ഇതീരിതേ രാജവരഃ ക്ഷണേന ലയം തഥാഽഗാദസുരഘ്നമൂര്തൌ । സ്ഥിതസ്തസ്മിന്നാത്മഭൂതോ വിമുക്തഃ സ ഭൂമിപഃ കര്മകാണ്ഡൈരനേകൈഃ ।। ൧൨.
രാജാവ് ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിച്ചതോടെ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് അവൻ അസുരനാശകന്റെ രൂപത്തിൽ ലയിച്ചു. ആ നിലയിൽ അവൻ സ്വതന്ത്രനായി, അനേകം കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി മോക്ഷം നേടി.
ശ്രീവരാഹ ഉവാച । ഇതീരിതം തേ തു മയാ പുരാണം സ്വായമ്ഭുവേ ചാദികൃതൈകദേശമ് । ശക്യം ന ചാസ്യൈര്ബഹുഭിഃ സഹസ്ത്രൈ- രപീഹ കേനാപി മുഖേന വക്തുമ് ।। ൧൨.
ശ്രീവർാഹൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ഞാൻ ഈ പുരാണകഥ സ്വായംഭുവനോട് പറഞ്ഞതുപോലെ നിന്നോടും പറഞ്ഞു. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ കൂടി ചേർന്നാലും, ഈ കഥയെ പൂർണ്ണമായി പറയാൻ കഴിയില്ല.
ഉദ്ദേശതഃ സംസ്മൃതമാത്രമേത- ന്മയാ ഭദ്രേ കഥിതം തേ പുരാണമ് । സമുദ്രതോയാത് പരിമാണസൃഷ്ടിഃ ക്വചിത് ക്വചിദ് വൃത്തമഥോ ഹ്യനര്ധ്യമ് ।। ൧൨.
ഭദ്രേ, ഞാൻ ഈ പുരാണം സംക്ഷിപ്തമായി, ഓർമ്മയിൽ വന്നതുപോലെ മാത്രം നിന്നോട് പറഞ്ഞു. സമുദ്രജലത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയും, ഇവിടെ അവിടെ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങളും അളക്കാൻ കഴിയാത്തവയാണ്.
സ്വയമ്ഭുവാ കഥിതം ബ്രഹ്മണാഽപി നാരായണേനാപി കുതോ ഭവേഽന്യഃ । അശക്യമസ്മാഭിരിതീരിതം തേ തന്മൂര്ത്തിത്വാത് സ്മരണേനേദമാദ്യമ് ।। ൧൨.
സ്വയംഭുവനും ബ്രഹ്മാവും നാരായണനും ഈ കഥ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; മറ്റാരാൽ ഇതു പറയാൻ കഴിയുമോ? അത്ര വലിയ രൂപമായതിനാൽ, ഞങ്ങൾക്കു പോലും ഇതിന്റെ ആരംഭം മാത്രം ഓർമ്മിക്കാനാണ് കഴിയുന്നത്.
സമുദ്രേ ബാലുകാസംഖ്യാ വിദ്യതേ രജസഃ ക്ഷിതൌ । ന തു സൃഷ്ടേഃ പുനഃ സംഖ്യാ ക്രീഡതഃ പരമേഷ്ഠിനഃ ।। ൧൨.
ഭൂമിയിൽ സമുദ്രത്തിലെ മണൽക്കണക്കുകൾ എണ്ണാനാവില്ല; പക്ഷേ പരമേശ്വരൻ സൃഷ്ടിച്ച പ്രവർത്തികൾക്ക് എണ്ണമില്ല.
ഏഷ നാരായണസ്യാംശോ മയാ പ്രോക്തഃ ശുചിസ്മിതേ । കൃതേ വൃത്താന്ത ഏഷശ്ച കിമന്യച്ഛ്രോതുമിച്ഛസി ।। ൧൨.
നാരായണന്റെ ഈ ഭാഗം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു, മനോഹരസ്മിതയുള്ളവളേ. കൃതയുഗത്തിൽ നടന്നത് ഇതാണ്. ഇനി എന്താണ് നീ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
ധരണ്യുവാച । ഏതത് തന്മഹദാശ്ചര്യം ദൃഷ്ട്വാ ഗൌരമുഖോ മുനിഃ । തേ ചാപി മണിജാഃ പ്രാപ്താഃ കിം ഫലം തു വരം ഗുരോഃ ।। ൧൩.
ഭൂമി ചോദിച്ചു: ആ അത്ഭുതകരമായ സംഭവങ്ങൾ കണ്ട ശേഷം, ഗൗരമുഖമുനിയും ആ മാണിക്യങ്ങൾ കൈവശം വെച്ചവരും ഗുരുവിൽ നിന്ന് എന്ത് ഫലം അല്ലെങ്കിൽ വരം ലഭിച്ചു?
കോഽസൌ ഗൌരമുഖഃ ശ്രീമാന് മുനിഃ പരമധാര്മ്മികഃ । കിം ചകാര ഹരേഃ കര്മ്മ ദൃഷ്ട്വാഽസൌ മുനിപുംഗവഃ ।। ൧൩.
ആ ഗൗരമുഖൻ ആരാണ്? മഹത്വമുള്ള, അത്യന്തം ധാർമ്മികനായ മുനിയാണ് അവൻ. ഹരിയുടെ കർമ്മം കണ്ട ശേഷം ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ എന്ത് ചെയ്തു?
ശ്രീവരാഹ ഉവാച । നിമിഷേണ കൃതം കര്മ ദൃഷ്ട്വാ ഭഗവതോ മുനിഃ । ആരിരാധയിഷുര്ദേവം തമേവ പ്രയയൌ വനമ് । പ്രഭാസം നാമ സോമസ്യ തീര്ഥം പരമദുര്ലഭമ് ।। ൧൩.
ശ്രീവർാഹൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാൻ ഒരു നിമിഷത്തിൽ ചെയ്ത അത്ഭുതം കണ്ട ശേഷം, ആ മുനി ദൈവത്തെ ആരാധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അവൻ പ്രഭാസം എന്ന സോമന്റെ അത്യന്തം അപൂർവമായ കാടിലേക്ക് പോയി.
തത്ര ദൈത്യാന്തകൃദ് ദേവഃ പ്രോച്യതേ തീര്ഥചിന്തകൈഃ । ആരാധയാമാസ ഹരിം ദൈത്യസൂദനസംജ്ഞിതമ് ।। ൧൩.
അവിടെ, ദൈത്യന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ദേവനെ തീർത്ഥചിന്തകർ സ്തുതിക്കുന്നു. ഗൗരമുഖൻ ഹരിയെ, ദൈത്യസൂദനനെന്ന പേരിൽ, ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു.
തസ്യാരാധയതോ ദേവം ഹരിം നാരായണം പ്രഭുമ് । ആജഗാമ മഹായോഗീ മാര്കണ്ഡേയോ മഹാമുനിഃ ।। ൧൩.
അവൻ ഹരിയെ, നാരായണനെ, പ്രഭുവിനെ ആരാധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മഹായോഗിയും മഹാമുനിയുമായ മാർകണ്ടേയൻ അവിടെ എത്തി.
തം ദൃഷ്ട്വാഽഭ്യാഗതം ദൂരാദര്ഘപാദ്യേന സോ മുനിഃ । അര്ചയാമാസ തം ഭക്ത്യാ മുദാ പരമയാ യുതഃ ।। ൧൩.
അവനെ ദൂരത്തിൽ നിന്ന് വരുന്നത് കണ്ട മുനി, പരമാനന്ദത്തോടെ, അർഘ്യവും പാദ്യവും നൽകി, ഭക്തിയോടെ അവനെ ആദരിച്ചു.
കൌശ്യാം വൃഷ്യാം തദാസീനം പപ്രച്ഛേദം മുനിസ്തദാ । ശാധിം മാം മുനിശാര്ദൂല കിം കരോമി മഹാവ്രത ।। ൧൩.
അന്ന് ആ പശുവളപ്പിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ആ മുനി അവനോട് ചോദിച്ചു: 'മുനിശ്രേഷ്ഠാ, മഹാവ്രതധാരിയായ നീ എന്നെ ഉപദേശിക്കണം. ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?'
ഏവമുക്തഃ സ വിപ്രേന്ദ്രോ മാര്കണ്ഡേയോ മഹാതപാഃ । ഉവാച ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ മുനിം ഗൌരമുഖം തദാ ।। ൧൩.
അങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹാതപസ്സുള്ള മാർകണ്ടേയൻ സ്നേഹപൂർവ്വം ഗൗരമുഖമുനിക്കു മറുപടി പറഞ്ഞു.
മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച । ഏതദേവ മഹത്കൃത്യം യത്സതാം സംഗമോ ഭവേത് । യത്തു സാന്ദേഹികം കാര്യം തത്പൃച്ഛസ്വ മഹാമുനേ ।। ൧൩.
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: 'സത്സംഗം ഉണ്ടാകുന്നത് തന്നെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ കര്ത്തവ്യം. എന്നാൽ, ഏതെങ്കിലും കാര്യത്തിൽ സംശയം ഉണ്ടെങ്കിൽ, മഹാമുനിയേ, അതു ചോദിക്കൂ.'
ഗൌരമുഖ ഉവാച । ഏതേ ഹി പിതരോ നാമ പ്രോച്യന്തേ വേദവാദിഭിഃ । സര്വവര്ണഷു സാമാന്യാ ഉതാഹോസ്വിത് പൃഥക് പൃഥക് ।। ൧൩.
ഗൗരമുഖൻ പറഞ്ഞു: 'വേദപണ്ഡിതർ ഇവരെ പിതാക്കന്മാർ എന്നു പറയുന്നു. ഇവർ എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങൾക്കും പൊതുവാണോ, അല്ലെങ്കിൽ വേറേ വേറെയാണോ?'
മാര്കണ്ഡേയഃ । സര്വേഷാമേവ ദേവാനാമാദ്യോ നാരായണോ ഗുരുഃ । തസ്മാദ് ബ്രഹ്മാ സമുത്പന്നഃ സോഽപി സപ്താസൃജന്മുനീന് ।। ൧൩.
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: 'എല്ലാ ദേവന്മാരിലും ആദ്യഗുരു നാരായണനാണ്. അവനിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു; അവൻ തന്നെ ഏഴു മുനിമാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.'
മാം യജസ്വേതി തേനോക്താസ്തദാ തേ പരമേഷ്ഠിനാ । ആത്മനാത്മാനമേവാഗ്രേ അയജന്ത ഇതി ശ്രുതിഃ ।। ൧൩.
'എന്നെ ആരാധിക്കൂ' എന്ന് പരമേശ്വരൻ അവനോട് പറഞ്ഞു. ആദ്യം അവർ സ്വയം തന്നെ ആത്മാവിനാൽ ആരാധിച്ചു എന്നാണ് ശാസ്ത്രം പറയുന്നത്.
തേഷാം വൈ ബ്രഹ്മജാതാനാം മഹാവൈകാരികര്മണാമ് । അശപദ് വ്യഭിചാരോ ഹി മഹാനേഷ കൃതോ യതഃ । പ്രഭ്രഷ്ടജ്ഞാനിനഃ സര്വേ ഭവിഷ്യഥ ന സംശയഃ ।। ൧൩.
ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരും മഹത്തായ സൃഷ്ടികർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും വലിയൊരു പാപം ചെയ്തു. അതിനാൽ ഒരു ശാപം ലഭിച്ചു: 'നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാവർക്കും ജ്ഞാനം നഷ്ടമാകും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.'
ഏവം ശപ്താസ്തതസ്തേ വൈ ബ്രഹ്മണാത്മസമുദ്ഭവാഃ । സദ്യോ വംശകരാന് പുത്രാനുത്പാദ്യ ത്രിദിവം യയുഃ ।। ൧൩.
അങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെട്ട ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആത്മസമുദ്ഭവരായ അവർ, വംശം തുടരുന്ന പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ച ശേഷം ഉടൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
തതസ്തേഷു പ്രയാതേഷു ത്രിദിവം ബ്രഹ്മവാദിഷു । തത്പുത്രാഃ ശ്രാദ്ധദാനേന തര്പയാമാസുരഞ്ജസാ ।। ൧൩.
അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോയപ്പോൾ, അവരുടെ പുത്രന്മാർ ശ്രാദ്ധദാനത്തിലൂടെ അവരെ വേഗത്തിൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
തേ ച വൈമാനികാഃ സര്വേ ബ്രഹ്മണഃ സപ്ത മാനസാഃ । തത് പിണ്ഡദാനം മന്ത്രോക്തം പ്രപശ്യന്തോ വ്യവസ്ഥിതാഃ ।। ൧൩.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ആ ഏഴു വൈമാനികർ, മന്ത്രപ്രകാരമുള്ള പിണ്ഡദാനത്തെ നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഗൌരമുഖ ഉവാച । യേ ച തേ പിതരോ ബ്രഹ്മന് യം ച കാലം സമാസതേ । കിം യതോ വൈ പിതൃഗണാസ്തസ്മിംല്ലോകേ വ്യവസ്ഥിതാഃ ।। ൧൩.
ഗൗരമുഖൻ ചോദിച്ചു: 'ബ്രാഹ്മണാ, ആ പിതാക്കന്മാർ ആരാണ്? അവർ എത്രകാലം അവിടെ താമസിക്കുന്നു? ആ പിതൃഗണങ്ങൾ ആ ലോകത്ത് എങ്ങനെ സ്ഥാപിതരായി?'
മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച । പ്രവര്ത്തന്തേ വരാഃ കേചിദ് ദേവാനാം സോമവര്ദ്ധനാഃ । തേ മരീച്യാദയഃ സപ്ത സ്വര്ഗേ തേ പിതരഃ സ്മൃതാഃ ।। ൧൩.
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരുടെയും സോമന്റെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ചില മഹാന്മാർ സജീവരായിരിക്കുന്നു; അവർ മാർീചിമുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന ഏഴുപേരാണ്, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഇവരെ പിതാക്കന്മാർ എന്നു ഓർമ്മിക്കുന്നു.'
ചത്വാരോ മൂര്ത്തിമന്തോ വൈ ത്രയസ്ത്വന്യേ ഹ്യമൂര്ത്തയഃ । തേഷാം ലോകനിസര്ഗം ച കീര്ത്തയിഷ്യാമി തച്ഛൃണു ।। ൧൩.
അവരിൽ നാലുപേർ രൂപമുള്ളവരും, മറ്റുമൂന്നു പേർ രൂപരഹിതരുമാണ്. അവരുടെ ലോകസൃഷ്ടിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ വിശദമായി പറയും, കേൾക്കൂ.
പ്രഭാവം ച മഹര്ധി ച വിസ്തരേണ നിബോധ മേ । ധര്മമൂര്തിധരാസ്തേഷാം ത്രയോഽന്യേ പരമാ ഗണാഃ । തേഷാം നാമാനി ലോകാംശ്ച കീര്തയിഷ്യാമി തച്ഛൃണു ।। ൧൩.
അവരുടെ ശക്തിയും മഹത്വവും ഞാൻ വിശദമായി പറയും. അവരിൽ മൂന്നു പേർ ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപം ധരിച്ചവരാണ്, മറ്റുള്ളവർ ഉന്നതഗണങ്ങളാണ്. അവരുടെ പേരുകളും ലോകങ്ങളും ഞാൻ പറയും, ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
ലോകാഃ സംതാനകാ നാമ യത്ര തിഷ്ഠന്തി ഭാസ്വരാഃ । അമൂര്ത്തയഃ പിതൃഗണാസ്തേ വൈ പുത്രാഃ പ്രജാപതേഃ ।। ൧൩.
സന്താനക എന്ന പേരിലുള്ള ലോകങ്ങളിൽ പ്രകാശമുള്ള രൂപരഹിതനായ പിതൃഗണങ്ങൾ താമസിക്കുന്നു; ഇവർ പ്രജാപതിയുടെ പുത്രന്മാരാണ്.
വിരാജസ്യ പ്രജാശ്രേഷ്ഠാ വൈരാജാ ഇതി തേ സ്മൃതാഃ ൧൩.
വിരാടിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ സന്തതികൾ വൈരാജന്മാർ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഏതേ വൈ ലോകവിഭ്രഷ്ടാ ലോകാന് പ്രാപ്യ സനാതനാന് । പുനര്യുഗശതാന്തേഷു ജായന്തേ ബ്രഹ്മവാദിനഃ ।। ൧൩.
ഇവർ സ്വന്തം ലോകങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണുപോയാൽ, വീണ്ടും ശാശ്വതലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു. നൂറുകണക്കിന് യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവർ വീണ്ടും ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ ആയി ജനിക്കുന്നു.
തേ പ്രാപ്യ താം സ്മൃതിം ഭൂയഃ സാധ്യ യോഗമനുത്തമമ് । ചിന്ത്യ യോഗഗതിം ശുദ്ധാം പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭാമ് ।। ൧൩.
അവർ ആ സ്മൃതി വീണ്ടും പ്രാപിച്ച ശേഷം, ഉന്നതവും നിർമ്മലവുമായ യോഗമാർഗ്ഗം ധ്യാനിച്ച്, തിരിച്ചുവരവ് ദുർലഭമായ ശുദ്ധമായ യോഗഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.