ఉపవిష్టాః కథాశ్చక్రుర్నానాతీర్థాశ్రితాస్తదా
వారు అందరూ వివిధ తీర్థాలలో ఆశ్రయం పొంది, కూర్చొని కథలు చెప్పుకున్నారు.
కథాంతేషు తతస్తేషాం మునీనాం భావితాత్మనామ్
ఆ కథలు ముగిసిన తరువాత, ఆ పవిత్రాత్ములైన మునుల మధ్య,
వ్యాసశిష్యః పురాణజ్ఞో సమః హర్షణసంజ్ఞకః ఉపవిష్టో యథాన్యాయం మునీనాం వచనేన సః
వ్యాసుని శిష్యుడు, పురాణాలను బాగా తెలిసిన హర్షణుడు, మునుల అభ్యర్థనతో, యథావిధిగా అక్కడ కూర్చున్నాడు.
వ్యాసశిష్యం మునివరం సూతం వై రోమహర్షణమ్
వ్యాసుని శిష్యుడైన మునిశ్రేష్ఠుడు, సూతుడు, రోమహర్షణుడు,
సరహస్యాని సర్వాణి పురాణాని మహామతే
ఓ మహామతి! రహస్యాలతో కూడిన అన్ని పురాణాలూ,
సాంప్రతం శ్రోతుమిచ్ఛామః సరహస్యం సనాతనమ్
మేము ఇప్పుడు ఆ శాశ్వతమైన రహస్యాన్ని పూర్తిగా వినాలని కోరుకుంటున్నాము.
కీదృశీ సా సదా మేధ్యాఽయోధ్యా విష్ణుప్రియాపురీ
ఎప్పటికీ పవిత్రంగా ఉండే, విష్ణువుకు ప్రియమైన అయోధ్య నగరం ఎలా ఉందో చెప్పు.
సంస్థానం కీదృశం తస్యాస్తస్యాం కే చ మహీభుజః
ఆ నగరానికి ఆకారం ఎలా ఉంది? అక్కడ ఏ రాజులు పాలించారు?
అయోధ్యాసేవనాన్నృణాం ఫలం స్యాత్సూత కీదృశమ్
సూతా, అయోధ్య సేవనంచేత మనుష్యులు ఎలాంటి ఫలితం పొందుతారు?
తత్ర స్నానేన కిం పుణ్యం దానేన చ మహామతే 2.8.1.
అక్కడ స్నానం చేయడం వల్ల, దానం చేయడం వల్ల ఎలాంటి పుణ్యం కలుగుతుంది, మహామతీ?
ఏతత్సర్వం క్రమేణైవ తథ్యం త్వం వేత్థ సాంప్రతమ్
ఈ సంగతులన్నీ నిజంగా, క్రమంగా, నీవు ఇప్పుడే బాగా తెలుసు.
సేతిహాసాని సర్వాణి సరహస్యాని తత్త్వతః
అక్కడి చరిత్రలు, అంతర్లీన రహస్యాలన్నీ నీవు నిజంగా తెలుసు.
తం ప్రణమ్య ప్రవక్ష్యామి మాహాత్మ్యం భవదగ్రతః
ఆయనకు నమస్కరించి, ఆయన మహిమను మీ ముందు వివరించబోతున్నాను.
విద్యావన్తం విపులమతిదం వేదవేదాంగవేద్యం శ్రేష్ఠం శాన్తం శమితవిషయం శుద్ధతేజోవిశాలమ్
వేదాలు, వేదాంగాలు బాగా తెలిసిన, గొప్ప జ్ఞానంతో ఉన్న, శాంతమైన, ఇంద్రియాలను జయించిన, పవిత్రమైన తేజస్సుతో విస్తరించిన ఆ మహానుభావునికి
ఓం నమో భగవతే తస్మై వ్యాసాయామితతేజసే
ఓం, అనంత తేజస్సుతో ఉన్న భగవంతుడు వ్యాసునికి నమస్కరిస్తున్నాను.
శృణ్వన్తు మునయః సర్వే సావధానాః సశిష్యకాః
మునులు అందరూ, శిష్యులతో కలిసి, శ్రద్ధగా వినండి.
ఉదీరితమగస్త్యాయ స్కన్దేనాశ్రావి నారదాత్
అగస్త్యునికి చెప్పినదాన్ని, స్కందుని నుండి నారదుడు విన్నాడు.
కృష్ణద్వైపాయనాచ్చైతన్మయా ప్రాప్తం తపోధనాః
ఈ విషయాన్ని నేను కృష్ణద్వైపాయనుని నుండి పొందాను, ఓ తపస్సు చేసేవారూ.
నమామి పరమాత్మానం రామం రాజీవలోచనమ్
పరమాత్మ అయిన, కమలదళపు కన్నులు కలిగిన రామునికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
అయోధ్యా సా పరా మేధ్యా పురీ దుష్కృతిదుర్ల్లభా 2.8.1.
అయోధ్య అనేది అత్యుత్తమమైనది, పవిత్రమైనది, పాపులు చేరలేని మహానగరం.
సరయూతీరమాసాద్య దివ్యా పరమశోభనా
సరయూ నది తీరాన ఉన్న ఆ నగరం దివ్యమైనది, అత్యంత అందమైనది.
హస్త్యశ్వరథపత్త్యాఢ్యా సంపదుచ్చా చ సంస్థితా
అక్కడ ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలు, కాలాళ్లు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి; గొప్ప ఐశ్వర్యంతో నిలిచిఉంది.
సానూపవేషైః సర్వత్ర సువిభక్తచతుష్టయా
ప్రతి చోటా బాగుగా విభజించిన నాలుగు ప్రాంతాలతో, సుందరంగా ఏర్పాటుచేయబడింది.
పద్మోత్ఫుల్లశుభోదాభిర్వాపీభిరుపశోభితా
పద్మాలు వికసించి మెరిసే చెరువులతో ఆ నగరం అలంకరించబడి ఉంది.
వీణావేణుమృదంగాదిశబ్దైరుత్కృష్టతాం గతా। శాలైస్తాలైర్నాలికేరైః పనసామలకైస్తథా
వీణ, వేణు, మృదంగాది వాద్యాల శబ్దాలతో ప్రతిధ్వనిస్తూ, శాల, తాళ, కొబ్బరి, పనస, ఆమలక వంటి చెట్లతో అలంకరించబడి ఉంది.
తథైవామ్రకపిత్థాద్యైరశోకైరుపశోభితా
అలాగే, మామిడి, బిల్వం, అశోక మొదలైన చెట్లతోనూ ఆ నగరం అలంకరించబడి ఉంది.
మాలతీజాతిబకులపాటలీనాగచంపకైః
మాలతీ, జాతి, బకుల, పాటలీ, నాగ, చంపక వృక్షాలతో అలంకరించబడి,
నిమ్బజంవీరకదలీమాతులింగమహాఫలైః
నింబ, జంబీర, అరటి, మామిడి, ఇతర గొప్ప ఫలాలతో కూడి,
దేవతుల్యప్రభాయుక్తైర్నృపపుత్రైశ్చ సంయుతా
దేవతలకు సమానమైన కాంతి కలిగిన రాజకుమారులతో కూడి,
శ్రేష్ఠైః సత్కవిభిర్యుక్తా బృహస్పతిసమైర్ద్విజైః 2.8.1.
ఉత్తమమైన, గౌరవనీయమైన కవులు, బృహస్పతి సమానమైన బ్రాహ్మణులతో కూడి,