एतद् दृष्ट्वा महाबलः मकराक्षो गदापाणिः युद्धभूमे पलायितः। स च, युद्धे संलग्नः, मन्युः सन्तप्तः, लज्जया समाक्रान्तः अभवत्। तदा मकरनेत्रेण आहतः बाणः अपि पृष्ठतः कृत्वा पलायितः। राक्षसः खड्गमुत्सृज्य गणाधिपतिभ्यः अपसृत्य धावितः। अन्ये राक्षसाः युद्धे पराजिताः भयाकुलाः स्कन्दं शरणं ययुः। तं दृष्ट्वा स्कन्दः शूलं समारोप्य हृदयम् विदारयामास; प्राणभागाः भग्नाः स भूमौ पतितः। युद्धभूमिं परित्यज्य स दुष्टः दिमाचलनाम्नि पर्वते अगच्छत्। भयात् स घोरं गुहां प्रविष्टवान्, यत्र गणाः युद्धे दोषिणः हत्वा स्थिताः। ततः शिखानुपूरितमयूररूढः स्कन्दः महिषासुरवधाय प्रस्थितः। कैलासं परित्यज्य हिमाचलम् आगम्य, क्रौञ्चं पर्वतं प्रविश्य गुहां प्रविष्टः। तत्र तिष्ठन् चिन्तयामास—‘कथं स्वबन्धुवधः मया कर्तव्यः?’ इति। तदनन्तरं समीपगताः ऊचुः—‘शूलं महिषे पर्वते च विधाय देवकार्यं साधय।’ किं मातुः पौत्रः, भातृजः, भ्राता वा, भ्रातृपुत्रः वा वध्यः? तथापि परममातुः इच्छानुग्रहात् पापिनः अपि स्वर्गं प्राप्नुवन्ति। अपराधिनः अपि न वध्याः, विशेषतः पूज्यगुरवः वृद्धाः च। यदा राक्षसः गुहात् निर्गच्छति, तदा शूलं समारोप्य शत्रुं हनिष्यामि। ‘त्वं मत्स्मात् न अधिकज्ञः; किमर्थं एवं वदसि? हरिणा पूर्वं उक्तं वाक्यं शृणु।’ नामुचिः मम अनुजः पूर्वं हतः। पावकप्रदत्तेन शूलेन साहस्यम् प्रदर्शय, तम् हन। युवा कम्पमानः शतकृतवे वाक्यम् अपि उक्तवान्। ‘यः मां निन्दति, नूनं स न बुद्धिमान्।’ ततः गृहः उक्तवान्—‘आगच्छ, यदि बलवान् असि, युद्धं कुरु।’ यः क्रौञ्चपर्वतस्य प्रदक्षिणं शीघ्रतरं करोति—स विजयी। पद्भ्याम् गतः शीघ्रतरं प्रदक्षिणं कृतवान्। ततः गुहः तिष्ठन् उक्तवान्—‘मूढ, किमर्थं तिष्ठसि?’ पूर्वं तव न कृतम्—इति बालः शक्रं प्रति उक्तवान्। तदनन्तरं लब्ध्वा ते महेशं, ब्रह्माणं, माधवं प्रति उक्तवन्तः। पर्वतं पप्रच्छ—‘पूर्वं कस्य प्रदक्षिणं कृतम्?’ पुनः पर्वतं पप्रच्छ—‘पूर्वं कस्य प्रदक्षिणं कृतम्?’ तव प्रदक्षिणं कृत्वा गुहः पश्चात् कृतवान्, हे गोत्रभित्। ततः कुटिलः शूलं समारोप्य महिषेण सह आहतवान्। गुहेन महिषः हतः दृष्ट्वा ब्रह्मा, इन्द्रः, रुद्रः, अश्विनौ, वसूनां नायकः च स्वर्गं गताः। चक्रपाणिना निरुद्धः, शीघ्रं बाहुभिः आलिङ्गितः, ‘गुरो!’ इति उक्तवान्। हरिः, नागकुलशत्रुः, शीघ्रं कुमारं शिखण्डिनं च स्वर्गं नीतवान्। ‘मम भ्राता, मातुलकुमारः, मया पराजितः; अतः आत्मनः देहक्षयम् करिष्यामि।’ अघवतीस्नानेन हरं भक्त्या दृष्ट्वा सूर्यसमानतेजस् भविष्यसि। स्नात्वा देवपूजां कृत्वा, सूर्यसमानः, हरनिलयं पर्वतं अगच्छत्। तत्र वृषध्वजं पूजयन् हरः तेन तुष्टः वरं दत्तवान्। ‘यथा हस्तेन प्रतिमां छिन्द्यात्, तथा बाणे मम सामर्थ्यं भवतु।’ बाणस्य बाहुकौशलं यः महद् अभवत्, तस्य छेदनं निश्चितम्।