વાયુપુરાણમ્

દેવતાઓના દુશ્મન દૈત્ય, દાનવ અને રાક્ષસોને નાશ કરવા માટે આદિત્યાને પુત્ર પ્રાપ્તિ કિસના કૃપાથી થઈ. યયાતિ વંશમાં, ગુણવંત વસુદેવની કુળને ભગવાન નારાયણ પોતાના કાર્ય માટે પસંદ કર્યો, કારણ કે એ કુળ પુણ્યશાળી હતું. જ્યારે જનાર્દનનો જન્મ થયો, ત્યારે સમુદ્રો ધ્રૂજ્યા, પર્વતો કંપાયા અને યજ્ઞ અગ્નિ તેજસ્વી ભભૂક્યા. શુભ પવન વહાયા, ધૂળ શાંત થઈ ગઈ, અને દીવો વધુ તેજથી જલ્યા. અભિજિત નામનું તારો, જયંતી નામની રાત અને વિજયશાળી ક્ષણ—એ સમયે જનાર્દન જન્મ્યા. શાશ્વત, અવ્યક્ત, હરિ, નારાયણ—ભગવાન જનાર્દન જન્મ્યા, પોતાના રૂપથી લોકોમાં મોહ ઉભો કર્યો. આકાશમાંથી દેવતાઓના અધિપતિએ પુષ્પવૃષ્ટિ કરી, હજારો મહર્ષિ અને ગંધર્વોએ શુભ સ્તુતિઓ ગાઈ, મધુસૂદનનું સન્માન કર્યું. વસુદેવએ પોતાના પુત્રને, જે રાત્રે શ્રીવત્સ અને અન્ય દિવ્ય ચિહ્નો સાથે જન્મ્યો, જોઈને કહ્યું: "પ્રભુ, તમારો સચ્ચા રૂપ પાછો ખેંચો." "પિતા, હું કংসથી ડરું છું; માત્ર આ જ કહું છું. મારા મોટા પુત્રો, જેઓ અદભુત હતા, કંગ્સે મારી નાખ્યા છે." વસુદેવના શબ્દો સાંભળી ભગવાને પોતાનું રૂપ પાછું ખેંચ્યું; પિતાની અનુમતિથી, તેઓ નંદગોપના ઘેર ગયા, અને ઉગ્રસેનની સલાહ મુજબ, યશોદાને બાળક આપી દીધો. એ જ સમયે, યશોદા અને દેવકી બંને ગર્ભવતી હતાં; યશોદા નંદગોપની પત્ની હતી, જે ગોપોનો અધિપતિ હતો. એ જ રાત્રે, જ્યારે કૃષ્ણ—વૃષ્ણિ વંશના અધિપતિ—જન્મ્યા, ત્યારે યશોદાએ પણ એક દીકરીને જન્મ આપ્યો. મહાન વસુદેવએ નવજાત બાળકની રક્ષા કરી અને પુત્રને યશોદાને આપી, જ્યારે પોતે દીકરીને લઈ ગયા. નંદગોપને આપીને કહ્યું: "આ બાળકની રક્ષા કરો. તમારો પુત્ર, સર્વ રીતે શુભ, યદવનો ગૌરવ બનશે. આ દેવકીનો પુત્ર છે, જે આપણું દુ:ખ અંત કરશે." પછી અનકદુંદુભીએ દીકરી, ઉગ્રસેનની પત્નીની પુત્રી, રજૂ કરી, અને જણાવ્યું કે એ શુભ ચિહ્નો ધરાવતી કન્યા છે. કંગ્સને ખબર ન પડી કે તેની પોતાની પત્નીએ પુત્રને જન્મ આપ્યો છે; એ દુષ્ટહૃદય કંગ્સે આનંદથી દીકરીને પણ મુક્ત કરી દીધી. તે દીકરી મરી ગઈ છે એમ કંગ્સે માન્યું, પણ એ જીવતી રહી; એ કન્યા વૃષ્ણિ ઘરમાં સન્માન પામી, ત્યાં જ ઉછરતી રહી. તેઓ એના માટે પુત્રની જેમ જ સંભાળ રાખતા, જેમ દેવતાઓ દેવીઓની સંભાળ રાખે છે; એ, વિધિવત જન્મેલી, પ્રજાપતિની પુત્રી તરીકે ઓળખાઈ. કેશવની રક્ષા માટે અગિયાર જન્મ થયા; બધા યદવોએ આનંદથી એનું સન્માન કર્યું. કૃષ્ણ, દેવતાઓના દેવ, દિવ્ય રૂપ ધરાવતા, એના દ્વારા સુરક્ષિત રહ્યા. મહર્ષિઓએ પૂછ્યું: "કંગ્સ, ભોજ રાજા, વસુદેવના પુત્રો અને બાળકોને કેમ માર્યા? કૃપા કરીને એનું વર્ણન કરો." સૂતાએ કહ્યું: "શ્રવણ કરો કે કેવી રીતે કંગ્સ, નિરર્થક મનથી, અનકદુંદુભિમાં જન્મેલા બધા પુત્રોને એક પછી એક મારી નાખ્યા." ભયના કારણે, શક્તિશાળી કૃષ્ણ જન્મ સમયે જ દૂર મોકલાયા; એ રીતે ગોવિંદ, શ્રેષ્ઠ મનુષ્ય, ગાયોમાં ઉછર્યા. કહેવામાં આવે છે કે દેવકી, જ્ઞાની વસુદેવની પત્ની, વખતે કંગ્સ એનો રથ ચાલક હતો; એ સમયે એ યુવરાજ હતો. પછી, આકાશમાં એક દિવ્ય અવાજ સંભળાયો, જે કોઈ અદૃશ્ય સત્તાનું હતું; કંગ્સ એ અવાજથી હંમેશા ડરતો, એ શક્તિશાળી અને તમામ લોકોએ સાંભળેલો હતો. "ઓ કંગ્સ, તું એના માટે રથ ચલાવી રહ્યો છે; એની સાતમી ગર્ભ તારી મૃત્યુ બનશે." એ સંભળીને, કંગ્સ વ્યાકુળ અને મૂર્ખ બની, તલવાર લઈને એ કન્યાને મારવા નીકળ્યો. શકિતશાળી વસુદેવે, સાહસ અને સ્નેહપૂર્વક, ઉગ્રસેનના પુત્ર કંગ્સને કહ્યું: "કોઈ ક્ષત્રિય સ્ત્રીને મારી શકે નહીં; હું એક ઉપાય લાવું છું, યદુઓના આનંદ." "પૃથ્વીના સ્વામી, એની સાતમી ગર્ભ હું તને આપી દઈશ; તું જે ઈચ્છે એ કર." "હવે, જે ઈચ્છે એ કર, ઉદાર; એના બધા ગર્ભ તારા, હું સાચે જ તને આપી દઈશ." "આ વાત ખોટી નહીં થાય; એમ કહી અને મન ભરી appease કરીને, એ કન્યાને લઈ ગયો." વસુદેવે પોતાની પત્નીને પામી આનંદ અનુભવ્યો; કંગ્સ, દુષ્ટ અને મૂર્ખ, એના પુત્રોને મારી નાખ્યા. મહર્ષિઓએ પૂછ્યું: "વસુદેવ કોણ છે, અને પ્રસિદ્ધ દેવકી કોણ છે? નંદગોપ કોણ છે, અને યશોદા કોણ છે, જેમણે વિષ્ણુને જન્મ આપ્યો અને ઉછેર્યા?" સૂતાએ કહ્યું: "પુરુષો કશ્યપમાંથી હતા, અને સ્ત્રીઓ આદિત્યમાંથી; પછી, ઈચ્છાથી, શક્તિશાળી એ દેવકી દ્વારા ઉછર્યા." એ ભગવાન પૃથ્વી પર ફર્યા, માનવ શરીરમાં પ્રવેશ્યા, પોતાના યોગ અને માયાથી સર્વ જીવોને મોહમાં મૂક્યા. જ્યારે ધર્મ નષ્ટ થયો, વિષ્ણુ વૃષ્ણિ કુળમાં જન્મ્યા, ધર્મ સ્થાપવા અને દૈત્યોનો નાશ કરવા. રુકમિણી, સત્યા (નગ્નજિતની પુત્રી), સત્રાજિતી, સત્યભામા, જાંબવતી, અને રોહિણી—આ બધાને વર તરીકે લાવ્યા. શૈબ્યા, સુદેવી, માદ્રી, બીજી સુશીલા, કાલિન્દી, મિત્રવિંદા, લક્ષ્મણા, અને જાલવાસિની—આ પણ. આ રીતે, સોળ હજાર દિવ્ય સ્ત્રીઓ, અને ચૌદ ગ્રુપ સ્વર્ગની અપ્સરાઓ, દેવતાઓ અને ઈન્દ્ર દ્વારા ખાસ અહીં મોકલવામાં આવી. વાસુદેવ માટે પત્નીઓ તરીકે, એ રાજમહલોમાં જન્મી; વિમ્સ્વકસેનાની આ પ્રસિદ્ધ પત્નીઓ મહાન નામ ધરાવે છે.