పతిధర్మరతా నిత్యం సిషేవే లోకచక్షుషే
ఆమె ఎప్పుడూ భర్త ధర్మంలో నిబద్ధతతో, లోకానికి కంటి వెలుగు అయిన భర్తకు సేవ చేసింది.
యమో వైవస్వతో జాతో యమునా లోకపావనీ
వివస్వంతునికి యముడు జన్మించాడు; లోకాలను పవిత్రం చేసే యమునా జన్మించింది.
మిథునం మే తవోత్సంగే ధృతం త్వం పరిపాలయ
ఈ జంటను నీ ఒడిలో పెట్టాను; నువ్వు వీరిని కాపాడాలి.
రవిభక్తిరతా నిత్యం చర త్వం మమ వేశ్మని
నువ్వు ఎప్పుడూ సూర్యుని భక్తిగా ఉండి, నా ఇంట్లో నివసించాలి.
ఏవం సా సమయం కృత్వా సావిత్రీ హ్యగమత్తదా
అలా ఒప్పందం చేసుకుని, సావిత్రి అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయింది.
పిత్ర నివారితా సద్యో వడవారూపధారిణీ 5.1.56.
తండ్రి ఆపిన వెంటనే, ఆమె వెంటనే గాడిద రూపం ధరించింది.
ఏకదా యాచితా తేన వైవస్వతేన బుభుక్షతా
ఒకసారి, ఆకలితో ఉన్న వైవస్వతుడు అతనిని వేడుకున్నాడు.
తదా పదాహతా తేన చ్ఛాయా తం చ శశాప హ
అప్పుడు, అతను తన కాలితో తన్నినందుకు ఛాయా అతనిని శపించింది.
తస్మాత్త్వం చ పదా ఖంజో భవిష్యసి న సంశయః
అందువల్ల, నీవు కాలులో లోపంతో ఉండవలసిందే — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఏతస్మిన్నంతరే వ్యాస పరిభూయ వసుంధరామ్
ఆ సమయంలో, వ్యాసుడు భూమిని అవమానించాడు.
దృష్ట్వా చ తనయం పంగుమిత్యువాచ విభావసుః
తన కుమారుడు లొంగిపోయినవాడిగా కనిపించగా, విభావసు ఇలా అన్నాడు:
ఇతి పృష్టో యదా తేన సవిత్రా లోకభాస్వతా
అప్పుడు లోకాలకు ప్రకాశమిచ్చే సవిత్రుడు అడిగినప్పుడు,
ప్రాతరాశాయ మే నాథ యాచితం మాతురంతికాత్
ప్రభూ! ఉదయ భోజనానికి నేను తల్లి దగ్గరే వేడుకున్నాను.
పాదౌ మే గలితౌ సద్యో మాతుః శాపపరాభవౌ
తల్లి శాపం వల్ల నా కాళ్లు వెంటనే బలహీనమయ్యాయి.
విచిత్రమిదమాఖ్యాతం మాతుః శాపస్య కారణమ్
ఇది విచిత్రమైన కథ — నా తల్లి శాపానికి కారణం ఇదే.
నేయం సా రుచిరాపాంగీ త్వాష్ట్రీ లోకస్య పావనీ 5.1.56.
ఆమె త్వష్ట్రుని అందమైన కన్నుల కూతురు కాదు; లోకాన్ని పవిత్రం చేసేవారు కాదు.
గతా వై సా పితుర్గేహే వారితాహం తయాఽనఘ
ఆమె తన తండ్రి ఇంటికి వెళ్లిపోయింది; నేను ఆమె ద్వారా నిషేధించబడ్డాను, పాపరహితుడా!
సవిత్రే నైవ వక్తవ్యం ఛాయే కించిత్కథంచన
ఛాయా, సవిత్రునికి ఏ విషయమూ చెప్పకూడదు.
తచ్ఛ్రుత్వా భగవాంస్త్వష్టుః సమీపం రోషమాస్థితః
ఇది విని, పుణ్యశీలుడు త్వష్ట్రు కోపంతో దగ్గరకు వచ్చాడు.
తం దృష్ట్వా సహసోత్థాయ త్వష్టా లోకపితామహః
అతన్ని చూసి, లోకపితామహుడు త్వష్ట్రు ఒక్కసారిగా లేచాడు.
నత్వా పాదౌ పరిక్రమ్య బహుమానపురః సరమ్
అతని పాదాలకు నమస్కరించి, చుట్టూ తిరిగి, గౌరవాన్ని చూపించాడు.
ఆగతా తే గృహం తాత మమ మార్గానుమోదినీ
తాత! నా మార్గాన్ని అనుసరించి, ఆమె నీ ఇంటికి వచ్చింది.
ఇత్యుక్తే వచనే త్వష్ట్రా రవిర్దుశ్చింతమానసః
త్వష్ట్రు ఈ మాటలు చెప్పగానే, రవి మనసు కలవరపడింది.
కిం కరోమి క్వ గచ్ఛామి క్వ చ ప్రియతరా మమ
నేను ఏమి చేయాలి? ఎక్కడికి వెళ్లాలి? నా ప్రియమైనది ఎక్కడ ఉంది?
తవ తేజః పరిభ్రష్టా భగ్నా క్వాపి గతాబలా
నీ తేజస్సు పోయింది, బలహీనమై ఎక్కడికో వెళ్లిపోయింది.
తదా తే రోచతే సమ్యగ్యథా స్యాద్వై తథా కురు।।5.1.56.
ఇప్పుడు నీకు నచ్చినట్లు, యథావిధిగా చేయు.
ఇతి సూర్యవచః శ్రుత్వా శాణం కృత్వా సుదర్శనమ్
సూర్యుని మాటలు విని, ఒక గడ్డి తాడుతో సుదర్శనం తయారు చేశాడు.
తస్య ఘృష్టితమాత్రేణ త్వష్టా చక్రే వివస్వతః
దాని అంచు తాకిన వెంటనే త్వష్టా, వివస్వత్కు దాన్ని తయారు చేశాడు.
తదా త్వష్టాఽబ్రవీద్వాక్యం మధురం సూర్యసంనిధౌ
అప్పుడు త్వష్టా, సూర్యుని సమక్షంలో మధురంగా మాట్లాడాడు.
గృహ్యతాం భోః సురశ్రేష్ఠ శీఘ్రం గచ్ఛతు శాడ్వలే
దయచేసి స్వీకరించు దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, అది త్వరగా మైదానానికి వెళ్లిపోవాలి.