ಅಹನ್ಯಹನಿ ಯೇ ದೇವ ಪಶ್ಯೇಯುರುರಗಾ ದೃಶಾ । ಮನುಷ್ಯಪಶುರೂಪಂ ವಾ ತತ್ಸರ್ವಂ ಭಸ್ಮಸಾದ್ ಭವೇತ್ ।। ೨೪.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನವೂ ದೇವಾ, ನಾಗರು ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಬೂದಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ತ್ವಯಾ ಸೃಷ್ಟಿಃ ಕೃತಾ ದೇವ ನೀಯತೇ ಸಾ ಭುಜಂಗಾಮೈಃ । ಏತಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತು ದುರ್ವೃತ್ತಂ ತತ್ಕುರುಷ್ವ ಮಹಾಮತೇ ।। ೨೪.
ದೇವಾ, ನೀನು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದರೂ, ಈಗ ಅದು ನಾಗರಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ; ಈ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮಹಾಮತಿಯಾದ ನೀನು ಬೇಕಾದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳು.
ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ಅಹಂ ರಕ್ಷಾಂ ವಿಧಾಸ್ಯಾಮಿ ಭವತೀನಾಂ ನ ಸಂಶಯಃ । ವ್ರಜಧ್ವಂ ಸ್ವಾನಿ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾನಿ ಪ್ರಜಾ ಮಾಭೂತ್ ಸಸಾಧ್ವಸಾ ।। ೨೪.
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ನಾನು ನಿಮಗೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ನೀವು ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳೇ, ಭಯಪಡಬೇಡಿ.
ಏವಮುಕ್ತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಸ್ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಣಾಽವ್ಯಕ್ತಮೂರ್ತ್ತಿನಾ । ಆಜಗ್ಮುಃ ಪರಮಪ್ರೀತ್ಯಾ ನತ್ವಾ ಚೈವ ಸ್ವಯಂಭುವೇ ।। ೨೪.
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಅವ್ಯಕ್ತರೂಪಿಯಾದವರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು; ಅವರು ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವಯಂಭುವಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.
ಆಗತಾಸು ಪ್ರಜಾಸ್ವಾದ್ಯಸ್ತಾನಾಹೂಯ ಭುಜಂಗಮಾನ್ । ಶಶಾಪ ಪರಮಕ್ರುದ್ಧೋ ವಾಸುಕಿಪ್ರಮುಖಾಂಸ್ತದಾ ।। ೨೪.
ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೋದ ನಂತರ, ಅವನು ನಾಗರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕೋಪದಿಂದ ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಶಪಿಸಿದರು.
ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ಯತೋ ಮತ್ಪ್ರಭವಾನ್ ನಿತ್ಯಂ ಕ್ಷಯಂ ನಯತ ಮಾನುಷಾನ್ । ಭವಾನ್ತರೇ ಅಥಾನ್ಯಸ್ಮಿನ್ ಮಾತುಃ ಶಾಪಾತ್ ಸುದಾರುಣಾತ್ । ಭವಿತಾಽತಿಕ್ಷಯಂ ಘೋರಂ ನೂನಂ ಸ್ವಾಯಂಭುವೇಽನ್ತರೇ ।। ೨೪.
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು: ನೀವು ನನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರು, ಸದಾ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ; ಮತ್ತೊಂದು ಯುಗದಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಭಯಾನಕ ಶಾಪದಿಂದ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುಂತರದಲ್ಲಿ ಭೀಕರವಾದ ಮಹಾ ನಾಶವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಏವಮುಕ್ತಾಸ್ತು ವೇಪನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಭುಜಗೋತ್ತಮಾಃ । ನಿಪತ್ಯ ಪಾದಯೋಸ್ತಸ್ಯ ಇದಮೂಚುರ್ವಚಸ್ತದಾ ।। ೨೪.
ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದಾಗ, ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಗಗಳು ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
ನಾಗಾ ಊಚುಃ । ಭಗವನ್ ಕುಟಿಲಾ ಜಾತಿರಸ್ಮಾಕಂ ಭವತಾ ಕೃತಾ । ವಿಷೋಲ್ಬಣತ್ವಂ ಕ್ರೂರತ್ವಂ ದೃಕ್ಶಸ್ತ್ರತ್ವಂ ಚ ನಸ್ತ್ವಯಾ । ಸಂಪಾದಿತಂ ತ್ವಯಾ ದೇವ ಇದಾನೀಂ ಶಮಯಾಚ್ಯುತ ।। ೨೪.
ನಾಗಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಭಗವಂತ, ನಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನೀವು ತಿರುವುಮಾಡಿದ್ದೀರಿ; ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವಿಷದ ತೀವ್ರತೆ, ಕ್ರೂರತೆ, ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೀವು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ. ದೇವರೆ, ನೀವು ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ—ಈಗ ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಅಚ್ಯುತ.
ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ । ಯದಿ ನಾಮ ಮಯಾ ಸೃಷ್ಟಾ ಭವನ್ತಃ ಕುಟಿಲಾಶಯಾಃ । ತತಃ ಕಿಂ ಮನುಜಾನ್ ನಿತ್ಯಂ ಭಕ್ಷಯಧ್ವಂ ಗತವ್ಯಥಾಃ ।। ೨೪.
ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ಹೇಳಿದರು: ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಿರುವು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೇನೆಂದರೆ, ಏಕೆ ನೀವು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಸದಾ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ತಿಂದುಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ?
ನಾಗಾ ಊಚುಃ । ಮರ್ಯಾದಾಂ ಕುರು ದೇವೇಶ ಸ್ಥಾನಂ ಚೈವ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ । ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ತಥಾಽಸ್ಮಾಕಂ ಸಮಯಂ ಚ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ । ನಾಗಾನಾಂ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ದೇವೋ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ।। ೨೪.
ನಾಗಗಳು ಹೇಳಿದರು: ದೇವತೆಗಳಾಧಿಪತಿ, ದಯವಿಟ್ಟು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಮಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡಿ, ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ. ನಾಗಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೇವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು:
ಅಹಂ ಕರೋಮಿ ವೋ ನಾಗಾಃ ಸಮಯಂ ಮನುಜೈಃ ಸಹ । ತದೇಕಮನಸಃ ಸರ್ವೇ ಶ್ರೃಣುಧ್ವಂ ಮಮ ಶಾಸನಮ್ ।। ೨೪.
ನಾನು ನಿಮ್ಮ ನಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
ಪಾತಾಲಂ ವಿತಲಂ ಚೈವ ಹರ್ಮ್ಯಾಖ್ಯಂ ಚ ತೃತೀಯಕಮ್ । ದತ್ತಂ ಚೈವ ಸದಾ ರಮ್ಯಂ ಗೃಹಂ ತತ್ರ ಗಮಿಷ್ಯಥ ।। ೨೪.
ಪಾತಾಳ, ವಿತಲ ಮತ್ತು ಹರ್ಮ್ಯ ಎಂಬ ಮೂರನೇ ಸುಂದರ ವಾಸಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಿಮಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ; ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು.
ತತ್ರ ಭೋಗಾನ್ ಬಹುವಿಧಾನ್ ಭುಞ್ಜಾನಾ ಮಮ ಶಾಸನಾತ್ । ತಿಷ್ಠಧ್ವಂ ಸಪ್ತಮಂ ಯಾವದ್ ರಾತ್ರ್ಯನ್ತಂ ತು ಪುನಃ ಪುನಃ ।। ೨೪.
ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧವಾದ ಸೌಖ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಏಳನೇ ರಾತ್ರಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೀಗೆ ನಡೆಯಲಿ.
ತತೋ ವೈವಸ್ವತಸ್ಯಾದೌ ಕಾಶ್ಯಪೇಯಾ ಭವಿಷ್ಯಥ । ದಾಯಾದಾಃ ಸರ್ವದೇವಾನಾಂ ಸುಪರ್ಣಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ ।। ೨೪.
ಆಮೇಲೆ ವೈವಸ್ವತ ಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ನೀವು ಕಾಶ್ಯಪರ ಸಂತಾನರು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಹಾಗೂ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸುಪರ್ಣನಿಗೂ ವಾರಸುದಾರರಾಗುವಿರಿ.
ತದಾ ಪ್ರಸೂತಿರ್ವಃ ಸರ್ವಾ ಭೋಕ್ಷ್ಯತೇ ಚಿತ್ರಭಾನುನಾ । ಭವತಾಂ ನೈವ ದೋಷೋಽಯಂ ಭವಿಷ್ಯತಿ ನ ಸಂಶಯಃ ।। ೨೪.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಸಂತಾನವನ್ನು ಚಿತ್ರಭಾನುನು ತಿಂದುಬಿಡುವನು; ಇದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿರುವುದಿಲ್ಲ—ಇದು ನಿಶ್ಚಿತ.
ಯೇ ವೈ ಕ್ರೂರಾ ಭೋಗಿನೋ ದುರ್ವಿನೀತಾ - ಸ್ತೇಷಾಮನ್ತೋ ಭವಿತಾ ನಾನ್ಯಥೈತತ್ । ಕಾಲಪ್ರಾಪ್ತಂ ಭಕ್ಷಯಧ್ವಂ ದಶಧ್ವಂ ತಥಾಽಪಕಾರೇ ಚ ಕೃತೇ ಮನುಷ್ಯಮ್ ।। ೨೪.
ಯಾವ ನಾಗಗಳು ಕ್ರೂರರೂ, ಅಡಗದವರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೋ—ಅವರ ಅಂತ್ಯವು ಖಚಿತವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ. ಸಮಯ ಬಂದಾಗ, ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಹಾನಿಯಾದರೆ, ನೀವು ಕಡಿದು ತಿಂದುಬಿಡಬಹುದು.
ಮನ್ತ್ರೌಷಧೈರ್ಗಾರುಡಮಣ್ಡಲೈಶ್ಚ ಬದ್ಧೈರ್ದೃಷ್ಟೈರ್ಮಾನವಾ ಯೇ ಚರನ್ತಿ । ತೇಷಾಂ ಭೀತೈರ್ವರ್ತ್ತಿತವ್ಯಂ ನ ಚಾನ್ಯ- ಚ್ಚಿನ್ತ್ಯಂ ಕಾರ್ಯಂ ಚಾನ್ಯಥಾ ವೋ ವಿನಾಶಃ ।। ೨೪.
ಯಾವ ಮನುಷ್ಯರು ಮಂತ್ರ, ಔಷಧಿ ಅಥವಾ ಗರುಡಮಂಡಲಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದಾರೋ, ಅಥವಾ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದಾರೋ, ಅವರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನೀವು ಭಯದಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು; ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಯೋಚಿಸಬಾರದು, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಿಮಗೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತೀರಿತೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತೇ ಭುಜಙ್ಗಾ ಜಗ್ಮುಃ ಸ್ಥಾನಂ ಕ್ಷ್ಮಾತಲಾಖ್ಯಂ ಹಿ ಸರ್ವೇ । ತಸ್ಥುರ್ಭೋಗಾನ್ ಭುಞ್ಜಮಾನಾಃ ಸಮಗ್ರಾನ್ ರಸಾತಲೇ ಲೀಲಯಾ ಸಂಸ್ಥಿತಾಸ್ತೇ ।। ೨೪.
ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಅವರು ರಸಾತಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸೌಖ್ಯಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾ, ಲೀಲೆಯಿಂದ ವಾಸಮಾಡಿದರು.
ಏವಂ ಶಾಪಂ ತು ತೇ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಪ್ರಸಾದಂ ಚ ಚತುರ್ಮುಖಾತ್ । ತಸ್ಥುಃ ಪಾತಾಲನಿಲಯೇ ಮುದಿತೇನಾನ್ತರಾತ್ಮನಾ ।। ೨೪.
ಈ ರೀತಿ ನಾಲ್ಕುಮುಖನಿಂದ ಶಾಪವೂ, ಅನುಗ್ರಹವೂ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ಪಾತಾಳದ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಆಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾಸಿಸಿದರು.
ಏತತ್ ಸರ್ವಂ ಚ ಪಞ್ಚಮ್ಯಾಂ ತೇಷಾಂ ಜಾತಂ ಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ । ಅತಸ್ತ್ವಿಯಂ ತಿಥಿರ್ಧನ್ಯಾ ಸರ್ವಪಾಪಹರಾ ಶುಭಾ ।। ೨೪.
ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಆ ಮಹಾತ್ಮರುಗಳಿಗೆ ಪಂಚಮಿಯಂದು ಸಂಭವಿಸಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ತಿಥಿಯು ಧನ್ಯವಾದುದು, ಶುಭವಾದುದು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಏತಸ್ಯಾಂ ಸಂಯತೋ ಯಸ್ತು ಅಮ್ಲಂ ತು ಪರಿವರ್ಜಯೇತ್ । ಕ್ಷೀರೇಣ ಸ್ನಾಪಯೇನ್ನಾಗಾಂಸ್ತಸ್ಯ ಯಾಸ್ಯನ್ತಿ ಮಿತ್ರತಾಮ್ ।। ೨೪.
ಯಾರು ಈ ದಿನದಂದು ನಿಯಮದಿಂದ ತಮಗೆ ತಡೆವಿಟ್ಟು, ಹುಳಿಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಾಗಗಳಿಗೆ ಹಾಲಿನಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ನಾಗಗಳು ಸ್ನೇಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಜಾಪಾಲ ಉವಾಚ । ಅಹಂಕಾರಾತ್ ಕಥಂ ಜಜ್ಞೇ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯೋ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಏತನ್ಮೇ ಸಂಶಯಂ ಛಿನ್ಧಿ ಪೃಚ್ಛತೋ ವೈ ಮಹಾಮುನೇ ।। ೨೫.
ಪ್ರಜಾಪಾಲನು ಕೇಳಿದನು: ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿದನು? ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ನಿವಾರಿಸಿ.
ಮಹಾತಪಾ ಉವಾಚ । ಸರ್ವೇಷಾಮೇವ ತತ್ತ್ವಾನಾಂ ಯಃ ಪರಃ ಪುರುಷಃ ಸ್ಮೃತಃ । ತಸ್ಮಾದವ್ಯಕ್ತಮುತ್ಪನ್ನಂ ತತ್ತ್ವಾದಿ ತ್ರಿವಿಧಂ ತು ತತ್ ।। ೨೫.
ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ಎಲ್ಲಾ ತತ್ತ್ವಗಳ ಮೂಲವಾಗಿ ಪರಮ ಪುರುಷನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನಿಂದ ಅವ್ಯಕ್ತವು ಹುಟ್ಟಿತು, ಅದರಿಂದ ಮೂರು ವಿಧದ ತತ್ತ್ವಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾದವು.
ಪುರುಷಾವ್ಯಕ್ತಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಮಹತ್ತ್ವಂ ಸಮಪದ್ಯತ । ಸ ಚಾಹಂಕಾರ ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ಯೋ ಮಹಾನ್ ಸಮುದಾಹೃತಃ ।। ೨೫.
ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಕ್ತದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತತ್ವವು ಉದಯವಾಯಿತು; ಅದನ್ನೇ ಅಹಂಕಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅದೇ ಮಹಾನ್ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಪುರುಷೋ ವಿಷ್ಣುರಿತ್ಯುಕ್ತಃ ಶಿವೋ ವಾ ನಾಮತಃ ಸ್ಮೃತಃ । ಅವ್ಯಕ್ತಂ ತು ಉಮಾ ದೇವೀ ಶ್ರೀರ್ವಾ ಪದ್ಮನಿಭೇಕ್ಷಣಾ ।। ೨೫.
ಪುರುಷನನ್ನು ವಿಷ್ಣು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಶಿವ ಎಂದು ಹೆಸರಿನಿಂದ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವ್ಯಕ್ತವಾದುದು ಉಮಾ ದೇವಿ, ಅಥವಾ ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಶ್ರೀ.
ತತ್ಸಂಯೋಗಾದಹಂಕಾರಃ ಸ ಚ ಸೇನಾಪತಿರ್ಗುಹಃ । ತಸ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ರೃಣು ರಾಜನ್ ಮಹಾಮತೇ ।। ೨೫.
ಅವರಿಬ್ಬರ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಅಹಂಕಾರ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಅವನೇ ಸೇನಾಪತಿ ಗುಹ. ಅವನ ಹುಟ್ಟಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಮಹಾಮತಿ ರಾಜನೇ, ಕೇಳು.
ಆದ್ಯೋ ನಾರಾಯಣೋ ದೇವಸ್ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತತೋಽಭವತ್ । ಅತಃ ಸ್ವಯಂಭುವಶ್ಚಾನ್ಯೇ ಮರೀಚ್ಯಾದ್ಯಾರ್ಕಸಂಭವಾಃ ।। ೨೫.
ಮೊದಲು ನಾರಾಯಣ ದೇವರು ಇದ್ದರು; ಅವರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಹುಟ್ಟಿದರು; ಅವರಿಂದ ಸ್ವಯಂಭುವ ಮತ್ತು ಮರೀಚಿ ಮುಂತಾದವರು, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಜನಿಸಿದವರು, ಬಂದರು.
ತೇಷ್ವಾರಭ್ಯ ಸುರಾ ದೈತ್ಯಾ ಗನ್ಧರ್ವಾ ಮಾನುಷಾಃ ಖಗಾಃ । ಪಶವಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಿ ಸೃಷ್ಟಿರೇಷಾ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾ ।। ೨೫.
ಅವರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಮಾನವರು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಜಾನುವಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು—ಇದನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸೃಷ್ಟ್ಯಾಂ ವಿಸ್ತಾರಿತಾಯಾಂ ತು ದೇವದೈತ್ಯಾ ಮಹಾಬಲಾಃ । ಸಾಪತ್ನ್ಯಂ ಭಾವಮಾಸ್ಥಾಯ ಯುಯುಧುರ್ವಿಜಿಗೀಷವಃ ।। ೨೫.
ಸೃಷ್ಟಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದಾಗ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ವೈರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಜಯ ಪಡೆಯಲು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು.
ದೈತ್ಯಾನಾಂ ಬಲಿನಃ ಸನ್ತಿ ನಾಯಕಾ ಯುದ್ಧದುರ್ಮದಾಃ । ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುಃ ಪೂರ್ವಂ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷೋ ಮಹಾಬಲಃ । ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿರ್ವಿಚಿತ್ತಿಶ್ಚ ಭೀಮಾಕ್ಷಃ ಕ್ರೌಞ್ಚ ಏವ ಚ ।। ೨೫.
ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠ ನಾಯಕರು ಇದ್ದರು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಯವರು: ಮೊದಲಿಗೆ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು, ನಂತರ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ, ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿ, ವಿಚಿತ್ತಿ, ಭೀಮಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕ್ರೌಂಚ ಕೂಡ.