ਅਥ ਕਾਰ੍ਪਾਸਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਥਾਤਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧੇਨੁਂ ਕਾਰ੍ਪਾਸਕੀਂ ਨृਪ
ਹੁਣ ਕਪਾਹ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਪਾਹ ਦੀ ਗਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵਿषੁਵੇ ਤ੍ਵਯਨੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਯੁਗਾਦਿਗ੍ਰਹਣੇ ਤਥਾ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਅਯਾਨਾਂ ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੋੜ ਤੇ, ਜਾਂ ਜੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ,
ਨृਣਾਂ ਚ ਗ੍ਰਹਪੀਡਾਸੁ ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਿਚ ਹੋਣ, ਮਾੜੇ ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਅਚੰਭੇ ਵੇਖਣ,
ਗੋਮਯੇਨੋਪਲਿਪ੍ਤਾਯਾਂ ਦਰ੍ਭਾਨਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਵੈ ਤਿਲਾਨ੍
ਗੋਬਰ ਲਾਈ ਹੋਈ ਗਾਂ ਉੱਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਤੇ ਤਿਲ ਵਿਛਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਧੂਪਦੀਪਾਦਿਨੈਵੇਦ੍ਯੈਃ ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ
ਧੂਪ, ਦੀਵੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ, ਵਿਅੰਗਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰੇਣ ਚਾਧਮਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਠ੍ਯਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ ।। ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਂ ਤੁ ਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਭਾਰ ਨਾਲ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਚਾਲਾਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬਛੜਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ ਰੁਕ੍ਮਸ਼ृਙ੍ਗੀ ਤੁ ਰਜਤਸ੍ਯ ਖੁਰਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਗਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤੇ ਖੁਰ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸਰ੍ਵਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਗਾਂ ਬਣਾਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਸਮੇਤ,
ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧੇਨੁਂ ਚਰ੍ਮਪਾਣਿਃ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ, ਯਤਨ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਯਾ ਦੇਵਗਣਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਹੀਨੋ ਨ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ 109.
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਕਾਰ੍ਪਾਸਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਨਵਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਿਨੀਤਾਸ਼ਵ ਉਪਾਖਿਆਨ ਵਿੱਚ 'ਕਪਾਹ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇਕਸੌ ਨੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਧਾਨ੍ਯਧੇਨੁਦਾਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧਾਨ੍ਯਧੇਨੁਮਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਹੁਣ ਅਨਾਜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸੁਣ, ਮੈਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਨਾਜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵਿषੁਵੇ ਚਾਯਨੇ ਵਾਪਿ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਰੁੱਤ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ,
(ਤਦਿਦਾਨੀਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧਾਨ੍ਯਧੇਨੁਵਿਧਿਂ ਪਰਮ੍) ਦਸ਼ਧੇਨੁਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਯਤ੍ਫਲਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਨਾਜ ਤੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਬਤਾਵਾਂਗਾ। ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਦਸ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,
ਕृष੍ਣਾਜਿਨਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਤ੍ਸਂਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਫਿਰ, ਕਾਲੀ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰੱਖੇ।
ਉਤ੍ਤਮਾ ਤੁ ਭਵੇਦ੍ਧੇਨੁਰ੍ਦ੍ਰੋਣੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚਤੁष੍ਟਯੈਃ
ਉਹ ਗਾਂ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਡੋਣ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਚਤੁਰ੍ਥਾਂਸ਼ੇਨ ਵਤ੍ਸਂ ਤੁ ਕਲ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਾਂ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇਕ ਬਛੜਾ ਵੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੌ ਰੁਕ੍ਮਸ਼ृਙ੍ਗੌ ਤੁ ਰਾਜਤਖੁਰਸਂਯੁਤੌ ।। ਗੋਮੇਦੈਃ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਘ੍ਰਾਣਂ ਅਗੁਰੁਂ ਚਨ੍ਦਨਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣ, ਖੁਰਾਂ 'ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਲਾਈ ਜਾਵੇ, ਨੱਕ ਉੱਤੇ ਗੋਮੇਦ ਪੱਥਰ, ਅਗਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਵੀ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਮਯਾ ਦਂਤਾ ਘृਤਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਮਯਂ ਮੁਖਮ੍
ਦੰਦ ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਹੋਣ, ਮੂੰਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘਿਉ ਤੇ ਸ਼ਹਦ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਇਕ੍ਸ਼ੁਪृष੍ਟਿਮਯਾਃ ਪਾਦਾਃ ਕ੍ਸ਼ੌਮ੍ਯਪੁਚ੍ਛਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਪੈਰ ਗੰਨੇ ਦੀ ਡੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਪੂੰਛ ਨਰਮ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਪਾਦੁਕੋਪਾਨਹਚ੍ਛਤ੍ਰਭਾਜਨਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਤਥਾ 110.
ਜੁੱਤੀਆਂ, ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਚਪਲ, ਛਤਰੀ, ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ।
ਪੂਰ੍ਵਵਚ੍ਚਾਰ੍ਚ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੀਪਾਰ੍ਚ੍ਚਨਾਦਿਕਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਦੀਵਾ ਤੇ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਕਰਕੇ,
ਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮਾਵृਤ੍ਤ੍ਯ ਦਂਡਵਤ੍ਪ੍ਰਣਮੇਚ੍ਚ ਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੰਬਾ ਸੱਜਦਾ ਕਰੇ।
ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਂ ਚ ਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਪ੍ਰਸੀਦ ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਇਹ ਦਾਨ ਕਬੂਲ ਕਰ, ਮਿਹਰ ਕਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ।
ਯਾ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤੁ ਗੋਵਿਨ੍ਦੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ਯਾ ਚ ਵਿਭਾਵਸੌ
ਜੋ ਲੱਖਮੀ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ,
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਰਵੇਃ ਪ੍ਰਭਾ
ਗਾਇਤਰੀ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਮਯੀ ਦੇਵੀ ਧਾਨ੍ਯਰੂਪੇਣ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਨਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਪ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ ਜਾਵੇ।
ਤਾਵਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਮਧਿਕਂ ਵ੍ਰੀਹਿਧੇਨੋਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਫਲਮ੍
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ, ਚਾਵਲ ਦੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਹਲੋਕੇ ਚ ਸੌਭਾਗ੍ਯਮਾਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਧਦੀ ਹੈ।