वरं क्लीबैर्भाव्यं न च परकगलत्राभिगमनं वरं भिक्षार्थित्वं न च परधनास्वादमसकृत्
'नपुंसक होणं जास्त चांगलं, पण दुसऱ्याच्या स्त्रीकडे जाणं नाही; भीक मागणं जास्त बरं, पण दुसऱ्याचं धन उपभोगणं नाही, अगदी एकदाही.'
इयं सा शत्रुजननीत्येवमुक्त्वा प्रदुद्रुवे
'ही तर शत्रूंची जननी आहे,' असं म्हणून तो पळून गेला.
तान् रुरोध बलान्नन्दी वज्रोद्यतकरो ऽव्ययः
नंदीने, हातात वज्र उंचावून, अपराजितपणे त्यांना जोरात आडवलं.
कुलिशोनाहतास्तूर्णं जग्मुर्भीता दिशो दश
वज्राचा प्रहार होताच, ते घाबरून दहा दिशांना पळाले.
परिघेण समाहत्य पातयामास नन्दिनम्
त्याने लोखंडी गजाने नंदीला जोरात मारले आणि तो खाली पडला.
शतरूपाभवद् गौरी भयात् तस्य दुरात्मनः
त्या दुष्टाच्या भीतीने शतरूपा गौरी झाली.
यथा वने मत्तकरी परिभ्रमन् करेणुमध्ये मदलोलदृष्टिः
जसा एखादा मदमस्त हत्ती जंगलात मादी हत्तींमध्ये फिरतो आणि त्याची नजर मदाने भरकटते—
नात्राश्चर्यं न पश्यन्ति चत्वारो ऽमी सदैव हि
यात काहीच आश्चर्य नाही; हे चौघे कधीच काही पाहू शकत नाहीत.
सो ऽपश्यमानो गिरिजां पश्यन्नपि तदान्धकः
त्या वेळी अंधकाने गिरिजेला पाहूनही, तो प्रत्यक्षात तिला पाहू शकला नाही.
ततो देव्या स दुष्टात्मा शतवर्या निराकृतः
मग त्या देवीने, जी वज्रासारखी कठोर होती, त्या दुष्टाला नाकारले.
वीक्ष्यान्धकं निपतितं शतरूपा विभावरी
अंधक खाली पडलेला पाहून शतरूपा रात्रीसारखी तेजस्वी दिसली.
पतितं चान्धकं दृष्ट्वा दैत्यदानवयूथपाः
अंधक पडलेला पाहून, दैत्य आणि दानवांचे नायक—
तेषामापततां शब्दं श्रुत्वा तस्थौ गणेश्वरः
त्यांच्या धावपळीचा आवाज ऐकून गणेश्वर ठाम उभा राहिला.
आदाय वज्रं बलवान् मघवानिव गणेश्वरः
गणेश्वराने वज्र उचलून, तो बलवान इंद्रासारखा भासला.
देवी च ता निजा मूर्तिः प्राह गच्छध्वमिच्छया
आणि देवीने आपल्या रूपांना सांगितले, 'तुम्ही हवे तसे जा.'
वसतिर्भवतीनां च उद्यानेषु वनेषु च
तुमचे वास्तव्य बागांमध्ये आणि जंगलात असेल.
वनस्पतिषु वृक्षेषु गच्छध्वं प्रणिपत्याम्बिकां क्रमात्
झाडांमध्ये आणि वनस्पतींमध्ये जा, आणि एकामागून एक अंबिकेला वंदन करा.
स्वबलं निर्जितं दृष्ट्वा ततः पातालमाद्रवात्
आपली सेना हरली असे पाहून, तो लगेच पाताळात पळून गेला.
रात्रौ न शेते मदनेषुताडितो गौरीं स्मरन्कामबलाभिपन्नः
मदनाच्या बाणांनी विद्ध होऊन, गौरीचा आठव घेत, तो रात्री झोपू शकला नाही; कामाच्या जोराने तो व्याकुळ झाला.
अनधकं योधयामास एतन्मे वक्तुमर्हसि
अंधकाशी कसा युद्ध झाले ते मला सांग; हे तू मला सांगायलाच हवे.
तदाप्रभृति निस्तेजाः क्षीणवीर्यः प्रदृश्यते
त्या वेळेपासून तो तेजहीन आणि शक्तिहीन दिसतो.
तपोर्थाय तथा चक्रे मतिं मतिमतां वरः
तपासाठी, त्या बुद्धिमानाने आपले मन त्यावर केंद्रित केले.
शैलादिं स्थाप्य गोप्तारं विचचार महीतलम्
त्याने डोंगर रक्षक म्हणून ठेवून, तो पृथ्वीवर सर्वत्र फिरला.
धारयाणः कटीदेशे महाशङ्खस्य मेखलाम्
त्याच्या कंबरेला मोठ्या शंखाची मेखला घातली होती.
एकाहवासी वृक्षे हि शैलसानुनदीष्वटन्
तो एका दिवसासाठी झाडांमध्ये, डोंगर उतारांवर आणि नद्यांजवळ राहिला.
वाय्वाहारस्तदा तस्थौ नववरिषशतं क्रमात्
तो फक्त वाऱ्यावर जगत, सलग नऊशे वर्षे उभा राहिला.
विस्तृते हिमवत्पुष्ठे रम्ये समशिलातले
हिमवतच्या विस्तीर्ण, सुंदर पठारावर, सपाट दगडावर,
सार्चिष्मती जटामध्यान्निषण्णा धरणीतले
ती तेजस्विनी, आपल्या जटांमध्ये बसून, पृथ्वीवर स्थिरावली.
जातस्तीर्थवरः पुम्यः केदार इति विश्रुतः
तेथे सर्वश्रेष्ठ, पवित्र तीर्थ निर्माण झाले, ज्याला केदार म्हणून प्रसिद्धी मिळाली.
पुण्यवृद्धिकरं ब्रह्मन् पापघ्नं मोक्षसाधनम्
हे ब्राह्मण, ते पुण्य वाढवणारे, पाप नष्ट करणारे आणि मुक्तीचे साधन आहे.