ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ତେନ ଚକ୍ରଂ ଜ୍ଵଲନସନ୍ନିଭମ୍ । (ମୁମୋଚ ଦୁର୍ଜଯବଲେ କାଲଚକ୍ରଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍) ।। ୧୧.

ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ଜ୍ୱାଳା ଭଳି ଚକ୍ରକୁ ଛାଡିଲେ—ଦୁର୍ଜୟ ଶକ୍ତି ଉପରେ କାଳଚକ୍ର ସୁଦର୍ଶନ ଫିଙ୍ଗିଲେ।

ତେନ ଚକ୍ରେଣ ତତ୍ସୈନ୍ଯମାସୁରଂ ଦୌର୍ଜଯଂ କ୍ଷଣାତ୍ । ନିମେଷାନ୍ତରମାତ୍ରେଣ ଭସ୍ମଵଦ୍ ବହୁଧା କୃତମ୍ ।। ୧୧.

ସେ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଦୃଢ ଏବଂ ଅଜୟ ଅସୁର ସେନା କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ—ନୟନ ଝପିବା ସମୟରେ—ଅନେକ ଭାବରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଗଲା।

ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵୋ ମୁନିଂ ଗୌରମୁଖଂ ତଦା । ଉଵାଚ ନିମିଷେଣେଦଂ ନିହତଂ ଦାନଵଂ ବଲମ୍ ।। ୧୧.

ଏଭଳି କରିବା ପରେ, ଦେବତା ଗୌରମୁଖ ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦାନବ ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।'

ଅରଣ୍ଯେଽସ୍ମିଂସ୍ତତସ୍ତ୍ଵେଵଂ ନୈମିଷାରଣ୍ଯସଂଜ୍ଞିତମ୍ । ଭଵିଷ୍ଯତି ଯଥାର୍ଥଂ ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵିଶେଷତଃ ।। ୧୧.

ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ଏହି ଅରଣ୍ୟକୁ ନୈମିଷାରଣ୍ୟ ଭାବେ ଜଣାଯିବ, ଏହା ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ, ବିଶେଷକରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ।

ଅହଂ ଚ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷ ଏତସ୍ମିନ୍ ଵନଗୋଚରେ । ନାମ୍ନା ଯାଜ୍ଯା ସଦା ଚେମେ ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ ନାଯକାଃ । କୃତେ ଯୁଗେ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ରାଜାନୋ ମଣିଜା ମୁନେ ।। ୧୧.

ମୁଁ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ବସିବି; ନାମରେ ସଦା ପୂଜିତ ହେବି, ଏହି ପନ୍ଦର ନାୟକ—ମଣିର ରାଜା—କୃତଯୁଗରେ ଉଦ୍ଭବିବେ, ମୁନି।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଦେଵୋ ଗତୋଽନ୍ତର୍ଧାନମୀଶ୍ଵରଃ । ଦ୍ଵିଜୋଽପି ସ୍ଵାଶ୍ରମେ ତସ୍ଥୌ ମୁଦା ପରମଯା ଯୁତଃ ।। ୧୧.

ଏଭଳି କହି ଦେବତା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଦ୍ୱିଜ ମୁନି ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ବସିଲେ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ତତଃ ପୁତ୍ରଂ ରଥାଙ୍ଗାଗ୍ନିଦଗ୍ଧଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନୃପୋତ୍ତମଃ । ସୁପ୍ରତୀକଃ ପ୍ରତୀତାତ୍ମା ଚିନ୍ତଯାମାସ ପାର୍ଥିଵଃ । ତସ୍ଯ ଚିନ୍ତଯତସ୍ତ୍ଵେଵଂ ତଦା ବୁଦ୍ଧିରଜାଯତ ।। ୧୨.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ପରେ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଚକ୍ରାଗ୍ନିରେ ଜଳିଗଲା ବୋଲି ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ସୁପ୍ରତୀକ, ନିଶ୍ଚିତ ମନ ରଖି, ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ; ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଭାବ ଉଦ୍ଭବିଲା।

ଚିତ୍ରକୂଟେ ଗିରୌ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସଦା ରାମେତି କୀର୍ତ୍ଯତେ । ତତୋଽହଂ ରାମସଂଜ୍ଞେନ ନାମ୍ନା ସ୍ତୌମି ଜଗତ୍ପତିମ୍ ।। ୧୨.

ଚିତ୍ରକୂଟ ପାହାଡରେ ବିଷ୍ଣୁ ସଦା ରାମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତେଣୁ ମୁଁ ରାମ ନାମରେ ଜଗତ୍‌ପତିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବି।

ସୁପ୍ରତୀକ ଉଵାଚ । ନମାମି ରାମଂ ନରନାଥମଚ୍ଯୁତଂ କଵିଂ ପୁରାଣଂ ତ୍ରିଦଶାରିନାଶନମ୍ । ଶିଵସ୍ଵରୂପଂ ପ୍ରଭଵଂ ମହେଶ୍ଵରଂ ସଦା ପ୍ରପନ୍ନାର୍ତିହରଂ ଧୃତଶ୍ରିଯମ୍ ।। ୧୨.

ସୁପ୍ରତୀକ କହିଲେ: ମୁଁ ରାମ, ନରନାଥ, ଅଚ୍ୟୁତ, ପୁରାତନ କବି, ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଶିବର ରୂପ, ମୂଳ, ମହେଶ୍ୱର, ସଦା ଶରଣାଗତଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା, ଶ୍ରୀରେ ଶୋଭିତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।

ଭଵାନ୍ ସଦା ଦେଵ ସମସ୍ତତେଜସାଂ କରୋଷି ତେଜାଂସି ସମସ୍ତରୂପଧୃକ୍ । କ୍ଷିତୌ ଭଵାନ୍ ପଞ୍ଚଗୁଣସ୍ତଥା ଜଲେ ଚତୁଃପ୍ରକାରସ୍ତ୍ରିଵିଧୋଽଥ ତେଜସି । ଦ୍ଵିଧାଽଥ ଵାଯୌ ଵିଯତି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତୋ ଭଵାନ୍ ହରେ ଶବ୍ଦଵପୁଃ ପୁମାନସି ।। ୧୨.

ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ସଦା ସମସ୍ତ ତେଜସ୍‌ର ମୂଳ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ତେଜକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କର, ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କର; ପୃଥିବୀରେ ପଞ୍ଚ ରୂପରେ, ଜଳରେ ଚାରି ରୂପରେ, ଅଗ୍ନିରେ ତିନି ରୂପରେ, ବାୟୁରେ ଦୁଇ ରୂପରେ, ଆକାଶରେ ଶବ୍ଦ ରୂପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛ। ହରି, ତୁମେ ପୁରୁଷ।

ଭଵାନ୍ ଶଶୀ ସୂର୍ଯହୁତାଶନୋଽସି ତ୍ଵଯି ପ୍ରଲୀନଂ ଜଗଦେତଦୁଚ୍ଯତେ । ଭଵତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠଂ ରମତେ ଜଗତ୍ ଯତଃ ସ୍ତୁତୋଽସି ରାମେତି ଜଗତ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ।। ୧୨.

ତୁମେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମେ ଶେଷ ହେବାରେ ଲିନ ହୁଏ। ଜଗତ ତୁମେ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିବାରୁ ଆନନ୍ଦ ପାଏ; ତେଣୁ ତୁମେ ରାମ ନାମରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଜଗତର ଆଧାର।

ଭଵାର୍ଣଵେ ଦୁଃଖତରୋର୍ମିସଂକୁଲେ ତଥାକ୍ଷମାନଗ୍ରହଣେଽତିଭୀଷଣେ । ନ ମଜ୍ଜତି ତ୍ଵତ୍ସ୍ମରଣପ୍ଲଵୋ ନରଃ ସ୍ମୃତୋଽସି ରାମେତି ତଥା ତପୋଵନେ ।। ୧୨.

ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ, ଦୁଃଖର ଭୟଙ୍କର ତରଙ୍ଗ ଓ ଅସହି ମାଛର ଭୟ ରହିଛି; ତୁମ ସ୍ମରଣର ତିରି ଥିଲେ ଲୋକ ଡୁବି ଯାଉନାହିଁ। ତେଣୁ ତୁମେ ରାମ ଭାବରେ ତପୋବନରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାଉଛ।

ଵେଦେଷୁ ନଷ୍ଟେଷୁ ଭଵାଂସ୍ତଥା ହରେ କରୋଷି ମାତ୍ସ୍ଯଂ ଵପୁରାତ୍ମନଃ ସଦା । ଯୁଗକ୍ଷଯେ ରଞ୍ଜିତସର୍ଵଦିଙ୍ମୁଖୋ ଭଵାଂସ୍ତଥାଗ୍ନିର୍ବହୁରୂପଧୃଗ୍ ଵିଭୋ ।। ୧୨.

ବେଦ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ହରି, ତୁମେ ସଦା ମାଛ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲ; ଯୁଗ ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ରଙ୍ଗିନ ହେଲେ, ତୁମେ ବହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଅଗ୍ନି ହେଲ।

କୌର୍ମଂ ତଥା ତେ ଵପୁରାସ୍ଥିତଃ ସଦା ଯୁଗେ ଯୁଗେ ମାଧଵ ତୋଯମନ୍ଥନେ । ନ ଚାନ୍ଯଦସ୍ତୀତି ଭଵତ୍ସମଂ କ୍ଵଚି- ଜ୍ଜନାର୍ଦନାଦ୍ ଯଃ ସ୍ଵଯଂ ଭୂତମୁତ୍ତମମ୍ ।। ୧୨.

ମାଧବ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ସମୁଦ୍ର ମଥନ ସମୟରେ ଆପଣ କୂର୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭୂତି, ଆପଣଙ୍କ ସମାନ ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି।

ତ୍ଵଯା ତତଂ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ମହାତ୍ମନ୍ ସ୍ଵକାଖିଲାନ୍ ଵେଦ ଦିଶଶ୍ଚ ସର୍ଵାଃ । କଥଂ ତ୍ଵମାଦ୍ଯଂ ପରମଂ ତୁ ଧାମ ଵିହାଯ ଚାନ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜାମି ।। ୧୨.

ହେ ମହାତ୍ମା, ଆପଣ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଆପଣଙ୍କୁ ଜଣା। ମୁଁ କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାରି ଶରଣ ନେବି? ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ଆଦି ଓ ପରମ ଆଶ୍ରୟ।

ଭଵାନେକଃ ପୂର୍ଵମାସୀତ୍ ତତଶ୍ଚ ତ୍ଵତ୍ତୋ ମହୀ ସଲିଲଂ ଵହ୍ନିରୁଚ୍ଚୈଃ । ଵାଯୁସ୍ତଥା ଖଂ ଚ ମନୋଽପି ବୁଦ୍ଧି- ଶ୍ଚେତୋଗୁଣାସ୍ତତ୍ପ୍ରଭଵଂ ଚ ସର୍ଵମ୍ ।। ୧୨.

ପ୍ରଥମେ କେବଳ ଆପଣ ଥିଲେ; ତାପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଉଚ୍ଚତମ ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଚେତନାର ଗୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସମସ୍ତ କିଛି ଆପଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ଉଦ୍ଭବ।

ତ୍ଵଯା ତତଂ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ସମସ୍ତଂ ସନାତନସ୍ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷୋ ମତୋ ମେ । ସମସ୍ତଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେ ସହସ୍ତ୍ରବାହୋ ଜଯ ଦେଵ ଦେଵ । ନମୋଽସ୍ତୁ ରାମାଯ ମହାନୁଭାଵ ।। ୧୨.

ଆପଣ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି, ଆପଣ ଚିରନ୍ତନ, ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି, ହଜାର ହସ୍ତ ଧାରୀ, ଦେବାଦିଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ ହେଉ। ମହାନ ଯଶସ୍ବୀ ରାମଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।

ଇତି ସ୍ତୁତୋ ଦେଵଵରଃ ପ୍ରସନ୍ନଃ ତଦା ରାଜ୍ଞଃ ସୁପ୍ରତୀକସ୍ଯ ମୂର୍ତିମ୍ । ସଂଦର୍ଶଯାମାସ ତତୋଽଭ୍ଯୁଵାଚ ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵେତି ଚ ସୁପ୍ରତୀକମ୍ ।। ୧୨.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଓ ରାଜା ସୁପ୍ରତୀକଙ୍କୁ ନିଜ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ। ପରେ କହିଲେ, 'ସୁପ୍ରତୀକ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହଁ, ମାଗ।'

ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ରାଜା ସସଂଭ୍ରମଂ ଦେଵଦେଵଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ । ଉଵାଚ ଦେଵେଶ୍ଵର ମେ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ଲଯଂ ଯଦାସ୍ତେ ପରମଂ ଵପୁସ୍ତେ ।। ୧୨.

ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବାଦିଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ କହିଲେ, 'ଦେବେଶ୍ୱର, ସଂହାର ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ପରମ ରୂପ ସହିତ ଏକତା ଦିଅ।'

ଇତୀରିତେ ରାଜଵରଃ କ୍ଷଣେନ ଲଯଂ ତଥାଽଗାଦସୁରଘ୍ନମୂର୍ତୌ । ସ୍ଥିତସ୍ତସ୍ମିନ୍ନାତ୍ମଭୂତୋ ଵିମୁକ୍ତଃ ସ ଭୂମିପଃ କର୍ମକାଣ୍ଡୈରନେକୈଃ ।। ୧୨.

ରାଜା ଏଭଳି କହିବା ସହିତ, କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ସେ ଦାନବ ନାଶକ ଦେବଙ୍କ ରୂପରେ ଲୟ ପାଇଲେ। ସେ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ସମୟରେ, ଭୂମିର ଏହି ଶାସକ ଅନେକ କର୍ମ କାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଇତୀରିତଂ ତେ ତୁ ମଯା ପୁରାଣଂ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେ ଚାଦିକୃତୈକଦେଶମ୍ । ଶକ୍ଯଂ ନ ଚାସ୍ଯୈର୍ବହୁଭିଃ ସହସ୍ତ୍ରୈ- ରପୀହ କେନାପି ମୁଖେନ ଵକ୍ତୁମ୍ ।। ୧୨.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ମୁଁ ଏହି ପୁରାତନ କଥା ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବଙ୍କୁ ଯେପରି କହାଯାଇଥିଲା, ସେପରି ତୁମକୁ କହିଲି। ଏହାକୁ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ମିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିପାରିବେ ନାହିଁ।

ଉଦ୍ଦେଶତଃ ସଂସ୍ମୃତମାତ୍ରମେତ- ନ୍ମଯା ଭଦ୍ରେ କଥିତଂ ତେ ପୁରାଣମ୍ । ସମୁଦ୍ରତୋଯାତ୍ ପରିମାଣସୃଷ୍ଟିଃ କ୍ଵଚିତ୍ କ୍ଵଚିଦ୍ ଵୃତ୍ତମଥୋ ହ୍ଯନର୍ଧ୍ଯମ୍ ।। ୧୨.

ଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୁଁ ଏହି ପୁରାଣ କେବଳ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ମନେ ପଡ଼ିଥିବାଟିକି କହିଲି। ସମୁଦ୍ରର ଜଳର ସୃଷ୍ଟି ଓ ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଯାହା ଘଟିଛି, ତାହାର ପରିମାଣ ଅପରିମିତ।

ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵା କଥିତଂ ବ୍ରହ୍ମଣାଽପି ନାରାଯଣେନାପି କୁତୋ ଭଵେଽନ୍ଯଃ । ଅଶକ୍ଯମସ୍ମାଭିରିତୀରିତଂ ତେ ତନ୍ମୂର୍ତ୍ତିତ୍ଵାତ୍ ସ୍ମରଣେନେଦମାଦ୍ଯମ୍ ।। ୧୨.

ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ନାରାୟଣ ମଧ୍ୟ ଏହା କହିଛନ୍ତି; ଏହା ଅନ୍ୟ କେହି କହିପାରିବେ କି? ଏହି ବିଶାଳ ରୂପର କଥା ଆମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିପାରିବୁ ନାହିଁ, କେବଳ ଆରମ୍ଭର ସ୍ମୃତି ମାତ୍ର ହେଉଛି।

ସମୁଦ୍ରେ ବାଲୁକାସଂଖ୍ଯା ଵିଦ୍ଯତେ ରଜସଃ କ୍ଷିତୌ । ନ ତୁ ସୃଷ୍ଟେଃ ପୁନଃ ସଂଖ୍ଯା କ୍ରୀଡତଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ।। ୧୨.

ପୃଥିବୀରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଥିବା ବାଲୁକାର ସଂଖ୍ୟା ଅସଂଖ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୀଳାର ସୃଷ୍ଟିକାର୍ଯ୍ୟର ସଂଖ୍ୟା କେବେ ହେବ ନାହିଁ।

ଏଷ ନାରାଯଣସ୍ଯାଂଶୋ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଃ ଶୁଚିସ୍ମିତେ । କୃତେ ଵୃତ୍ତାନ୍ତ ଏଷଶ୍ଚ କିମନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି ।। ୧୨.

ହେ ଶୁଭ୍ରହାସିନୀ, ଏହି ନାରାୟଣଙ୍କ ଉପଖ୍ୟାନ ମୁଁ କହିଲି। ଏହା କୃତଯୁଗର ଘଟଣା। ତୁମେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହଁ?

ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ । ଏତତ୍ ତନ୍ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୌରମୁଖୋ ମୁନିଃ । ତେ ଚାପି ମଣିଜାଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ କିଂ ଫଲଂ ତୁ ଵରଂ ଗୁରୋଃ ।। ୧୩.

ଧରଣୀ କହିଲେ: ଏହି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଗୌରମୁଖ ମୁନି ଓ ସେଇ ମଣିଧାରୀମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ କଣ ଫଳ କିମ୍ବା ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଲେ?

କୋଽସୌ ଗୌରମୁଖଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମୁନିଃ ପରମଧାର୍ମ୍ମିକଃ । କିଂ ଚକାର ହରେଃ କର୍ମ୍ମ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽସୌ ମୁନିପୁଂଗଵଃ ।। ୧୩.

ଗୌରମୁଖ କିଏ, ସେ କେମିତି ମହାତ୍ମା ଓ ଧାର୍ମିକ ମୁନି? ହରିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କଣ କଲେ?

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ନିମିଷେଣ କୃତଂ କର୍ମ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵତୋ ମୁନିଃ । ଆରିରାଧଯିଷୁର୍ଦେଵଂ ତମେଵ ପ୍ରଯଯୌ ଵନମ୍ । ପ୍ରଭାସଂ ନାମ ସୋମସ୍ଯ ତୀର୍ଥଂ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍ ।। ୧୩.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଭଗବାନଙ୍କ କୃତ୍ୟ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଦେଖି, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଚାହିଲେ ଓ ପ୍ରଭାସ ନାମକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ସୋମଙ୍କ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇଲେ।

ତତ୍ର ଦୈତ୍ଯାନ୍ତକୃଦ୍ ଦେଵଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ତୀର୍ଥଚିନ୍ତକୈଃ । ଆରାଧଯାମାସ ହରିଂ ଦୈତ୍ଯସୂଦନସଂଜ୍ଞିତମ୍ ।। ୧୩.

ସେଠାରେ ତୀର୍ଥ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦାନବ ନାଶକ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ସେ ହରି, ଦାନବ ସୁଦନ ଭାବରେ ପୂଜା କଲେ।