ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ಭೂಮಿರ್ಜಲಮಥಾಕಾಶಮಿತಿ ಜ್ಞೇಯಾ ಪರಮ್ಪರಾ। ಸ್ಥಿತಿರೇಷಾ ತು ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಸಪ್ತಮೇಽಸ್ಮಿನ್ ರಸಾತಲೇ ॥ ೫೦.

ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಆಕಾಶ ಎಂಬ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಈ ಕ್ರಮವೇ ಏಳನೇ ಭಾಗವಾದ ರಸಾತಲದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

ದಶಯೋಜನಸಾಹಸ್ರಮೇಕಭೌಮಂ ರಸಾತಲಮ್। ಸಾಧುಭಿಃ ಪರಿವಿಖ್ಯಾತಮೇಕೈಕಂ ಬಹುವಿಸ್ತರಮ್ ॥ ೫೦.

ಮೊದಲ ಭೂಮಿಯ ಭಾಗವಾದ ರಸಾತಲವು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಧರ್ಮವಂತರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವದು ಮತ್ತು ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಥಮಮತಲಞ್ಚೈವ ಸುತಲನ್ತು ತತಃ ಪರಮ್। ತತಃ ಪರತರಂ ವಿದ್ಯಾದ್ವಿತಲಂ ಬಹುವಿಸ್ತರಮ್ ॥ ೫೦.

ಮೊದಲು ಅತಲ ಎಂಬ ಭಾಗ, ನಂತರ ಸುತಲ, ಆಮೇಲೆ ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾದ ವಿತಲ ಎಂಬ ಭಾಗವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ತತೋ ಗಭಸ್ತಲಂ ನಾಮ ಪರತಶ್ಚ ಮಹಾತಲಮ್। ಶ್ರೀತಲಞ್ಚ ತತಃ ಪ್ರಾಹುಃ ಪಾತಾಲಂ ಸಪ್ತಮಂಸ್ಮೃತಮ್ ॥ ೫೦.

ಅದರ ನಂತರ ಗಭಸ್ತಲ ಎಂಬುದು, ಆಮೇಲೆ ಮಹಾತಲ, ನಂತರ ಶ್ರೀತಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪಾತಾಳವೆಂಬದು ಏಳನೇ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕೃಷ್ಣಭೌಮಞ್ಚ ಪ್ರಥಮಂ ಭೂಮಿಭಾಗಞ್ಚ ಕೀರ್ತ್ತಿತಮ್। ಪಾಣ್ಡುಭೌಮಂ ದ್ವಿತೀಯನ್ತು ತೃತೀಯಂ ರಕ್ತಮೃತ್ತಿಕಮ್ ॥ ೫೦.

ಪ್ರಥಮ ಭಾಗವನ್ನು ಕಪ್ಪು ಭೂಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭೂಮಿಯ ಆ ಭಾಗವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯದು ಬಿಳಿ ಭೂಮಿ, ಮೂರನೆಯದು ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು.

ಪೀತಭೌಮಞ್ಚತುರ್ಥನ್ತು ಪಞ್ಚಮಂ ಶರ್ಕರಾತಲಮ್। ಷಷ್ಠಂ ಸಿಲಾಮಯಞ್ಚೈವ ಸೌವರ್ಣಂ ಸಪ್ತಮನ್ತಲಮ್ ॥ ೫೦.

ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಹಳದಿ ಭೂಮಿ, ಐದನೆಯದು ಗರಗಸಿನ ಪದರ, ಆರನೆಯದು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದದು, ಏಳನೆಯದು ಚಿನ್ನದ ನೆಲ.

ಪ್ರಥಮೇ ತು ತಲೇ ಖ್ಯಾತಮಸುರೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮನ್ದಿರಮ್। ನಮುಚೇರಿನ್ದ್ರಶತ್ರೋರ್ಹಿ ಮಹಾನಾದಸ್ಯ ಚಾಲಯಮ್ ॥ ೫೦.

ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸುರರಾಧಿಪತಿಯ ಮಹಾಲಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಮುಚಿ ಎಂಬ ಇಂದ್ರಶತ್ರುವಿನ ಮನೆ ಮತ್ತು ಮಹಾನಾದನ ಭವನವೂ ಇದೆ.

ಪುರಞ್ಚ ಶಙ್ಕುಕರ್ಣಸ್ಯ ಕಬನ್ಧಸ್ಯ ಚ ಮನ್ದಿರಮ್। ನಿಷ್ಕುಲಾದಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಜನಸಙ್ಕುಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಂಕುಕರ್ಣನ ಪುರ, ಕಬಂಧನ ಮಹಾಲಯ, ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕುಲಾದನ ಪುರವೂ ಇದೆ. ಅದು ಸಂತೋಷಭರಿತ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.

ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಚ ಭೀಮಸ್ಯ ಶೂಲದನ್ತಸ್ಯ ಚಾಲಯಮ್। ಲೋಹಿತಾಕ್ಷಕಲಿಙ್ಗಾನಾಂ ನಗರಂ ಶ್ವಾಪದಸ್ಯ ತು ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಭೀಮ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನ ಮನೆ, ಶೂಲದಂತನ ಭವನ, ಲೋಹಿತಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಲಿಂಗರ ನಗರ, ಹಾಗೂ ಶ್ವಾಪದ ಎಂಬ ಊರು ಕೂಡ ಇದೆ.

ಧನಞ್ಜಯಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ಮಾಹೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಕಾಲಿಯಸ್ಯ ಚ ನಾಗಸ್ಯ ನಗರಂ ಕಲಸಸ್ಯ ಚ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಧನಂಜಯನ ಪುರ, ಮಹಾತ್ಮ ಮಹೇಂದ್ರನ ಪುರ, ನಾಗರಾಜ ಕಾಲಿಯನ ನಗರ ಮತ್ತು ಕಲಸನ ಊರು ಕೂಡ ಇದೆ.

ಏವಂ ಪುರಸಹಸ್ರಾಣಿಂ ನಾಗದಾನವರಕ್ಷಸಾಮ್। ತಲೇ ಜ್ಞೇಯಾನಿ ಪ್ರಥಮೇ ಕೃಷ್ಣಭೌಮೇ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೫೦.

ಹೀಗೆ, ಸಾವಿರಾರು ನಾಗ, ದಾನವ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ನಗರಗಳು ಮೊದಲ ಭಾಗವಾದ ಕಪ್ಪು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ದ್ವಿತೀಯೇಽಪಿ ತಲೇ ವಿಪ್ರಾ ದೈತ್ಯೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಸುರಕ್ಷಸಃ। ಮಹಾಜಮ್ಭಸ್ಯ ಚ ತಥಾ ನಗರಂ ಪ್ರಥಮಸ್ಯ ತು ॥ ೫೦.

ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿ ಸುರಕ್ಷಸನ ನಗರ ಮತ್ತು ಮಹಾಜಂಭನ ನಗರವೂ ಇದೆ.

ಹಯಗ್ರೀವಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ನಿಕುಮ್ಭಸ್ಯ ಚ ಮನ್ದಿರಮ್। ಶಙ್ಖಾಖ್ಯೇಯಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ನಗರಂ ಗೋಮುಖಸ್ಯ ಚ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಹಯಗ್ರೀವ, ಕೃಷ್ಣ, ನಿಕುಂಭನ ಮಹಾಲಯ, ಶಂಖ ಎಂಬವನ ಪುರ ಮತ್ತು ಗೋಮುಖನ ಊರು ಕೂಡ ಇದೆ.

ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಚ ನೀಲಸ್ಯ ಮೇಘಸ್ಯ ಕ್ರಥನಸ್ಯ ಚ। ಪುರಞ್ಚ ಕುರುಪಾದಸ್ಯ ಮಹೋಷ್ಣೀಷಸ್ಯ ಚಾಲಯಮ್ ॥ ೫೦.

ನೀಲನಾಮಕ ರಾಕ್ಷಸನ ನಗರವೂ, ಮೇಘನ ಮತ್ತು ಕ್ರಥನನ ನಗರವೂ, ಕುರುಪಾದನ ಮತ್ತು ಮಹೋಷ್ಣೀಷನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು.

ಕಮ್ಬಲಸ್ಯ ಚ ನಾಗಸ್ಯ ಪುರಮಶ್ವತರಸ್ಯ ಚ। ಕದ್ರುಪುತ್ರಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ತಕ್ಷಕಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ ೫೦.

ಕಂಬಲ ಎಂಬ ನಾಗನ ನಗರವೂ, ಅಶ್ವತರಣ ನಗರವೂ, ಕದ್ರುವಿನ ಮಗ ಮಹಾತ್ಮ ತಕ್ಷಕನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು.

ಏವಂ ಪುರಸಹಸ್ರಾಣಿ ನಾಗದಾನವರಕ್ಷಸಾಮ್। ದ್ವಿತೀಯೇಽಸ್ಮಿನ್ ತಲೇ ವಿಪ್ರಾಃ ಪಾಣ್ಡುಭೌಮೇ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೫೦.

ಹೀಗೆ, ಈ ಎರಡನೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗ, ದಾನವ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ಸಾವಿರಾರು ನಗರಗಳು ಪಾಂಡುಬಣ್ಣದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು, ಮುನಿಗಳೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ತೃತೀಯೇ ತು ತಲೇಖ್ಯಾತಂ ಪ್ರಹ್ಲಾದಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಅನುಹ್ಲಾದಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ದೇತ್ಯೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ ೫೦.

ಮೂರನೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ನಗರವೂ, ಮಹಾತ್ಮ ದೈತ್ಯರಾಜನು ಅನುಹ್ಲಾದನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ತಾರಕಾಖ್‌ಯಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ಪುರಂ ತ್ರಿಶಿರಸಸ್ತಥಾ। ಶಿಶುಮಾರಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ಹೃಷ್ಟಪುಷ್ಟಜನಾಕುಲಮ್ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲದೆ ತಾರಕನ ನಗರವೂ, ತ್ರಿಶಿರಸನ ನಗರವೂ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಶಿಶುಮಾರನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು.

ಚ್ಯವನಸ್ಯ ಚ ವಿಜ್ಞೇಯಂ ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಚ ಮನ್ದಿರಮ್। ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಚ ಪುರಂಕುಮ್ಭಿಲಸ್ಯ ಖರಸ್ಯಚ ॥ ೫೦.

ಚ್ಯವನನ ನಿವಾಸವೂ, ರಾಕ್ಷಸನ ಮನೆ ಕೂಡ, ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ಕುಂಭಿಲ ಮತ್ತು ಖರನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು.

ವಿರಾಧಸ್ಯ ಚ ಕ್ರೂರಸ್ಯ ಪುರಮುಲ್ಕಾಮುಖಸ್ಯ ಚ। ಹೇಮಕಸ್ಯ ಚ ನಾಗಸ್ಯ ತಥಾ ಪಾಣ್ಡುರಕಸ್ಯ ಚ ॥ ೫೦.

ಕ್ರೂರನಾದ ವಿರಾಧನ ನಗರವೂ, ಉಲ್ಕಾಮುಖನ ನಗರವೂ, ನಾಗನಾದ ಹೇಮಕನ ಮತ್ತು ಪಾಂಡುರಕನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು.

ಮಣಿಮನ್ತ್ರಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ಕಪಿಲಸ್ಯ ಚ ಮನ್ದಿರಮ್। ನನ್ದಸ್ಯ ಚೋರಗಪತೇರ್ವಿಶಾಲಸ್ಯ ಚ ಮನ್ದಿರಮ್ ॥ ೫೦.

ಮಣಿಮಂತ್ರನ ನಗರವೂ, ಕಪಿಲನ ಮನೆ ಕೂಡ, ನಾಗಪತಿ ನಂದನ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲನ ಮನೆಗಳೂ ಇದ್ದವು.

ಏವಂ ಪುರಸಹಸ್ರಾಣಿ ನಾಗದಾನವರಕ್ಷಸಾಮ್। ತೃತೀಯೇಽಸ್ಮಿಸ್ತಲೇ ವಿಪ್ರಾಃ ಪೀತಭೌಮೇ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ ೫೦.

ಹೀಗೆ, ಈ ಮೂರನೇ ಪೀತವರ್ಣದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ ನಾಗ, ದಾನವ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ಸಾವಿರಾರು ನಗರಗಳು ಇದ್ದವು, ಮುನಿಗಳೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಚತುರ್ಥೇ ದೈತ್ಯಸಿಂಹಸ್ಯ ಕಾಲನೇಮೇರ್ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಗಜಕರ್ಣಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ನಗರಂ ಕುಞ್ಜರಸ್ಯ ಚ ॥ ೫೦.

ನಾಲ್ಕನೇ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ದೈತ್ಯಪತಿ ಕಾಲನೇಮಿಯ ನಗರವೂ, ಗಜಕರ್ಣನ ಮತ್ತು ಕುಂಜರನ ನಗರಗಳೂ ಇದ್ದವು.

ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ಸುಮಾಲೇರ್ಬಹುವಿಸ್ತರಮ್। ಮುಞ್ಜಸ್ಯ ಲೋಕನಾಥಸ್ಯ ವೃಕವಕ್ತ್ರಸ್ಯ ಚಾಲಯಮ್ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲದೆ, ವಿಶಾಲವಾದ ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ಸುಮಾಲಿಯ ನಗರವೂ, ಲೋಕನಾಥ ಮುಂಜನ ಮತ್ತು ವೃಕವಕ್ತ್ರನ ನಿವಾಸವೂ ಇದ್ದವು.

ಬಹುಯೋಜನಸಾಹಸ್ರಂ ಬಹುಪಕ್ಷಿಸಮಾಕುಲಮ್ । ನಗರಂ ವೈನತೇಯಸ್ಯ ಚತುರ್ಥೇಽಸ್ಮಿನ್ ರಸಾತಲೇ ॥ ೫೦.

ಅಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಿರುವ, ಅನೇಕ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ವೈನತೇಯನ ನಗರವೂ ನಾಲ್ಕನೇ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಇದೆ.

ಪಞ್ಚಮೇ ಶರ್ಕರಾಭೌಮೇ ಬಹುಯೋಜನವಿಸ್ತೃತೇ। ವಿರೋಚನಸ್ಯ ನಗರಂ ದೈತ್ಯಸಿಂಹಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ॥ ೫೦.

ಐದನೇ, ಶರ್ಕರೆಯಂತಹ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶಾಲವಾದ ದೈತ್ಯಪತಿ ವೀರೋಚನನ ನಗರವೂ ಇದೆ.

ವೈಢೂರ್ಯ್ಯಸ್ಯಾಗ್ನಿಜಿಹ್ವಸ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷಸ್ಯ ಚಾಲಯಮ್। ಪುರಞ್ಚ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವಸ್ಯ ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯ ಚ ಧೀಮತಃ ॥ ೫೦.

ವೈಢೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿಜಿಹ್ವ ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನ ನಿವಾಸಗಳೂ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ರಾಕ್ಷಸ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವನ ನಗರವೂ ಇದ್ದವು.

ಮಹಾಮೇಘಸ್ಯ ಚ ಪುರಂ ರಾಕ್ಷಸೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಶಾಲಿನಃ। ಕರ್ಮ್ಮಾರಸ್ಯ ಚ ನಾಗಸ್ಯ ಸ್ವಸ್ತಿಕಸ್ಯ ಜಯಸ್ಯ ಚ ॥ ೫೦.

ಮಹಾಮೇಘನ ನಗರವೂ, ರಾಕ್ಷಸರಾಜ ಶಾಲಿಯ ನಗರವೂ, ನಾಗನಾದ ಕರ್ಮಾರನ, ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಜಯನ ನಗರಗಳೂ ಇದ್ದವು.

ಏವಂ ಪುರಸಹಸ್ರಾಣಿ ನಾಗದಾನವರಕ್ಷಸಾಮ್। ಪಞ್ಚಮೇಽಪಿ ತಥಾ ಜ್ಞೇಯಂ ಶರ್ಕರಾನಿಲಯೇ ಸದಾ ॥ ೫೦.

ಹೀಗೆ, ಐದನೇ ಶರ್ಕರೆಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ ನಾಗ, ದಾನವ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ಸಾವಿರಾರು ನಗರಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಇದ್ದವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.