ബ്രഹ്മലോകത്തിലും ദേവന്മാർ ദു:ഖത്തിൽ പെടുന്നവരായി തുടരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ദൈത്യന്മാർ തമ്മിൽ ചർച്ച നടത്തി: "നമുക്ക് നമ്മുടെ മൂത്ത സഹോദരന്റെ സഭയിലേക്ക് പോകാം; ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാരെ ജയിക്കേണ്ടതുണ്ട്," എന്നായിരുന്നു അവരുടെ ആലോചന. "എന്താണ് ഈ പ്രാചീന ബ്രഹ്മപിതാവിന്റെ സീറ്റ് വരെ എത്താനുള്ള മാർഗ്ഗം? ഈ വഴി അത്യന്തം ദുഷ്കരമാണ്; അതിനപ്പുറമുള്ള പാതയും കടക്കാൻ അത്രയേറെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്," എന്നു അവർ തമ്മിൽ സംശയിച്ചു. "ദൃശ്യബലമുള്ളവരുടെ ഒരു കാഴ്ചകൊണ്ടുതന്നെ ദൈത്യരും അവരുടെ കൂട്ടാളികളും ദഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു," എന്ന് അവരിലൊരാൾ പറഞ്ഞു. "മഹാസുരാദിപതേ, നമ്മുടെ ഇടയിൽ ഗോമാതാക്കൾ ഉണ്ട്; അവയുടെ പൊടി പോലും ഇവിടെ നാശം വിതയ്ക്കുന്നു. സാദ്ധ്യന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ നിലകൊള്ളുന്ന സ്ഥലത്ത്, അവരുടെ ശ്വാസവും കാറ്റും നമ്മൾക്ക് സഹിക്കാനാവാത്തതാണ്. സത്യമെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആ ഭഗവാന്റെ വാസസ്ഥലം തന്നെയാണ് നിന്റെ ആസ്ഥാനം," എന്നും അവർ പറഞ്ഞു. "നിനക്ക് സമാനരായ അസുരന്മാർ പോലും ക്ഷയിക്കുന്നു. വിരാജിന്റെ ലോകം, ധുന്ധു എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്, മനുഷ്യർക്കു എപ്പോഴും ദുഷ്കരമാണ് എത്താൻ," എന്നും അവർ ചർച്ച ചെയ്തു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസസ്ഥലത്തെത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച ഒരാൾ, ലോകാധിപതികളെ ജയിക്കാനാണ് ഉദ്ദേശിച്ചത്. "ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ എങ്ങനെ എത്തിയിരിക്കുന്നു?" എന്നായിരുന്നു അവരുടെ അടുത്ത സംശയം. "അത് എങ്ങനെയാണെന്നു നമുക്ക് അറിയില്ല; എന്നാൽ ശുക്രൻ അതറിയുന്നവനാണ്," എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ഉടനെ അവർ ശുക്രനോടു ചോദിച്ചു: "ഏത് കര്മ്മത്തിലൂടെയാണ് ബ്രഹ്മാസനത്തിൽ എത്താൻ കഴിയുക?" "ശക്രന്റെ, അതായത് വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവന്റെ, മഹത്വമുള്ള കര്മ്മങ്ങൾ പുരാതനമായവയാണ്," എന്ന് ശുക്രൻ പറഞ്ഞു. "ഹയമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി, ദൈത്യാധിപതേ, ഇന്ദ്രൻ ബ്രഹ്മാസനം നേടിയിരുന്നു." ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ദൈത്യന്മാരുടെ ഗുരുവിനെയും പ്രധാന ദാനവന്മാരെയും വിളിച്ചു ചേർത്ത്, ഭൂമിയിലെ ഭരണാധികാരികളോടു സമീപിക്കുവാൻ തീരുമാനിച്ചു. "നമുക്ക് നിധികൾ വിളിച്ചു വരുത്താം; യക്ഷന്മാരെയും അറിയിക്കണം. കിഴക്കൻ പ്രദേശത്ത് എത്തി അശ്വമേധയാഗം നടത്തുക," എന്നായിരുന്നു ആലോചന. അവർ സന്തോഷത്തോടെ സമ്മതിച്ചു; നിധിപാലകർ ഉത്തരവിട്ടു. ഭൃഗുക്കളുടെ അധിപനായ ശുക്രൻ ദൈത്യാധിപതിയെ അശ്വമേധയാഗത്തിന് ദീക്ഷയെടുത്തു. ശുക്രന്റെ അനുമതിയോടെ, ശുക്രന്റെ പണ്ഡിതശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം, ദൈത്യാധിപൻ അസുരന്മാരെ യാഗകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുത്തി. അശ്വത്തെ പിന്തുടർന്ന്, ഇരുമ്പുപെരുമഴയുള്ള മഹാസുരൻ പുറപ്പെട്ടു. അവന്റെ അതികഠിനമായ ഗന്ധം ആകാശത്തേയ്ക്ക് പടർന്നു; ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് കാറ്റ് വീശി. ഈ ഭയാനകതയിൽ നിന്നും രക്ഷ തേടി, ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനും ചേർന്ന് ജനാർദ്ദനനോടു ശരണം പ്രാപിച്ചു; അവനാണ് പരമഗതി. ദേവസംഘങ്ങൾ ഭീതികംപിതമായ ശബ്ദത്തിൽ പറഞ്ഞു: "വിഷ്ണുവേ, ദേവന്മാരുടെ ദു:ഖം നീക്കുന്നവനേ, ഞങ്ങളുടെ അപേക്ഷ കേൾക്കണമേ. ബലി, മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും അധിപനായ്, ദേവന്മാരെ ജയിച്ച് ശക്തനായിരിക്കുന്നു. അവൻ രോഗം പോലെ അവഗണിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിച്ചു." "ശുക്രന്റെ അനുമതിയോടെ അവൻ അശ്വമേധയാഗത്തിന് ദീക്ഷയെടുത്തു. അവൻ ഈ യാഗം നടത്താനും ദേവന്മാരെയും ജയിക്കാനും ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ സന്തോഷപ്പെടുന്ന വിധത്തിൽ ഈ യാഗം നശിപ്പിക്കപ്പെടണം." "ഈ മഹാസുരൻ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനാണെന്ന് അറിഞ്ഞ് ദേവതകൾ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചു." അപ്പോൾ ഭാഗ്യവാൻ ഭഗവാൻ വാമനസ്വരൂപം സ്വീകരിച്ചു. ഒരക്ഷണത്തിൽ തന്നെ, തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരമുള്ള വാമനൻ താഴെ ചാടി വീണ്ടും ഉയർന്നു; അവന്റെ മുടി അഴിയപ്പെട്ടു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, യാഗസംബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും അവർ ഉപേക്ഷിച്ചു. യാഗപുരോഹിതന്മാർ, യജമാനൻ, ശക്തരായ കര്മ്മവിദഗ്ധർ—എല്ലാവരും അപ്രത്യക്ഷരായി. "എന്തുകൊണ്ടാണ് നിങ്ങൾ ഇവിടെ വീണുപോയത്? ആരാണ് നിങ്ങളെ താഴെ തള്ളിയത്? പറയൂ," എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ, ധുന്ധുവും അവന്റെ അനുചിതരും ചേർന്ന് ഉത്തരവാദം പറഞ്ഞു: "ഇവിടേക്ക് നിങ്ങൾ കേൾക്കട്ടെ, ഇതിന്റെ കാരണം...