വരാഹപുരാണമ്

അശ്വശിരാ ഉവാച । ഭവന്തൌ ബ്രാഹ്മണൌ സിദ്ധൌ തപസാ ദഗ്ധകില്ബിഷൌ । കഥം നാരായണാവാവാമിതി വാക്യമഥേരിതമ് ।। ൪.

അശ്വശിരാ പറഞ്ഞു: നിങ്ങളിരുവരും തപസ്സിലൂടെ പാപങ്ങൾ ദഹിച്ച, സിദ്ധി നേടിയ ബ്രാഹ്മണന്മാരാണ്. എങ്ങനെ നിങ്ങളാണ് നാരായണന്മാർ എന്ന് പറയാൻ കഴിയും? ഈ വാക്ക് എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നില്ല.

ശങ്ഖചക്രഗദാപാണിഃ പീതവാസാ ജനാര്ദനഃ । ഗരുഡസ്ഥോ മഹാദേവഃ കസ്തസ്യ സദൃശോ ഭുവി ।। ൪.

ശംഖവും ചക്രവും ഗദയും കൈവശം വഹിച്ച്, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ഗരുഡപ്പുറത്ത് ഇരിക്കുന്ന മഹാദേവനായ ജനാർദ്ദനനോട് ഈ ഭൂമിയിൽ സമം ആരുണ്ട്?

തസ്യ രാജ്ഞോ വചഃ ശ്രുത്വാ തൌ വിപ്രൌ സംശിതവ്രതൌ । ജഹസതുഃ പശ്യ വിഷ്ണും രാജന്നിതി ജജല്പതുഃ ।। ൪.

രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ദൃഢവ്രതമുള്ള ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ചിരിച്ചു: 'രാജാവേ, വിഷ്ണുവിനെ കാണൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.

ഏവമുക്ത്വാ സ കപിലഃ സ്വയം വിഷ്ണുര്ബഭൂവ ഹ । ജൈഗീഷവ്യശ്ച ഗരുഡസ്തത്ക്ഷണാത് സമജായത ।। ൪.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം കപിലൻ തന്നെ വിഷ്ണുവായി മാറി, ജൈഗീഷവ്യൻ ഉടൻ ഗരുഡനായി മാറി.

തതോ ഹാഹാകൃതം ത്വാസീത് തത്ക്ഷണാദ് രാജമണ്ഡലമ് । ദൃഷ്ട്വാ നാരായണം ദേവം ഗരുഡസ്ഥം സനാതനമ് ।। ൪.

അപ്പോൾ തന്നെ രാജസഭയിൽ മുഴുവൻ അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ ഉച്ചത്തിൽ ആരവം ഉയര്‍ന്നു; ഗരുഡപ്പുറത്ത് ഇരിക്കുന്ന ശാശ്വതനായ നാരായണദേവനെ കണ്ടു.

കൃതാഞ്ജലിപുടോ ഭൂത്വാ തതോ രാജാ മഹായശാഃ । ഉവാച ശാമ്യതാം വിപ്രൌ നായം വിഷ്ണുരഥേദൃശഃ ।। ൪.

മഹാപ്രശസ്തനായ രാജാവ് കൈകൾ കൂട്ടി നമസ്കരിച്ച് പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ശാന്തരാകൂ; ഇതാണ് യഥാർത്ഥ വിഷ്ണു അല്ല.'

യസ്യ ബ്രഹ്മാ സമുത്പന്നോ നാഭിപങ്കജമധ്യതഃ । തസ്മാച്ച ബ്രഹ്മണോ രുദ്രഃ സ വിഷ്ണുഃ പരമേശ്വരഃ ।। ൪.

ആയാളുടെ നാഭികമലത്തിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു, ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് രുദ്രൻ. ആ വിഷ്ണുവാണ് പരമേശ്വരൻ.

ഇതി രാജവചഃ ശ്രുത്വാ തദാ തൌ മുനിപുംഗവൌ । ചക്രതുഃ പരമാം മായാം യോഗമായാം വിശേഷതഃ ।। ൪.

രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ മഹാന്മാർ ഇരുവരും അത്യുത്തമമായ യോഗമായ, പ്രത്യേകമായ യോഗമായ മായ കാണിച്ചു.

കപിലഃ പദ്മനാഭസ്തു ജൈഗീഷവ്യഃ പ്രജാപതിഃ । കമലസ്ഥോ ബഭൌ ഹ്രസ്വസ്തസ്യ ചാങ്കേ കുമാരകഃ ।। ൪.

കപിലൻ പദ്മനാഭനായി, ജൈഗീഷവ്യൻ പ്രജാപതിയായി. കമലത്തിൽ ഇരുന്ന് പ്രകാശിച്ചു; അവന്റെ മടിയിൽ ഒരു കുഞ്ഞ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ദദര്ശ രാജാ രക്താക്ഷം കാലാനലസമദ്യുതിമ് । നേത്ഥം ഭവതി വിശ്വേശോ മായൈഷാ യോഗിനാം സദാ । സര്വവ്യാപീ ഹരിഃ ശ്രീമാനിതി രാജാ ജഗാദ ഹ ।। ൪.

രാജാവ് ചുവന്ന കണ്ണുകളും കാലാഗ്നിപോലുള്ള പ്രകാശവും ഉള്ളവനെ കണ്ടു. ഈ വിധമാണ് യോഗിമാരുടെ മായയിലൂടെ വിശ്വേശ്വരൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. ഹരി എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും മഹത്വമുള്ളവനുമാണ് എന്നും രാജാവ് പറഞ്ഞു.

തതോ വാക്യാവസാനേ തു തസ്യ രാജ്ഞോ ഹി സംസദി । മശകാ മത്കുണാ യൂകാ ഭ്രമരാഃ പക്ഷിണോരഗാഃ ।। ൪.

അങ്ങനെ രാജാവിന്റെ വാക്ക് അവസാനിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ സഭയിൽ പുഴുക്കൾ, ചതച്ചിലകൾ, പെടപ്പുകൾ, തേനീച്ചകൾ, പക്ഷികൾ, പാമ്പുകൾ എന്നിവ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

അശ്വാ ഗാവോ ദ്വിപാഃ സിംഹാ വ്യാഘ്രാ ഗോമായവോ മൃഗാഃ । അന്യേഽപി പശവഃ കീടാ ഗ്രാമ്യാരണ്യാശ്ച സര്വശഃ । ദൃശ്യന്തേ രാജഭവനേ കോടിശോ ഭൂതധാരിണി ।। ൪.

കുതിരകൾ, പശുക്കൾ, ആനകൾ, സിംഹങ്ങൾ, കടുവകൾ, നായർ, മാൻമരങ്ങൾ, മറ്റു മൃഗങ്ങൾ, കീടങ്ങൾ — വീട്ടിലും കാടിലും ഉള്ളവ — രാജമഹലിൽ കോടിക്കണക്കിന് ജീവികളുടെ രൂപത്തിൽ കാണപ്പെട്ടു.

തം ദൃഷ്ട്വാ ഭൂതസംഘാതം രാജാ വിസ്മിതമാനസഃ । യാവച്ചിന്തയതേ കിം സ്യാദേതദിത്യവഗമ്യ ച । ജൈഗീഷവ്യസ്യ മാഹാത്മ്യം കപിലസ്യ ച ധീമതഃ ।। ൪.

അത്രേത്തന്നെ ജീവികളുടെ ആ വലിയ കൂട്ടം കണ്ട രാജാവ് അത്ഭുതത്തിൽ ആകുന്നു; ഇതെന്താണെന്ന് ആലോചിച്ചപ്പോൾ, ജൈഗീഷവ്യനും ബുദ്ധിമാൻ കപിലനും ഉള്ള മഹത്വം അവൻ മനസ്സിലാക്കി.

കൃതാഞ്ജലിപുടോ ഭൂത്വാ സ രാജാഽശ്വശിരാസ്തദാ । പപ്രച്ഛ താവൃഷീ ഭക്ത്യാ കിമിദം ദ്വിജസത്തമൌ ।। ൪.

അപ്പോൾ അശ്വശിരാ രാജാവ് കയ്യുകൾ ചേർത്ത് ഭക്തിയോടെ ആ രണ്ടു മഹർഷിമാരോടു ചോദിച്ചു: 'ഇത് എന്താണ്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ?'

ദ്വിജാവൂചതുഃ । ആവാം പൃഷ്ടൌ ത്വയാ രാജന് കഥം വിഷ്ണുരിഹേജ്യതേ । പ്രാപ്യതേ വാ മഹാരാജ തേനേദം ദര്ശിതം തവ ।। ൪.

ആ രണ്ടു ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, ഇവിടെ വിഷ്ണുവിനെ എങ്ങനെ ആരാധിക്കാം, എങ്ങനെ ലഭിക്കും എന്നതിനെക്കുറിച്ച് നീ ഞങ്ങളോട് ചോദിച്ചു; അതിനാലാണ് ഇതെല്ലാം നിന്നെ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്, മഹാരാജാവേ.'

സര്വജ്ഞസ്യ ഗുണാ ഹ്യേതേ യേ രാജംസ്തവ ദര്ശിതാഃ । സ ച നാരായണോ ദേവഃ സര്വജ്ഞഃ കാമരൂപവാന് ।। ൪.

രാജാവേ, സർവ്വജ്ഞനായ ദേവന്റെ ഗുണങ്ങൾ തന്നെയാണ് നിന്നെ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്; ആ നാരായണൻ സർവ്വജ്ഞനും ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കുന്നവനും ആകുന്നു.

സൌമ്യസ്തു സംസ്ഥിതഃ ക്വാപി പ്രാപ്യതേ മനുജൈഃ കില । ആരാധനേന ചൈതസ്യ വാക്യമര്ഥവദിഷ്യതേ ।। ൪.

അവൻ സൗമ്യസ്വഭാവിയാണു്, എവിടെയോ നിലകൊള്ളുന്നു, മനുഷ്യർ അവനെ ആരാധനയിലൂടെ ലഭിക്കാമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു; അവന്റെ വാക്കുകൾ അർത്ഥവത്താണ്.

കിന്തു സര്വശരീരസ്ഥഃ പരമാത്മാ ജഗത്പതിഃ । സ്വദേഹേ ദൃശ്യതേ ഭക്ത്യാ നൈകസ്ഥാനഗതസ്തു സഃ ।। ൪.

എങ്കിലും, സർവ്വശരീരങ്ങളിലും പാർക്കുന്ന പരമാത്മാവും ലോകനാഥനും ഭക്തിയോടെ നോക്കുമ്പോൾ സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു; ഒരിടത്തിലും മാത്രം അവൻ കുടിയിരിപ്പില്ല.

അതോഽര്ഥം ദര്ശിതം രൂപം ദേവസ്യ പരമാത്മനഃ । ആവയോസ്തവ രാജേന്ദ്ര പ്രതീതിഃ സ്യാദ് യഥാ തവ । ഏവം സര്വഗതോ വിഷ്ണുസ്തവ ദേഹേ ജനേശ്വര ।। ൪.

അതുകൊണ്ടാണ് പരമാത്മാവായ ദേവന്റെ ഈ രൂപം നിന്നെ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്, രാജാധിരാജാവേ, നിന്നിൽ വിശ്വാസം ഉണ്ടാകാൻ വേണ്ടി; ഇങ്ങനെ സർവ്വവ്യാപിയായ വിഷ്ണു നിന്റെ ശരീരത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നു, ജനങ്ങളുടെ നാഥാ.

മന്ത്രിണാം ഭൃത്യസങ്ഘസ്യ സുരാദ്യാ യേ പ്രദര്ശിതാഃ । പശവഃ കീടസങ്ഘാശ്ച തേഽപി വിഷ്ണുമയാ നൃപ ।। ൪.

മന്ത്രിമാരും ഭൃത്യസംഘങ്ങളും, ദേവന്മാരും മറ്റുള്ളവരും, മൃഗങ്ങളും കീടങ്ങളും രാജാവേ, ഇവരും എല്ലാം വിഷ്ണുവാൽ നിറഞ്ഞവരാണ്.

ഭാവനാം തു ദൃഢാം കുര്യാദ് യഥാ സര്വഗതോ ഹരിഃ । നാന്യത് തത് സദൃശം ഭൂതമിതി ഭാവേന സേവ്യതേ ।। ൪.

ഹരി സർവ്വവ്യാപിയാണെന്ന ഉറച്ച ഭാവന പുലർത്തണം; അവനുപോലൊരു മറ്റൊരു ഭൂതം ഇല്ല — ഈ ഭാവത്തോടെ അവനെ ആരാധിക്കണം.

ഏഷ തേ ജ്ഞാനസദ്ഭാവസ്തവ രാജന് പ്രകീര്തിതഃ । പരിപൂര്ണേന ഭാവേന സ്മരന് നാരായണം ഹരിമ് ।। ൪.

രാജാവേ, ഇതാണ് നിനക്ക് വിശദീകരിച്ചിട്ടുള്ള സത്യമായ ജ്ഞാനസ്വഭാവം: നാരായണനെയും ഹരിയെയും പൂർണ്ണഭക്തിയോടെ ഓർക്കുക.

പരിപൂര്ണേന ബാവേന സ്മര നാരായണം ഗുരുമ് । പുഷ്പോപഹാരൈര്ധൂപൈശ്ച ബ്രാഹ്മണാനാം ച തര്പണൈഃ । ധ്യാനേന സുസ്ഥിതേനാശു പ്രാപ്യതേ പരമേശ്വരഃ ।। ൪.

പൂർണ്ണഭാവത്തോടെ നാരായണനെയും ഗുരുവിനെയും ഓർക്കണം; പുഷ്പങ്ങൾ, ധൂപങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ദൃഢമായ ധ്യാനത്തിലൂടെ പരമേശ്വരനെ വേഗത്തിൽ പ്രാപിക്കാം.

അശ്വശിരാ ഉവാച । ഭവന്തൌ മമ സംദേഹമേകം ഛേത്തുമിഹാര്ഹതഃ । യേന ഛിന്നേന ജായേത മമ സംസാരവിച്യുതിഃ ।। ൫.

അശ്വശിരാ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും എന്റെ ഒരു സംശയം ഇവിടെ നീക്കാൻ യോഗ്യരാണ്; അതു നീങ്ങിയാൽ എനിക്ക് സംസാരത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.'

ഏവമുക്തേ നൃപതിനാ തദാ യോഗിവരോ മുനിഃ । കപിലഃ പ്രാഹ ധര്മാത്മാ രാജാനം യജതാം വരമ് ।। ൫.

രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, യോഗികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ധാർമ്മികനും ആയ കപിലമുനി, യജ്ഞങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.

കപില ഉവാച । കസ്തേ മനസി സംദേഹോ രാജന് പരമധാര്മിക । ഛിന്ദാമി യേന തച്ഛ്രുത്വാ ബ്രൂഹി യത്തേഽഭിവാഞ്ഛിതമ് ।। ൫.

കപിലൻ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, പരമധാർമ്മികനേ, നിന്റെ മനസ്സിലുള്ള സംശയം എന്താണ്? നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു പറയൂ; ഞാൻ അതു കേട്ടു നീക്കാം.'

രാജോവാച । കര്മണാ പ്രാപ്യതേ മോക്ഷ ഉതാഹോ ജ്ഞാനിനാ മുനേ । ഏതന്മേ സംശയം ഛിന്ധി യദി മേഽനുഗ്രഹഃ കൃതഃ ।। ൫.

രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'മോക്ഷം കര്‍മ്മത്തിലൂടാണോ, ജ്ഞാനത്തിലൂടാണോ, മുനീശ്വരാ? എനിക്ക് അനുകമ്പ കാണിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ഈ സംശയം നീക്കൂ.'

കപില ഉവാച । ഇമം പ്രശ്നം മഹാരാജ പുരാ പൃഷ്ടോ ബൃഹസ്പതിഃ । രൈഭ്യേണ ബ്രഹ്മപുത്രേണ രാജ്ഞാ ച വസുനാ പുരാ । വസുരാസീന്നൃപശ്രേഷ്ഠോ വിദ്വാന് ദാനപതിഃ പുരാ ।। ൫.

കപിലൻ പറഞ്ഞു: 'മഹാരാജാവേ, ഈ ചോദ്യം പുരാതനകാലത്ത് ബൃഹസ്പതിയോട് രൈഭ്യനും ബ്രഹ്മപുത്രനും രാജാവായ വസുവും ചോദിച്ചിരുന്നു. വസു പുരാതനകാലത്ത് ജ്ഞാനിയും ദാനശീലനും ആയ രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു.'

ചാക്ഷുഷസ്യ മനോഃ കാലേ ബ്രഹ്മണോഽന്വയവര്ദ്ധനഃ । വസുശ്ച ബ്രഹ്മണഃ സദ്മ ഗതവാംസ്തദ്ദിദൃക്ഷയാ ।। ൫.

ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലത്ത്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വംശം വർദ്ധിപ്പിച്ച വസു, ബ്രഹ്മാവിനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.