వరాహపురాణమ్

ఇత్యుక్తోఽహం పురా తైస్తు బ్రాహ్మణైర్వేదపారగైః । తమేవ సర్వం సంప్రాప్తో బ్రహ్మశాపం సుపుష్కలమ్ ।। ౩౭.

అలా వేదపారంగతులైన ఆ బ్రాహ్మణులు నన్ను మునుపు ఇలా పలికారు. నేను ఆ బ్రహ్మశాపాన్ని పూర్తిగా పొందాను.

తతస్తే బ్రాహ్మణా సర్వే ప్రణిపత్య మహామునే । ఉక్తాఽనుగ్రహహేతోర్వై ఊచుస్తే మామిమం పురా ।। ౩౭.

తర్వాత ఆ బ్రాహ్మణులందరూ మహామునికి నమస్కరించి, నాకు అనుగ్రహం కలిగించాలనే ఉద్దేశంతో, మునుపే ఇలా చెప్పారు.

షష్ఠాన్నకాలికస్యాగ్రే యస్తే స్థాస్యతి కశ్చన । స భక్ష్యస్తే తు భవితా కంచిత్కాలం నరాధమ ।। ౩౭.

ఓ నిందితుడా, ఆరో భోజన సమయంలో నీ ముందు ఎవరు ఉంటే, కొంతకాలం వారు నీ ఆహారంగా మారతారు.

యదేషుఘాతం లబ్ధ్వా తు ప్రాణైః కణ్ఠగతైర్భవాన్ । శ్రోష్యసే ద్విజవక్త్రాత్ తు నమో నారాయణేతి హి । తదా స్వర్గగతిస్తుభ్యం భవితా నాత్ర సంశయః ।। ౩౭.

నీవు బాణంతో గాయపడి, ప్రాణాలు గొంతులో ఉన్నప్పుడు, బ్రాహ్మణుని నోటి నుండి 'నమో నారాయణాయ' అనే మాట వింటే, నీవు స్వర్గప్రాప్తి పొందుతావు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

పరవక్త్రగతస్యాపి విష్ణోర్నామ శ్రుతం మయా । లబ్ధద్వేషస్య విప్రాణాం ప్రత్యక్షం తవ సత్తమ ।। ౩౭.

ఇతరుల నోటివెంటైనా విష్ణు నామం వినిపిస్తే, బ్రాహ్మణుల కోపానికి గురైనవారికి కూడా అది ఫలిస్తుంది అని నేను విన్నాను, ఓ ఉత్తముడా.

యః పునర్బ్రాహ్మణాన్ పూజ్య స్వవక్త్రేణ నమో హరిమ్ । వదన్ ప్రాణం విముచ్యేత ముక్తౌఽసౌ వీతకిల్బిషః ।।। ౩౭.

బ్రాహ్మణులను గౌరవిస్తూ, తన నోటితో 'హరిదేవునికి నమస్కారం' అని చెప్పి, తన ప్రాణాన్ని విడిచినవాడు, అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి, ముక్తిని పొందుతాడు.

సత్యం సత్యం పునః సత్యముత్క్షిప్య భుజముచ్యతే । జఙ్గమా బ్రాహ్మణా దేవాః కూటస్థః పురుషోత్తమః ।। ౩౭.

ఇది నిజం, నిజమే, మళ్ళీ మళ్ళీ నిజమే — నా చేయిని పైకి ఎత్తి చెబుతున్నాను: సంచరించే బ్రాహ్మణులు దేవతలు, మారని పరమపురుషుడు ఉన్నాడు.

ఏవముక్త్వా గతః స్వర్గం స రాజా వీతకల్మషః । బ్రాహ్మణోఽపి సదాయుక్తస్తం వ్యాధం ప్రత్యభాషత ।। ౩౭.

ఇలా చెప్పి, ఆ రాజు పాపరహితుడై స్వర్గానికి వెళ్ళాడు. ఆ బ్రాహ్మణుడు ఎప్పుడూ స్థిరంగా ఉండి, ఆ వ్యాధునితో మాట్లాడాడు.

ఋషిరువాచ । జిఘృక్షోర్మృగరాజస్య యత్త్వయా రక్షితో హ్యహమ్ । తత్పుత్ర తుష్టస్తే దద్మి వరం వరయ సువ్రత ।। ౩౭.

ఋషి చెప్పాడు: మృగరాజు నన్ను పట్టుకోవాలని యత్నించినప్పుడు నువ్వు నన్ను రక్షించావు. అందుకే నేను సంతోషించాను, ఓ ధర్మాత్మా! నీవు కోరుకున్న వరాన్ని అడుగు, నేను ఇస్తాను.

వ్యాధ ఉవాచ । ఏష ఏవ వరో మహ్యం యత్ త్వం మాం భాషసే ద్విజ । అతః పరం వరేణాహం కిం కరోమి ప్రశాధి మామ్ ।। ౩౭.

వ్యాధుడు చెప్పాడు: మీరు నాతో మాట్లాడుతున్నదే నాకు వరం. ఇంకేదైనా వరం నాకు అవసరం లేదు. దయచేసి నన్ను బోధించండి.

ఋషిరువాచ । అహం త్వయా పురా పుత్ర ప్రార్థితోఽస్మి తపోఽర్థినా । బహుపాతకయుక్తేన ఘోరరూపేణ చానఘ ।। ౩౭.

ఋషి చెప్పాడు: మునుపు, ఓ కుమారా! నువ్వు తపస్సు కోసం నన్ను కోరుకున్నావు. అప్పట్లో నీవు ఎన్నో పాపాలతో, భయంకరమైన రూపంతో ఉన్నావు, ఓ పాపరహితుడా!

ఇదానీం తవ పాపాని దేవికాభిషవేణ చ । మద్దర్శనేన చ చిరం విష్ణునామశ్రుతేన చ । నష్టాని శుద్ధదేహోఽసి సాంప్రతం నాత్ర సంశయః ।। ౩౭.

ఇప్పుడు నీ పాపాలు దేవికా నదిలో స్నానం చేయడం వల్ల, నన్ను ఎక్కువసేపు దర్శించడం వల్ల, విష్ణునామం వినడం వల్ల నశించాయి. ఇప్పుడు నీవు శుద్ధమైన శరీరంతో ఉన్నావు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ఇదానీం వరమేకం త్వం గృహాణ మమ సన్నిధౌ । తపః కురుష్వ సాధో త్వం చిరకాలం యదీచ్ఛసి ।। ౩౭.

ఇప్పుడు నా సమక్షంలో ఒక వరం తీసుకో: నీవు ఎంతకాలం కావాలనుకుంటే అంతకాలం తపస్సు చేయు, ఓ సద్గుణసంపన్నుడా!

వ్యాధ ఉవాచ । య ఏష భవతా ప్రోక్తో విష్ణుర్నారాయణః ప్రభుః । స కథం ప్రాప్యతే మర్త్యైరేష ఏవ వరో మమ ।। ౩౭.

వ్యాధుడు చెప్పాడు: మీరు చెప్పిన ఈ విష్ణువు, నారాయణుడు, ప్రభువు — మానవులు ఆయనను ఎలా చేరుకోగలరు? ఇదే నాకు వరంగా కావాలి.

ఋషిరువాచ । తముద్దిశ్య వ్రతం కుర్యాద్ యత్కించిత్పురుషోఽచ్యుతమ్ । స పరం తమవాప్నోతి భక్తయా యుక్తః పుమానితి ।। ౩౭.

ఋషి చెప్పాడు: ఎవరు అచ్యుతుని కోసం చిన్నదైనా వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారో, వారు భక్తితో పరమాత్మను చేరుకుంటారు.

ఏవం జ్ఞాత్వా భవాన్ పుత్ర వ్రతమేతత్ సమాచర । న భక్షయేద్ గణాన్నం తు న వదేదనృతం క్వచిత్ ।। ౩౭.

ఇలా తెలుసుకొని, ఓ కుమారా! ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించు: సమూహంగా అన్నం తినవద్దు, ఎక్కడా అసత్యం మాట్లాడవద్దు.

ఏతత్ తే వ్రతమాదిష్టం మయా వ్యాధవర ధ్రువమ్ । అత్రైవం తపసా యుక్తస్తిష్ఠ త్వం యావదిచ్ఛసి ।। ౩౭.

ఓ ఉత్తమ వ్యాధా! ఈ వ్రతాన్ని నేను నీకు చెప్పాను. ఇక్కడే తపస్సు చేస్తూ, నీవు ఎంతకాలం కావాలనుకుంటే అంతకాలం ఉండు.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । ఏవం చిన్తాన్వితం మత్వా వరదో బ్రాహ్మణోఽభవత్ । మోక్షార్థినమథో బుద్ధ్వా వఞ్చయిత్వా గతో మునిః ।। ౩౭.

శ్రీవరాహుడు చెప్పాడు: ఇలా ఆలోచిస్తూ, ఆ బ్రాహ్మణుడు వరాలిచ్చేవాడయ్యాడు. ఆ వ్యాధుడు మోక్షాన్ని కోరుతున్నాడని తెలుసుకొని, ఆ ముని అతన్ని మోసగించి అక్కడినుంచి వెళ్ళిపోయాడు.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । స శుభం శోభనం మార్గమాస్థాయ వ్యాధసత్తమః । తపస్తేపే నిరాహారస్తం గురుం మనసా స్మరన్ ।। ౩౮.

శ్రీవరాహుడు చెప్పాడు: ఆ ఉత్తమ వ్యాధుడు, శుభమైన, అందమైన మార్గాన్ని ఎంచుకొని, ఉపవాసంగా తపస్సు చేస్తూ, తన గురువును మనసులో స్మరిస్తూ ఉండిపోయాడు.

భిక్షాకాలే తు సంప్రాప్తే శీర్ణపర్ణాన్యభక్షయత్ । స కదాచిత్ క్షుధావిష్టో వృక్షమూలం సమాశ్రితః ।। ౩౮.

భిక్ష సమయం వచ్చినప్పుడు, ఆ వ్యాధుడు ఎండిపోయిన ఆకులను తిన్నాడు. ఒకసారి ఆకలి ఎక్కువగా వేసి, ఒక చెట్టు వేరుళ్ల దగ్గర ఆశ్రయం పొందాడు.

బుభుక్షితస్తరోః పర్ణమైచ్ఛద్ భక్షితుమన్తికాత్ । ఇత్యేవం కుర్వతో వ్యోమ్ని వాగువాచాశరీరిణీ ।। ౩౮.

ఆకలితో ఉన్న ఆ వ్యాధుడు, దగ్గరలోని చెట్టు ఆకును తినాలని అనుకున్నాడు. అప్పుడు అతను తినబోయే సమయంలో, ఆకాశంలో శరీరం లేని వాణి వినిపించింది.

మా భక్షయస్వ సకటముచ్చైరేవం ప్రభాషితే । తతోఽసౌ తం విహాయాన్యద్ వార్క్షం పతితమగ్రహీత్ ।। ౩౮.

ఆ వాణి బలంగా — 'వంకరగా ఉన్న ఆ ఆకును తినవద్దు' అని చెప్పింది. అప్పుడు అతను దాన్ని వదిలేసి, వేరే చెట్టు నుంచి పడిన మరో ఆకును తీసుకున్నాడు.

తమప్యేవం నిషిద్ధం స్యాదన్యం తథైవమేవ చ । ఏవం స సకటం మత్వా వ్యాధః కిఞ్చిన్న భక్షయత్ ।। ౩౮.

ఆ ఆకును కూడా అలాగే తినవద్దని ఆ వాణి చెప్పింది. అప్పుడు వ్యాధుడు, అవన్నీ వంకరగా ఉన్నాయని భావించి, ఏదీ తినలేదు.

నిరాహారస్తపస్తేపే స్మరన్ గురుమతన్ద్రితః । తస్యాథ బహునా కాలే గతే ఋషివరోఽభ్యగాత్ ।। ౩౮.

ఆయన ఉపవాసంగా ఉండి, తన గురువును ఎప్పుడూ మర్చిపోకుండా, అలసట లేకుండా తపస్సు చేశాడు. చాలా కాలం గడిచిన తర్వాత, ఆ మహర్షి అక్కడికి వచ్చాడు.

దుర్వాసాః శంసితాత్మా వై కిఞ్చిత్ప్రాణమపశ్యత । వ్యాధం తపోత్థతేజోభిర్జ్వలమానం హవిర్యథా ।। ౩౮.

దుర్వాసుడు, మనస్సు నిగ్రహించుకున్నవాడు, అతనిలో ఇంకా కొంత ప్రాణం మాత్రమే మిగిలి ఉందని చూశాడు. ఆ వ్యాధుడు తపస్సు వల్ల వచ్చిన తేజంతో అగ్నిలో హవిస్సు మాదిరిగా ప్రకాశిస్తున్నాడు.

సోఽపి వ్యాధస్తు తం నత్వా శిరసాఽథ మహామునిమ్ । ఉవాచ స కృతార్థోఽస్మి భగవన్ దర్శనాత్ తవ ।। ౩౮.

ఆ వ్యాధుడు కూడా ఆ మహామునికి తల వంచి నమస్కరించి, 'ప్రభూ, మీ దర్శనంతో నాకు సార్థకత కలిగింది,' అని అన్నాడు.

ఇదానీం శ్రాద్ధకాలం మే ప్రాప్తం త్వమవధారయ । శీర్ణపర్ణాని భక్షయన్ వై తైరేవాహం మహామునే । భవన్తం ప్రీణయామీతి వ్యాధస్తం వాక్యమబ్రవీత్ ।। ౩౮.

'ఇప్పుడు నాకు శ్రాద్ధకాలం వచ్చింది, దయచేసి ఇది గుర్తుంచుకోండి. మహర్షీ, నేను ఎండిపోయిన ఆకులు మాత్రమే తింటూ, వాటితోనే మిమ్మల్ని సంతుష్టిపర్చాలని ప్రయత్నిస్తున్నాను,' అని వ్యాధుడు అన్నాడు.

దుర్వాసా అపి తం శుద్ధం శుద్ధభావం జితేన్ద్రియమ్ । జిజ్ఞాసుస్తత్తపో వాక్యమిదముచ్చైరువాచ హ ।। ౩౮.

దుర్వాసుడు, అతన్ని పరిశుద్ధుడిగా, స్వచ్ఛమైన మనస్సుతో, ఇంద్రియాలను జయించుకున్నవాడిగా చూసి, అతని తపస్సును పరీక్షించాలనే ఉద్దేశంతో, ఈ మాటలు బిగ్గరగా అన్నాడు.

యవగోధూమశాలీనామన్నం చైవ సుసంస్కృతమ్ । దీయతాం మే క్షుధార్తాయ త్వాముద్దిశ్యాగతాయ చ ।। ౩౮.

'నాకు బార్లీ, గోధుమ, బియ్యం వంటి బాగా వండిన అన్నం ఇవ్వు. నేను ఆకలితో, నిన్ను ఆశ్రయించి ఇక్కడికి వచ్చాను,' అని అన్నాడు.