ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତିର ଦୀପ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କୁଟିଲାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ନିଆଯାଇଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଲା—ଅପଣ ଏହି ମହାବଳୀ ମହିଷ ଦାନବକୁ ବଧ କରିବା ପୁତ୍ରଙ୍କ ବିବରଣୀ କରନ୍ତୁ। କୁଟିଲା, ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶର୍ବଙ୍କ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ମୁକ୍ତ ହେବା ଦରକାର। ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କୁହିଲେ—ମୁଁ ଏହି ପ୍ରକାର କରିବି, ଯଦିଓ ଶର୍ବଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଧାରଣ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ। ଦୂର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବି। ଦେବତାଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେଲେ—ମୁଁ ଏହି କଥା ଏକାଗ୍ର ହୃଦୟରେ କହିଛି। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଦିପ୍ରଭୁ, ମହାଋଷିଙ୍କୁ କୁହିଲେ—ମୋର ଶାପରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଳରୂପ ହେବା। ଏହି ଶାପର ପ୍ରଭାବରେ, ଜଳରୂପା କୁଟିଲା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଜଳର ଧାରାରେ ବହାଇ ଦେଲେ। ଋକ୍, ସାମ, ଅଥର୍ବଣ ଏବଂ ଯଜୁର୍ବେଦର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶବ୍ଦର ବନ୍ଧନରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପବିତ୍ର ଚୁଡ଼ି, ଜଳରୂପ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିପ୍ଲବ କଲା। ଏପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି ଶକ୍ତି ଅର୍ପଣ କରି, ପ୍ରଜାପତି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—ମୋର ସାରରେ ମିଶି, ତୁମେ ମହିଷ ଦାନବକୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେବ। ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ତୁମେ ବଳପୂର୍ବକ ଉଲ୍ଲଂଘିତ ହେଲା। ଏହି ଭାବରେ ଦୁଇଥର କୁହିଲେ—ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଉଲ୍ଲଂଘିତ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, କୃତ୍ତିକା ସହିତ ଯୋଗ ମିଳିବାରେ, ପର୍ବତର କନ୍ୟା ଦୃଢ଼ ଆକାର ଧାରଣ କଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାକୁ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଆଗକୁ ଆସି, ଏହିପରି କହିଲେ। ସେ ତପସ୍ୟା ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କୁହିଲେ—ହିମାଲୟରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା କାଳୀକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିବା। ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିରେ ସମସ୍ତେ ଅପରାଜିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏହି ଦୀପ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ଥିବା ବିବରଣୀ ଦେଲେ, ସେ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଲେ। ତାଙ୍କୁ କୁହିଲେ—ତୁମେ ବିକିରଣ ହୋଇଛ, ତୁମ ଦୀପ୍ତି ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଛି। ଏବେ, ମହିଷ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ତାରାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବଧ ହେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କର। ଏହିପରି କୁହିବା ପରେ, ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇଗଲା। ତପସ୍ୟାରୁ ଦୂର ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହିତ ଘରକୁ ଗଲେ। ମହାମନା ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପର୍ବତ ଶିଖର ମଧ୍ୟରେ ଘୂରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସମ୍ମାନିତ ହେଇ, ପ୍ରଭୁ ସେ ରାତିଟିଏ ଏଠାରେ ଅତିବାହିତ କଲେ। ଏଠାରେ ରହିବାକୁ କୁହିଲେ—ପ୍ରଭୁ, ତପସ୍ୟା ନିମିତ୍ତରେ ଏଠାରେ ରହନ୍ତୁ। ସେ ନିଜ ଗୃହ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅଶ୍ରୟ ଛାଡି, ଆଶ୍ରମରେ ନିବାସ କଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ କାଳୀ, ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ଶୁଭ୍ର କନ୍ୟା। ହରା, ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ତାଙ୍କୁ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇ ସେଉଁଠି ରହିଲେ। ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ନାରୀ ତାଙ୍କ ସଂଗୀନୀମାନେ ସହିତ ହରଙ୍କ ଚରଣରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏହିପରି କୁହିଲେ—"ଏହି କଥା ଉଚିତ ନୁହେଁ", ଏବଂ ତାଙ୍କ ସଂଗୀନୀମାନେ ସହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ପାର୍ବତୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦୁଃଖରେ ଜଳି, ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ କୁହିଲେ। ସେ ଶଙ୍କର, ଧନୁର୍ଧର ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ଲଲିତା ନାମରେ, ସେ ହରଙ୍କ ପୂଜା ଅଭିଲାଷାରେ ତପସ୍ୟା କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପ୍ରଥମେ, ସେ ପବିତ୍ର କାଠ, ଦୁବ, ଫଳ ଏବଂ ମୂଳ ସଂଗ୍ରହ କଲେ। ଶକ୍ତି ସଂପନ୍ନ ହୋଇ, ବିଧି କରି, କୁହିଲେ—"ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।" ଏହିପରି ତାପରେ, ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ସେ ପବିତ୍ର ଜନ୍ୟୁ ଧାରଣ କରି, ଛତା ଧରି, ମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।