ଦେବତାମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗିଥିଲା। ସେତେବେଳେ ରୁଦ୍ର ଚିନ୍ତା କଲେ—"କେଉଁ କାରଣରୁ ପୃଥିବୀ ଅସ୍ଥିର ହେଉଛି?" ତାଁଠାରେ ଘଘବତୀ ନଦୀର କୂଳରେ ଉଷଣାସ୍—ଏକ ତପସ୍ଵୀ ରତ୍ନ—କୁ ଦେଖିଲେ। ରୁଦ୍ର, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ତୁରନ୍ତ ପଚାରିଲେ, "କହ, କଣ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଅସ୍ଥିରତାର କାରଣ?" ଏହାପରେ ତିନି ଆଖି ଥିବା ମହାଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ପୁନର୍ଜୀବନ ବିଦ୍ୟା ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ।" ତେଣୁ ତୁମେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପରେ ପୁନର୍ଜୀବନ ବିଦ୍ୟାକୁ ଜାଣିପାରିବ। ତଥାପି, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼ ଓ ଗିରିମାଳା ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ପୃଥିବୀ ଏଉଁ ଭଳି ଅସ୍ଥିର ହେଉଛି। ସେଠାରେ ରୁଦ୍ର ମଙ୍କନ ନାମକ ଏକ ଋଷିଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଗତିରେ ପୃଥିବୀ ସହିତ ପାହାଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିତ ହେଲା। ରୁଦ୍ର ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲେ ଓ ପଚାରିଲେ, "କାହିଁକି ତୁମେ ନୃତ୍ୟ କରୁଛ? କ’ଣ ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ? କ’ଣ ଏଠାରେ କିଛି ତୃପ୍ତି ଅଛି?" ମଙ୍କନ କହିଲେ, "ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ମୁଁ ଦୁଃଖକର ତପସ୍ୟା କରିଛି, ମୋ ଦେହକୁ କଷ୍ଟ ଦେଇ, ମୋର ପାପକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ। ଏହିପରି, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଆଜି ମୁଁ ଏକଦମ ଆନନ୍ଦିତ, ମୋ ହୃଦୟ ଉନ୍ନତ ହୋଇଛି ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ସହିତ ମୁଁ ନୃତ୍ୟ କରୁଛି। କିନ୍ତୁ କେବଳ ପୃଥିବୀକୁ ଆଘାତ କରି ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେନାହିଁ; ଆପଣ ଅବଧାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି।" ତା’ପରେ ମଙ୍କନ ତାଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ବନ୍ଦ କଲେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ନମ୍ରତା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାଦପଦ୍ମରେ ଶିର ନମାଇଲେ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଏହି ତୀର୍ଥ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ପୃଥୁଦକ ସମାନ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ। ଏହା ସଦା ସର୍ବୋପରି ଧର୍ମର ଆଶ୍ରୟ ରୂପେ ରହୁ, ସରସ୍ୱତୀ ତୀର୍ଥ ପାପ ଓ ମଳ ଦୂର କରେ। ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ, ବିଶାଳ ଓ ପ୍ରଚୁର ଜଳରେ ପ୍ରବାହିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟତମ ସ୍ଥାନ ସୋମପାଳ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଏଠାରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ, ଯାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରି, ସଂଯମୀ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ତା’ପରେ ଶୁଦ୍ଧ ଶମ୍ଭୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିବାସ ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଏକାକୀ ଅବସ୍ଥାରେ, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦେବୀ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଶଙ୍କର ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ବାସ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉ। ସେ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଯିଏ ମୋ ପାଖକୁ ମାଦ୍ରୀର କନ୍ୟାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣିଦେବ, ସେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇବ।" ତେବେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଲଘୁର ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ କହିଲେ—"ମୋର ପିତା ହେଉଛନ୍ତି ତିନି ଆଖି ଥିବା ଦେବତା; ଏହାର କାରଣ ଏଠାରେ ଶୁଣ। ପୂର୍ବେ, ମୁଁ ପୁଅ ପାଇଁ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲି। ପୁଅ ଆଶା କରି, ସେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ। ତା’ପରେ ଯେଉଁଠି ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠିତ ଥିଲେ, ସେଠି ସମସ୍ତ କିଛି ଆବୃତ ହେଲା, ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ହେଲା।" "ଏହି ଦାଇତ୍ୟ, ଏହା ତୁମର ନିଜ ପୁଅ, ଯାହା ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ସେ ଦୁଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ତିନି ଜଗତର ମାତାଙ୍କୁ ଆଶା କରିବ। ତା’ପରେ ମୁଁ ନିଜେ ତାଙ୍କର ଦେହ ପବିତ୍ର କରିଦେବି। ତୁମ ପିତା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ନେଇ ତଳଲୋକକୁ ଗଲେ। ନିଶ୍ଚୟ ଶମ୍ଭୁ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁ, ଏଠାରେ ପିତା ଅଟୁଟ। ତୁମେ ଏପରି ପାପପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମନ ଲଗାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଅଜୟ, ହେ ଦେବଦ୍ୱିଷ୍ଟ, ତୁମେ ଅର୍ହ ନୁହେଁ। ରୁଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଜିତିବା ଛାଡ଼ି, ଏହି ଆଶା ଆଜି ଅପ୍ରାପ୍ୟ। ସେ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଉପ୍ରେ ଉଠାଇପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏବଂ ହରାକୁ କେହି ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ—ଏହି ହେଉଛି ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ କହିଲି।