरुणवायुसोमेशानैः सेवितम्। नित्यसुखिनः अपि देवाः तद् पत्तनं इच्छन्ति। दिशः तु संयतस्य तेजसा सूर्याग्निसमप्रभया प्रकाशिताः। शिवभक्ताः शुद्धब्राह्मणाः, विष्णुनिष्ठाः क्षत्रियाः तत्र निवसन्ति। सः पुरुषः तेजस्वी रूपधारी, रक्तः, पीतः, अन्यवर्णः च कदाचित् दृश्यते। सहस्रसूर्यसमोऽपि, एकसूर्यप्रभया अपि कदाचित् शोभते। जन्ममृत्युजरारोगादिभिः दुःखैः सः युक्तः। देवी, पापनाशिनी तस्य शक्तिः तव सम्यक् वर्णिता। एवं पत्तनेश्वरस्य महात्म्यं अध्यायस्य समाप्तिः—अवन्तिखण्डे, चतुश्चत्वारिंशत् लिङ्गविभागे, स्कन्दमहापुराणे। देवि, पत्तनेश्वरस्य महात्म्यं पापनाशनं, पुण्यदं, सर्वसमृद्धिदं च नित्यं ज्ञेयम्। राथन्तरकल्पे पूर्वं भूमिपतिः आसीत्। स राजा धर्मात्मा, उदारहृदयः, महावीर्ययुक्तः। शत्रुसुतमित्रेषु तु समदृष्टिः, परधर्मज्ञः। तस्य पत्नी जीवनात् अपि अधिकं प्रियं आसीत्। पुत्रस्य जन्मसमये सा स्वलङ्क्ष्याम् दृढं आलिङ्ग्य तं धारयामास। पूर्वजन्मस्मरणयुक्तः स पुत्रः मातुः आलिङ्गने स्थितः। माता भयात् पप्रच्छ—किम् एतत्, वत्स, तव मुखे हासः कुतः? पुत्रः प्रत्युवाच—सर्वे स्वहितं अन्विष्यन्ति; अत्र एकः, अदृश्यः, नवजातं चोरयितुं द्वितीयः। मातः, तव पुत्रस्नेहात् अपि त्वं स्वलाभं इच्छसि। पुत्रस्य जन्मे स्त्रियः स्नेहात् मोहात् च उद्विग्नाः भवन्ति। लोभिनी मार्जारः स्वलाभे तिष्ठति, मां दृष्ट्वा। त्वं अपि कालक्रमे मम फलभोगं इच्छसि। पुत्रसंबन्धः पञ्च सप्तदिनात् अधिकं न स्थायि। माता प्रत्युवाच—वत्स, यद् वदसि, तद् मिथ्या। अहं त्वां न आलिङ्गे, लाभहेतोर् न। इति उक्त्वा सा पुत्रं त्यक्त्वा प्रसूतिगृहात् निर्गता। ततः सा तं पूर्वजन्मस्मरणयुक्तं पुत्रं गृह्य, तं स्वपुत्रं मन्यमाना, महाबलिनः राज्ञः गृहीता। विक्रान्तस्य पुत्रः अपि अपहृतः, द्विजस्य बोधस्य पुत्रः अपि तथा।