ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਧਾ ਜਗਦ੍ਧਾਤਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨ੍ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਆਰਾਧਯਾਮਾਸ ਤਤੋ ਲੋਕੋऽਪਿ ਤ੍ਰਿਵਿਧੋऽਭਵਤ੍ ।। ੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਬਣ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਿਆ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼ਾਨਨਾਮ੍ਨਾ ਗृਹ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਸ ਚ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵਃ ਕृਤੇ ਯੁਗਵਰੇ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੧੦.

ਉਹ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੀ।

ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਰੁਦ੍ਰਰੂਪਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯਜ੍ਞਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਕਲੌ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵੋ ਬਹੁਰੂਪੋ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ।। ੧੦.

ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਇਆ; ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ; ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਨੇ ਕਈ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਏ।

ਤਸ੍ਯਾਦਿਕृਤ੍ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਭੂਰਿਤੇਜਸਃ । ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਗਦਤੋ ਮਮ ਭਾਮਿਨਿ ।। ੧੦.

ਹੁਣ, ਸੋਹਣੀ ਕੁਮਾਰੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ।

ਆਸੀਤ੍ ਕृਤਯੁਗੇ ਰਾਜਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਦ੍ਵਯਂ ਚਾਸੀਦਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਮਨੋਰਮਮ੍ ।। ੧੦.

ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਹਾਂ ਹੀ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ।

ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭਾ ਕਾਨ੍ਤਿਮਤੀ ਤਯੋਰੇਤੇ ਤੁ ਨਾਮਨੀ । ਤਯੋਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਮਂ ਰਾਜਾ ਨ ਲੇਭੇ ਯਤ੍ਨਵਾਨਪਿ ।। ੧੦.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਤੇ ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਯਦਾ ਤਦਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਾਤ੍ਰੇਯਂ ਵੀਤਕਲ੍ਮषਮ੍ । ਤੋषਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਨਾ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੇ ਨਗੋਤ੍ਤਮੇ ।। ੧੦.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਰੇਯ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।

ਸਕ ऋषਿਸ੍ਤੋषਿਤਸ੍ਤੇਨ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਂ ਵਰਾਰ੍ਥਿਨਾ । ਵਰਂ ਦਿਦਿਤ੍ਸਯਾ ਯਾਵਦਬ੍ਰਵੀਦਤ੍ਰਿਜੋ ਮੁਨਿਃ ।। ੧੦.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮੁਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਮੁਨੀ, ਜੋ ਅਤ੍ਰਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਵਰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ।

ਤਾਵਦਿਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਕਰਿਣਾ ਗਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨ ਤਸ੍ਯ ਹ । ਦੇਵਸੈਨ੍ਯੈਃ ਪਰਿਵृਤਸ੍ਤੂष੍ਣੀਮੇਵ ਮਹਾਬਲਃ ।। ੧੦.

ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇੰਦਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਨ੍ਤਰ੍ਗਤਪ੍ਰੀਤਿਮਪ੍ਰੀਤਿਂ ਪ੍ਰੀਤਵਾਨ੍ ਮੁਨਿਃ । ਚੁਕੋਪ ਦੇਵਰਾਜਾਯ ਸ਼ਾਪਮੁਗ੍ਰਂ ਸਸਰ੍ਜ ਹ ।। ੧੦.

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਅੰਦਰੋਂ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਬਾਹਰੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਮਮਾਵਜ੍ਞਾ ਕृਤਾ ਮੂਢ ਦਿਵਸ੍ਪਤੇ । ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਾਲਿਤੋ ਰਾਜ੍ਯਾਦਨ੍ਯਲੋਕੇ ਵਸਿष੍ਯਸਿ ।। ੧੦.

ਹੇ ਅਕਲ-ਹੀਣ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗੁਆ ਦੇਵੇਂਗਾ ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇਗਾ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਪਿ ਕੋਪੇਨ ਸੁਰੇਸ਼ਂ ਤਂ ਚ ਭੂਪਤਿਮ੍ । ਉਵਾਚ ਰਾਜਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਦृਢਵਿਕ੍ਰਮਃ ।। ੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਨ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਦਿਲੇਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ।'

ਇਨ੍ਦ੍ਰਰੂਪੋਪਮਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੁਦ੍ਯਚ੍ਛਸ੍ਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਭਾਵਕਰ੍ਮ੍ਮਜ੍ਞਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਦੁਰ੍ਜਯੋऽਤਿਬਲੀ ਰਾਜਾ ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਮੁਨਿਃ ।। ੧੦.

ਉਹ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੋਹਣਾ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਤੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ, ਕਰੜਾ ਪਰ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਅਜੇਹਾ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮੁਨੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਸੋऽਪਿ ਰਾਜਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕੋ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਂ ਗਰ੍ਭਮਾਵਹਤ੍ । ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭਾਯਾਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸਾऽਪਿ ਕਾਲੇ ਤ੍ਵਸੂਯਤ ।। ੧੦.

ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਆਉਣ ਤੇ, ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ।

ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਮਭਵਦ੍ ਦੁਰ੍ਜਯਾਖ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰੇ ਮੁਨਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । (ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਨਾਮ ਤਪਸੋ ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਮਕਲ੍ਮषਃ ।। ੧੦.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਰਜਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਕਾਰ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪ ਕਰਵਾਏ। ਉਹ ਮੁਨੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।

) ਤਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟੇਰ੍ਬਲੇਨਾਸੌ ਮੁਨੇਃ ਸੌਮ੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਹ । ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਵਿਦ੍ਯਾਯਾਂ ਪਾਰਗੋ ਧਰ੍ਮਵਾਨ੍ ਸ਼ੁਚਿਃ ।। ੧੦.

ਮੁਨੀ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਮਤਲਬ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ।

ਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾऽਭਵਤ੍ ਪਤ੍ਨੀ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮਤੀ ਧਨ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਬਭੂਵ ਹ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਃ ।। ੧੦.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀਰਤਿਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਭਾਗੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਯੁਮਨਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸ ਰਾਜਾ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਃ । ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਃ ਸੁਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਯੋਗ੍ਯਮਨ੍ਤਿਕੇ ।। ੧੦.

ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਜਯਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲਈ ਯੋਗ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆ।

ਆਤ੍ਮਨੋ ਵृਦ੍ਧਭਾਵਂ ਚ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਧਿਪੋ ਬਲੀ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਪ੍ਰਤਿ ਭਾਮਿਨਿ ।। ੧੦.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ, ਰਾਜ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਦੁਰਜਯਾ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।

ਏਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਂ ਦਦੌ ਨृਪਃ । ਸ੍ਵਯਂ ਚ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਾਖ੍ਯਂ ਪਰ੍ਵਤਂ ਸ ਜਗਾਮ ਹ ।। ੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੁਰਜਯਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਨਾਮ ਦੇ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਦੁਰ੍ਜਯੋऽਪਿ ਮਹਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਵਾਜਿਭਿਃ । ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਰਾਜ੍ਯਵृਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੧੦.

ਦੁਰਜਯਾ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।

ਏਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮੇਧਾਵੀ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਤ੍ਤਿਭਿਃ । ਸਮੇਤਾਂ ਵਾਹਿਨੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਾਂ ਦਿਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਰਤੋ ਦੇਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਿਦ੍ਧਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੧੦.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸੀ।

ਭਾਰਤਾਖ੍ਯਮਿਦਂ ਵਰ੍षਂ ਸਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯਃ । ਤਤਃ ਕਿਂਪੁਰੁषਂ ਨਾਮ ਵਰ੍षਂ ਤੇਨਾਪਿ ਸਾਧਿਤਮ੍ ।। ੧੦.

ਭਾਰਤ ਨਾਮਕ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ 'ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼' ਨਾਮਕ ਇਲਾਕਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ।

ਤਤਃ ਪਰਤਰਂ ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਧਰਿਵਰ੍षਂ ਜਿਗਾਯ ਸਃ । ਰਮ੍ਯਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯਂ ਚਾਪਿ ਕੁਰੁਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਮੇਵ ਚ । ਇਲਾਵृਤਂ ਮੇਰੁਮਧ੍ਯਮੇਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਜਿਗਾਯ ਸਃ ।। ੧੦.

ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਇੱਕ ਇਲਾਕਾ 'ਹਰੀਵਰਸ਼' ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜੋ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਕੁਰੂਭਦਰਾਅਸ਼ਵ' ਨੂੰ ਵੀ। ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਏ।

ਜਿਤ੍ਵਾ ਜਮ੍ਬ੍ਵਾਖ੍ਯਮੇਤਦ੍ਧਿ ਦ੍ਵੀਪਂ ਯਾਵਦਸੌ ਨृਪਃ । ਜਗਾਮ ਦੇਵਰਾਜਾਨਂ ਜੇਤੁਂ ਸਰ੍ਵਸੁਰਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ।। ੧੦.

ਜੰਬੂ ਨਾਮਕ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੀ, ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ।

ਮੇਰੁਪਰ੍ਵਤਮਾਰੁਹ੍ਯ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਦਾਨਵਾਨ੍ । ਗੁਹ੍ਯਕਾਨ੍ ਕਿਂ ਨਰਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਂਸ੍ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤੋ ਮੁਨਿਃ । ਨਾਰਦੋ ਦੁਰ੍ਜਯਜਯਂ ਦੇਵਰਾਜਾਯ ਸ਼ਂਸਤ ।। ੧੦.

ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦੁਰਜਯ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ।

ਤਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤੋ ਲੋਕਪਾਲੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਜਗਾਮ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸੋऽਚਿਰੇਣਾਸ੍ਤ੍ਰਨਿਰ੍ਜ੍ਜਿਤਮ੍ । ਵਿਹਾਯ ਪਰ੍ਵਤਂ ਮੇਰੁਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਮਿਹਾਗਤਃ ।। ੧੦.

ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੁਰਜਯ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਆਇਆ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਛੱਡ ਕੇ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।

ਪੂਰ੍ਵਦੇਸ਼ੇ ਚ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਲੋਕਪਾਲੈਃ ਸਮਂ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸ੍ਥਿਤਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਮਹਚ੍ਚਰਿਤਂ ਸਂਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੦.

ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਇੰਦਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਹੋਣੀ ਸੀ।

ਦੁਰ੍ਜਯਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ । ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਸ੍ਕਨ੍ਧਾਵਾਰਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾऽਵਸ੍ਥਿਤਸਂਭਾਰਮਾਗਤਂ ਤਾਪਸੌ ਤੁ ਤਮ੍ ।। ੧੦.

ਦੁਰਜਯ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਤੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ, ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਸਜਾ ਕੇ; ਫਿਰ ਦੋ ਤਪਸਵੀ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ।