वराहपुराणम्

यथा सुपुत्रः कुलमुद्धरेद्धि यथाऽतिकृच्छ्रान्नियमप्रयत्नात् 172.

जसा चांगला मुलगा कुटुंबाचा उद्धार करतो, तसा मोठ्या प्रयत्नाने आणि नियमाने—

गोकर्ण उवाच छायाविश्रामपथिकैः पक्षिणां निलयेन च

गोकर्ण म्हणाला: प्रवाशांना सावली आणि विश्रांती मिळते, पक्ष्यांना निवारा मिळतो—

पत्रमूलत्वगाद्यैश्च औषधार्थं तु देहिनाम्

त्यांची पाने, मूळ, साली वगैरे औषध म्हणून जीवांना उपयोगी पडतात.

गृहकृत्यानि काष्ठानि क्षुद्रजन्तुगृहास्तथा

त्यांचे लाकूड घरगुती कामांसाठी वापरतात आणि लहान प्राण्यांना घर मिळते.

फलन्ति वत्सरे मध्ये द्विवारं शकुनादयः एवं पुत्रसमारोपा एवं तत्त्वविदो विदुः

वर्षाच्या मध्यात दोनदा फळे येतात; पक्षी वगैरे त्याचा आस्वाद घेतात. ज्यांना सत्याची ओळख आहे, ते पुत्रारोपणही असाच मानतात.

श्रीवराह उवाच हा कष्टं कथमित्येव मुमोह च पपात ह

श्रीवराह म्हणाले: अरे देवा! किती दु:ख! असे म्हणून ते बेशुद्ध झाले आणि खाली कोसळले.

ताभिराश्वासितो धीमान्ससंज्ञो वारिणोक्षितः

त्यांनी धीर दिल्यावर, तो बुद्धिमान पुन्हा शुद्धीवर आला आणि पाण्याचा शिंपड केला.

गोकर्ण उवाच मथुरायां ममैवतदुद्यानं देवतागृहम्

गोकर्ण म्हणाला: मथुरेतला तो बाग आणि देवळं माझंच आहे.

यदि तत्र गतश्चाहं पितृराज्ञोस्तु सन्निधौ

जर मी तिथे गेलो, तर पितरांच्या राजाच्या उपस्थितीत जाऊ दे.

ज्येष्ठा प्रोवाच नेष्यामि यदि ते रोचतेऽनघ

ज्येष्ठ म्हणाली: तुला आवडत असेल तर मी तुला घेऊन जाईन, पापरहित.

विमानप्रतिमाकारं यानमारुह्य सत्वरः 172.

तो लगेच विमानासारख्या सुंदर रथात बसला.

गृह्णीष्वोपायनं राज्ञे तस्मै त्वं देह्यनर्घ्यकम्

राजासाठी हे भेटवस्तू घे आणि त्याला अमूल्य वस्तू दे.

उत्पपात ततः स्थानाद्यत्र राजा व्यवस्थितः

मग तो तिथून उडून गेला जिथे राजा होता.

राजा दर्शनमात्रेण सन्तुष्टः सोब्रवीदिदम्

राजा त्याला पाहताच आनंदी झाला आणि म्हणाला:

अर्द्धासने कृतः प्रीत्या रत्नदो धनदो यथा

त्याला प्रेमाने अर्ध्या सिंहासनावर बसवलं, जणू धन किंवा रत्न देणारा.

आश्चर्यं दर्शयिष्यामि कथयिष्यामि चापि भोः

मी तुला एक अद्भुत गोष्ट दाखवीन आणि सांगीनसुद्धा, ऐका.

मुहूर्त्तार्द्धाद्यथा याति सैन्यं तच्च तथा कुरु

सेना जशी क्षणात पुढे जाते, तसंच तूही कर.

कृतं तेन तथा सर्वं यथा राज्ञा हि भाषितम्

राजाने सांगितल्याप्रमाणे त्याने सगळं केलं.

साधु साध्विति गोकर्णं प्रशशंसुः पुनः पुनः

सगळ्यांनी गोकर्णाचं पुन्हा पुन्हा कौतुक केलं, 'छान केलंस!' असं म्हणत.

गोकर्णस्तु तदाचक्षे तत्सर्वं नृपतेः सुखी

गोकर्णाने मग हे सगळं राजाला सांगितलं आणि राजा आनंदी झाला.

राज्ञा तस्मै प्रदत्ताश्च ग्रामाश्चैव पुराणि च 172.

राजाने त्याला गावे आणि जुन्या नगरी दिल्या.

आश्चर्यं परमं धर्ममारामस्य महत् फलम्

धार्मिक वनाचा हा मोठा फल आणि परम आश्चर्य आहे.

इति श्रीवराहपुराणे गोकर्णमाहात्म्ये द्विसप्तत्यधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील गोकर्ण माहात्म्याचा एकशे बहात्तरावा अध्याय इथे संपला.

श्रीवराह उवाच शुकं च मातापितरौ साधुभार्याचतुष्टयम्

श्रीवराह म्हणाले: त्याने शुक, त्याचे आईवडील आणि सती पत्नी यांचा सन्मान केला.

संमान्य पूजयामास यथाविभवशक्तितः

त्याने आपल्या सामर्थ्यानुसार त्यांची योग्यतेने पूजा केली.

स्वयं च कृतवांस्तत्र अविघ्नस्य महामखम्

त्यांनी स्वतः तिथे विघ्नरहित मोठा यज्ञ केला.

गीतवादित्रमंगल्यं पुत्रवृद्धौ यथोचितम्

मुलाच्या वाढीसाठी योग्य त्या रीतीने गाणी, वाद्ये आणि मंगलकार्य झाले.

एकैकं च परिष्वज्य प्रणिपत्य यथाक्रमम्

प्रत्येकाला त्यांनी जवळ घेऊन, योग्य क्रमाने वाकून नमस्कार केला.

शुकं हृदि समालोक्य प्ररुरोद स वै वणिक्

शुक पक्ष्याचा आठव येताच त्या व्यापाऱ्याच्या डोळ्यातून अश्रू आले.