ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಏವಂವಿಧಂ ಸುತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಶ್ವರೂಪಧರಂ ತಥಾ। ಪಿತಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾಬ್ರವೀತ್ತತ್ರ ಕುಬೇರೋಽಯಮಿತಿ ಸ್ವಯಮ್ ।। ೯.

ಇಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪದ ಮಗನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ತಂದೆ 'ಇವನು ಕುಬೇರನು' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು.

ಕುತ್ಸಾಯಾಂ ಕ್ವಿತಿಶಬ್ದೋಽಯಂ ಶರೀರಂ ಬೇರಮುಚ್ಯತೇ । ಕುಬೇರಃ ಕುಶರೀರತ್ವಾನ್ನಾಮ್ನಾ ತೇನ ಚ ಸೋಽಙ್ಕಿತಃ ।। ೯.

'ಕುಟಿ' ಎಂದರೆ ನಿಂದನೆ, 'ಬೇರ' ಎಂದರೆ ದೇಹ. ಅವನ ದೇಹ ವಿಕಲವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಕುಬೇರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.

ಯಸ್ಮಾದ್ವಿಶ್ರವಸೋಽಪತ್ಯಂ ಸಾದೃಶ್ಯಾದ್ವಿಶ್ರವಾ ಇವ। ತಸ್ಮಾದ್ವೈಶ್ರವಣೋ ನಾಮ ನಾಮ್ನಾ ಲೋಕೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ ।। ೯.

ಅವನು ವಿಷ್ರವಾಸಿನ ಮಗನೂ, ಅವನಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವನೂ ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವೈಶ್ರವಣ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವನು.

ಋದ್ಧ್ಯಾಂ ಕುಬೇರೋಽಜನಯದ್ವಿಶ್ರುತಂ ನಲಕೂಬರಮ್। ರಾವಣಂ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಞ್ಚ ಕನ್ಯಾಂ ಶೂರ್ಪಣಖಾನ್ತಥಾ। ವಿಭೀಷಣಂ ಚತುರ್ಥಾಂಸ್ತಾನ್ಕೈಕಸ್ಯಜನಯೇತ್ಸುತಾನ್ ।। ೯.

ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕುಬೇರನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ನಳಕುಬೇರನನ್ನು ಹೆತ್ತನು. ಕೈಕಸಿಯು ರಾವಣ, ಕುಂಭಕರ್ಣ, ಶೂರ್ಪಣಖಾ ಎಂಬ ಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯವನಾಗಿ ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಶಙ್ಕುಕರ್ಣೋ ದಶಗ್ರೀವಃ ಪಿಙ್ಗಲೋ ರಕ್ತಮೂರ್ದ್ಧಜಃ। ಚತುಷ್ಪಾದ್ವಿಂಶತಿಬುಜೋ ಮಹಾಕಾಯೋ ಮಹಾ ಬಲಃ ।। ೯.

ಹತ್ತು ತಲೆ, ಶಂಖದಾಕಾರದ ಕಿವಿಗಳು, ಹಳದಿ ಮೈಬಣ್ಣ, ಕೆಂಪು ಕೂದಲು, ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳು, ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಕೈಗಳು, ದೊಡ್ಡ ದೇಹ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು.

ಜಾತ್ಯಾಞ್ಜನನಿಭೋ ದಂಷ್ಟ್ರೋ ಲೋಹಿತಗ್ರೀವ ಏವ ಚ। ರಾಜಸೇನೋ ಜಯಯುಕ್ತೋ ರೂಪೇಣ ಚ ಬಲೇನ ಚ ।। ೯.

ಹುಟ್ಟಿದಾಗಲೇ ಕಾಜಲಿನಂತೆ ಕಪ್ಪು ಮೈ, ಹಲ್ಲುಗಳು, ಕೆಂಪು ಕಂಠ, ರಾಜಸಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಜಯಶಾಲಿ, ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಬಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅಪ್ರತಿಮ.

ಸತ್ಯಬುದ್ಧಿರ್ದೃಢತನೂ ರಾಕ್ಷಸೈರೇವ ರಾವಣಃ । ನಿಸರ್ಗಾದ್ದಾರುಣಃ ಕ್ರೂರೋ ರಾವಣಾದ್ರಾವಣಸ್ತು ಸಃ ।। ೯.

ರಾವಣನು ಸತ್ಯಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನೂ, ಬಲಿಷ್ಠ ದೇಹದವನು, ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸ, ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ರಾವಣ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.

ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುಸ್ತ್ವಾಸೀತ್ಸ ರಾಜಾ ಪೂರ್ವಜನ್ಮನಿ। ಚತುರ್ಯುಗಾನಿ ರಾಜಾತ್ರ ತ್ರಯೋದಶ ಸ ರಾಕ್ಷಸಃ ।। ೯.

ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ರಾಕ್ಷಸನಾಗಿ ಅವನು ಹದಿಮೂರು ಚತುರುಗಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದನು.

ತಾಃ ಪಞ್ಚಕೋಟ್ಯೋ ವರ್ಷಾಣಾಮಾಖ್ಯಾತಾಃ ಸಙ್ಖ್ಯಯಾ ದ್ವಿಜೈಃ। ನಿಯುತಾನ್ಯೇಕಷಷ್ಟಿಶ್ಚ ಸಙ್ಖ್ಯಾವಿದ್ಭಿರುದಾಹೃತಾ ।। ೯.

ಆ ಐದು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ದ್ವಿಜರು ಎಣಿಕೆಯಂತೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಣಿತಜ್ಞರು ಅರವತ್ತೊಂದು ನಿಯುತ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಷಷ್ಟಿಶತಸಹಸ್ರಾಣಿ ವರ್ಷಾಣಾನ್ತು ಸ ರಾವಣಃ । ದೇವತಾನಾಂ ಋಷೀಣಾಞ್ಚ ಘೋರಂ ಕೃತ್ವಾ ಪ್ರಜಾಗರಮ್ ।। ೯.

ಅವನು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಜಾಗರಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.

ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ಚತುರ್ವಿಂಶೇ ರಾವಣಸ್ತಪಸಃ ಕ್ಷಯಾತ್। ರಾಮಂ ದಾಶರಥಿಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸಗಣಃ ಕ್ಷಯಮೀಯಿವಾನ್ ।। ೯.

ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ, ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ರಾವಣನು ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನಿಂದ ತನ್ನ ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ವಿನಾಶವನ್ನು ಕಂಡನು.

ಮಹೋದಯಃ ಪ್ರಹಸ್ತಶ್ಚ ಮಹಾಪಾಂಶುಖರಸ್ತಥಾ। ಪುಷ್ಪೋತ್ಕಟಾಯಾಃ ಪುತ್ರಾಸ್ತೇ ಕನ್ಯಾ ಕುಮ್ಭೀನಸೀ ತಥಾ ।। ೯.

ಮಹೋದಯ, ಪ್ರಹಸ್ತ, ಮಹಾಪಾಂಶುಖರ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪೋತ್ಕಟೆಯ ಪುತ್ರರು, ಜೊತೆಗೆ ಕುಂಭೀನಸಿ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವೂ ಅವಳ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

ತ್ರಿಶಿರಾ ದೂಷಣಶ್ಚೈವ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಶ್ಚ ರಾಕ್ಷಸಃ। ಕನ್ಯಾ ಹ್ಯಸಲಿಕಾ ಚೈವ ವಾಕಾಯಾಃ ಪ್ರಸವಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೯.

ತ್ರಿಶಿರ, ದೂಷಣ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸರು, ವಾಕೆಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಸಲಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವೂ ಇದ್ದಾಳೆ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅವಳ ಸಂತಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇತ್ಯೇತೇ ಕ್ರೂರಕರ್ಮಾಣಃ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಾ ರಾಕ್ಷಸಾ ದಶ। ದಾರುಣಾಬಿಜನಾಃ ಸರ್ವೇ ದೇವೈರಪಿ ದುರಾಸದಾಃ ।। ೯.

ಹೀಗೆ, ಪೌಲಸ್ತ್ಯನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಹತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಗಳು, ಭಯಂಕರ ವಂಶದವರು, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಎದುರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ವೇ ಲಬ್ಧವರಾಶ್ಚೈವ ಪುತ್ರಪೌತ್ರಸಮನ್ವಿತಾಃ। ಯಕ್ಷಾಣಾಞ್ಚೈವ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಾ ಯೇ ಚ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ।। ೯.

ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ವರಪ್ರಾಪ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾರೆ; ಪೌಲಸ್ತ್ಯ ವಂಶದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಕ್ಷಸರು ಕೂಡ ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿಯೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ಆಗಸ್ತ್ಯವೈಶ್ವಾಮಿತ್ರಾಣಾಂ ಕ್ರೂರಾಣಾಂ ಬ್ರಹ್ಮರಕ್ಷಸಾಮ್। ವೇದಾಧ್ಯಯನಶೀಲಾನಾಂ ತಪೋವ್ರತನಿಷೇವಿಣಾಮ್ ।। ೯.

ಅವರಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಕ್ರೂರ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರು ಇದ್ದಾರೆ; ಅವರು ವೇದಾಭ್ಯಾಸ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು.

ತೇಷಾಮೈಡವಿಡೋ ರಾಜಾ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಃ ಸವ್ಯಪಿಙ್ಗಲಃ। ಇತರೇ ವೈ ಯಜ್ಞಮುಖಾಸ್ತೇನ ರಕ್ಷೋಗಣಾಸ್ತ್ರಯಃ ।। ೯.

ಅವರಲ್ಲಿ ಐಡವಿಡ ಎಂಬ ರಾಜನು ಪೌಲಸ್ತ್ಯನಾಗಿ ಸವ್ಯಪಿಂಗಲ; ಉಳಿದವರು ಯಜ್ಞಮುಖರು, ಹೀಗೆ ಮೂರು ರಾಕ್ಷಸ ಗುಂಪುಗಳಿವೆ.

ಯಾತು ಧಾನಾ ಬ್ರಹ್ಮಧಾನಾ ವಾರ್ತ್ತಾಶ್ಚೈವ ದಿವಾಚರಾಃ । ನಿಶಾಚರಗಣಾಸ್ತೇಷಾಂ ಚತ್ವಾರಃ ಕವಿಭಿಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೯.

ಯಾತುಧಾನರು, ಬ್ರಹ್ಮಧಾನರು, ವಾರ್ತ್ತರು ಮತ್ತು ಹಗಲು ಸಂಚರಿಸುವವರು—ಇವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ನಿಶಾಚರ ಗುಂಪುಗಳಿವೆ ಎಂದು ಕವಿಗಳು ನೆನಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪೌಲಸ್ತ್ಯಾ ನೈಋತಾಶ್ಚೈವ ಆಗತ್ಸ್ಯಾಃ ಕೌಶಿಕಾಸ್ತಥಾ। ಇತ್ಯೇತಾಃ ಸಪ್ತ ತೇಷಾಂ ವೈ ಜಾತಯೋ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ।। ೯.

ಪೌಲಸ್ತ್ಯರು, ನೈರೃತರು, ಅಗಸ್ತ್ಯ ವಂಶಜರು ಮತ್ತು ಕೌಶಿಕರು—ಇವರಲ್ಲಿ ಏಳು ರಾಕ್ಷಸ ವಂಶಗಳು ಇದ್ದವೆಂದು ನೆನಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತೇಷಾಂ ರೂಪಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸ್ವಭಾವೇನ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್। ವೃತ್ತಾಕ್ಷಾಃ ಪಿಙ್ಗಲಾಶ್ಚೈವ ಮಹಾಕಾಯಾ ಮಹೋದರಾಃ ।। ೯.

ಇವರ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಅವರ ರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ: ಅವರು ವೃತ್ತಾಕ್ಷಿಗಳು, ಪಿಂಗಣ ಕಣ್ಣುಗಳು, ದೊಡ್ಡ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮಹೋದರ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಅಷ್ಟದಂಷ್ಟ್ರಾ ಶಙ್ಕುಕರ್ಣಾ ಊರ್ದ್ಧ್ವರೋಮಾಣ ಏವ ಚ। ಆಕರ್ಣದಾರಿತಾಸ್ಯಾಶ್ಚ ಮುಞ್ಜಧೂಮೋರ್ದ್ಧ್ವಮೂರ್ದ್ಧಜಾಃ ।। ೯.

ಅವರಿಗೆ ಎಂಟು ಹಲ್ಲುಗಳು, ಶಂಖಾಕಾರದ ಕಿವಿಗಳು, ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತ ಕೂದಲು, ಕಿವಿವರೆಗೆ ಹರಿದ ಬಾಯಿ, ಮುಂಜ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಹೊಗೆಯಂತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ನಿಂತ ಜಟೆಗಳು ಇವೆ.

ಸ್ಥೂಲಶೀರ್ಷಾಃ ಸಿತಾಭಾಶ್ಚ ಹ್ರಸ್ವಕಾಶ್ಚ ಪ್ರವಾಹುಕಾಃ। ತಾಮ್ರಾಸ್ಯಾ ಲಮ್ಬಜಿಹ್ವೌಷ್ಠಾ ಲಮ್ಬಭೂಸ್ಥೂಲನಾಸಿಕಾಃ ।। ೯.

ಅವರಿಗೆ ದಪ್ಪ ತಲೆ, ಬಿಳಿ ವರ್ಣ, ಚಿಕ್ಕ ದೇಹ, ಉದ್ದವಾದ ಕೈಗಳು, ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ಬಾಯಿ, ಕುಳಿದ ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ತುಟಿಗಳು, ಕುಳಿದ ಬಗಲು ಮತ್ತು ದಪ್ಪ ಮೂಗು ಇವೆ.

ನೀಲಾಙ್ಗಾ ಲೋಹಿತಗ್ರೀವಾ ಗಮ್ಭೀರಾಕ್ಷಾ ವಿಬೀಷಣಾಃ । ಮಹಾಘೋರಸ್ವರಾಶ್ಚೈವ ವಿಕಟಾ ಬದ್ಧಪಿಣ್ಡಿಕಾಃ ।। ೯.

ಅವರ ಅಂಗಗಳು ನೀಲಿ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಕೆಂಪು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಆಳವಾದವು, ಭಯಾನಕ ರೂಪ, ಅವರ ಧ್ವನಿ ಭಯಂಕರ, ದೇಹ ವಿಕಟ, ಜಂಗೆಗಳು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ.

ಸ್ಥೂಲಾಶ್ಚ ತುಙ್ಗನಾಸಾಶ್ಚ ಶಿಲಾಸಂಹನನಾ ದೃಢಾಃ। ದಾರುಣಾಭಿಜನಾಃ ಕ್ರೂರಾಃ ಪ್ರಾಯಶಃ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಿಣಃ ।। ೯.

ಅವರು ದಪ್ಪ ದೇಹದವರು, ಎತ್ತರದ ಮೂಗು, ಕಲ್ಲಿನಂತ ದೃಢತೆ, ಭಯಂಕರ ವಂಶದವರು, ಕ್ರೂರರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಕಠಿಣ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು.

ಸಕುಣ್ಡಲಾಙ್ಗದಾಪೀಡಾ ಮುಕುಟೋಷ್ಣೀಷಧಾರಿಣಃ। ವಿಚಿತ್ರ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಾಶ್ಚಿತ್ರಸ್ರಗನುಲೇಪನಾಃ ।। ೯.

ಅವರು ಕುಂಡಲ, ಅಂಗದ, ಪೀಠ, ಮುಕುಟ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣೀಷ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಬಟ್ಟೆ-ಆಭರಣಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹಾರ ಹಾಗೂ ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಅನ್ನಾದಾಃ ಪಿಶಿತಾದಾಶ್ಚ ಪುರುಷಾದಾಶ್ಚ ತೇ ಸ್ಮೃತಾಃ। ಇತ್ಯೇತದ್ರೂಪಸಾಧರ್ಮ್ಯಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂ ಬುಧೈಃ ಸ್ಮೃತಮ್। ನ ಸಮಸ್ತಬಲಂ ಬುದ್ಧಂ ಯತೋ ಮಾಯಾಕೃತಂ ಹಿ ತತ್ ।। ೯.

ಅವರು ಅನ್ನ, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಕೂಡ ತಿನ್ನುವವರು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ರಾಕ್ಷಸರ ರೂಪ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿ ಗೊತ್ತಾಗದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ.

ಪುಲಹಸ್ಯ ಮೃಗಾಃ ಪುತ್ರಾಃ ಸರ್ವೇ ವ್ಯಾಲಾಶ್ಚ ದಂಷ್ಟ್ರಿಣಃ । ಭೂತಾಃ ಪಿಶಾಚಾಃ ಸರ್ಪಾಶ್ಚ ಭ್ರಮರಾ ಹಸ್ತಿನಸ್ತಥಾ ।। ೯.

ಪುಲಹನ ಮಗ들은 ಎಲ್ಲರೂ ಕಾಡುಮೃಗಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳು; ಭೂತ, ಪಿಶಾಚ, ಹಾವು, ಜೇನುಹುಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳು ಕೂಡ ಅವರೊಳಗೆ ಸೇರಿವೆ.

ವಾನರಾಃ ಕಿನ್ನರಾಶ್ಚೈವ ಯಮಕಿಮ್ಪುರುಷಾಸ್ತಥಾ। ಯೇಽನ್ಯೇ ಚೈವ ಪರಿಕ್ರಾನ್ತಾ ಮಾಯಾಕ್ರೋಧವಶಾನುಗಾಃ ।। ೯.

ವಾನರರು, ಕಿನ್ನರರು, ಯಮ-ಕಿಂಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಚರಿಸುವವರು, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದ ವಶರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಅನಪತ್ಯಃ ಕ್ರತುಸ್ತಸ್ಮಿನ್ ಸ್ಮೃತೋ ವೈವಸ್ವತೇಽನ್ತರೇ। ನ ತಸ್ಯ ಪುತ್ರಃ ಪೌತ್ರೋ ವಾ ತೇಜಃ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ಯ ವಾ ಸ್ಥಿತಃ ।। ೯.

ವೈವಸ್ವತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರತು ಅನಪತ್ಯನಾಗಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನಿಗೆ ಪುತ್ರ ಅಥವಾ ಪೌತ್ರ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ, ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಕುಂಠಿತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.