ವಾಯುಪುರಾಣಮ್

ತಸ್ಯಾಸ್ತ್ವಪಿ ಚ ನೀಲಾಯಾ ವಿಕಚಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ। ದುಹಿತಾ ಸ್ವಭಾವವಿಕಚಾ ಮನ್ದಸತ್ತ್ವಪರಾಕ್ರಮಾ ॥ ೮.

ಆ ನೀಲೆಗೆ ವಿಕಚಾ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿ ಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿದಳು. ಅವಳು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಉಬ್ಬಿದವಳಾಗಿ, ಬುದ್ಧಿಯೂ ಶಕ್ತಿಯೂ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಳು.

ತಸ್ಯಾ ಅಪಿ ವಿರೂಪೇಣ ನೈಋತೇನೇಹ ಚ ಪ್ರಜಾಃ। ಉತ್ಪಾದಿತಾಃ ಸುರಾ ಘೋರಾಃ ಶ್ರೃಣು ತಾಸ್ತ್ವನುಪೂರ್ವಶಃ ॥ ೮.

ಅವಳಿಂದ ಕೂಡ, ವಿರೂಪ ಎಂಬ ನೈರೃತನಿಂದ ಭಯಂಕರವಾದ ದೇವಜನರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಳು.

ದಂಷ್ಟ್ರಾಕರಾಲವಿಕೃತಾ ಮಹಾಕರ್ಣಾ ಮಹೋದರಾಃ। ಹಾರಕಾ ಭೀಷಕಾಶ್ಚೈವ ತಥೈವ ಕ್ರಾಮಕಾಃ ಪರೇ ॥ ೮.

ಹಲ್ಲುಗಳು ಬಿಕ್ಕಿದಂತೆ, ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯವರು, ಹಾರಕ, ಭೀಷಕ, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಾಮಕ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜೀವಿಗಳು ಇದ್ದರು.

ವೈನಕಾಶ್ಚ ಪಿಶಾಚಾಶ್ಚ ವಾಹಕಾಃ ಪ್ರಾಶಕಾಃ ಪರೇ। ಭೂಮಿರಾಕ್ಷಸಕಾ ಹ್ಯೇತೇ ಮನ್ದಾಃ ಪುರುಷವಿಕ್ರಮಾಃ ॥ ೮.

ವೈನಕ, ಪಿಶಾಚ, ವಾಹಕ, ಪ್ರಾಶಕ ಎಂಬ ಇವರು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸರು; ಇವರು ನಿಧಾನ ಚಲಿಸುವವರು, ಮಾನವರಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು.

ಚರನ್ತ್ಯದೃಷ್ಟಪೂರ್ವಾಶ್ಚ ನಾನಾಕಾರಾ ಹ್ಯನೇಕಶಃ। ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಬಲಸತ್ತ್ವಾ ಯೇ ತೇ ಚ ವೈ ಖೇಚರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೮.

ಇವರು ಹಿಂದೆ ಯಾರೂ ನೋಡದ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಬಗೆಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಲಕ್ಷಮಾತ್ರೇಣ ಚಾಕಾಶಂ ಸ್ವಲ್ಪಾಃ ಸ್ವಲ್ಪಂ ಚರನ್ತಿ ವೈ । ಏತೈರ್ವ್ಯಾಪ್ತಮಿಮಂ ಲೋಕಂ ಶತಶೋಽಥ ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ ೮.

ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣವರು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇವುಗಳಿಂದ ಈ ಲೋಕವು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಬಾರಿ ತುಂಬಿದೆ.

ಭೂಮೀ ರಾಕ್ಷಸಕೈಃ ಸರ್ವೈರನೇಕೈಃ ಕ್ಷುದ್ರರಾಕ್ಷಸೈಃ। ನಾನಾಪ್ರಕಾರೈರಾಕ್ರಾನ್ತಾ ನಾನಾದೇಶಾಃ ಸಮನ್ತತಃ ॥ ೮.

ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಚಿಕ್ಕ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ, ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಸಮಾಸಾಭಿಹತಾಶ್ವೈವ ಹ್ಯಷ್ಟೌ ರಾಕ್ಷಸಮಾತರಃ। ಅಷ್ಟೌ ವಿಭಾಗಾ ಹ್ಯೇಷಾಂ ಹಿ ವಿಖ್ಯಾತಾ ಅನುಪೂರ್ವಶಃ ॥ ೮.

ಹುಡಗನ್ನು ಗುಂಪಾಗಿ ಹೊಡೆಯುವಂತೆ, ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಎಂಟು ತಾಯಿಯರು ಇದ್ದಾರೆ; ಅವುಗಳ ಎಂಟು ವಿಭಾಗಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.

ಭದ್ರಕಾ ನಿಕರಾಃ ಕೇಚಿದ್ಯಜ್ಞನಿಷ್ಪತ್ತಿಹೇತುಕಾಃ। ಸಹಸ್ರಸತಸಙ್ಖ್ಯಾತಾ ಮರ್ತ್ತ್ಯಲೋಕವಿಚಾರಿಣಃ ॥ ೮.

ಕೆಲವರು ಭದ್ರಕಾ ಎಂಬ ಗುಂಪುಗಳು, ಯಜ್ಞ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಇವರು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಪೂತನಾ ಮಾತೃಸಾಮಾನ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಭೂತಭಯಙ್ಕರಾಃ। ಬಾಲಾನಾಂ ಮಾನುಷೇ ಲೋಕೇ ಗ್ರಹಾ ವೈಮಾನಹೇತುಕಾಃ ॥ ೮.

ಪೂತನೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಯಿಯರು, ಜೊತೆಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವವರೂ ಹೌದು; ಮನುಷ್ಯರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಾನಿಕರವಾದ ಗ್ರಹಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹಾದಯಶ್ಚೈವ ಆಪಕಾಸ್ತ್ರಾಸಕಾದಯಃ। ಕೌಮಾರಾಸ್ತೇ ತು ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಬಾಲಾನಾಂ ಗ್ರಹವೃತ್ತಯಃ ॥ ೮.

ಸ್ಕಂದಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು, ಆಪಕ, ತ್ರಾಸಕ ಇವರುಗಳೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗ್ರಹಗಳು; ಇವು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ಗ್ರಹಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಸ್ಕನ್ದಗ್ರಹವಿಶೇಷಾಣಾಂ ಮಾಯಿಕಾನಾಂ ತಥೈವ ಚ। ಪೂತನಾನಾಮಭೂತಾನಾಂ ಯೇ ಚ ಲೋಕವಿನಾಯಕಾಃ ॥ ೮.

ಸ್ಕಂದಗ್ರಹಗಳ ವಿಶೇಷಗಳು, ಮಾಯೆಯುಳ್ಳವರೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಪೂತನೆಯರು, ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಸಹಸ್ರಶತ ಸಙ್ಖ್ಯಾನಾಂ ಮರ್ತ್ಯಲೋಕವಿಚಾರಿಣಾಮ್। ಏವಂ ಗಣಶತಾನ್ಯೇವ ಚರನ್ತಿ ಪೃಥಿವೀಮಿಮಾಮ್ ॥ ೮.

ಸಾವಿರಾರು, ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಗುಂಪುಗಳು ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಯಕ್ಷಾಃ ಪುಣ್ಯತಮಾ ನಾಮ ತಥಾ ಯೇ ಕೇಽಪಿ ಗುಹ್ಯಕಾಃ। ಯಕ್ಷಾ ದೇವಜನಾ ಶ್ಚೈವ ತಥಾ ಪುಣ್ಯಜನಾಶ್ಚ ಯೇ ॥ ೮.

ಯಕ್ಷರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವಂತರೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಗುಹ್ಯಕರು, ದೇವಜನರು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವಂತರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.

ಗುಹ್ಯಕಾನಾಞ್ಚ ಸರ್ವೇಷಾಮಗಸ್ತ್ಯಾ ಯೇ ಚ ರಾಕ್ಷಸಾಃ । ಪೌಲಸ್ತ್ಯಾ ರಾಕ್ಷಸಾ ಯೇ ಚ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾಶ್ಚ ಯೇ ಸ್ಮೃತಾಃ ॥ ೮.

ಎಲ್ಲ ಗುಹ್ಯಕರಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯರವರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಪೌಲಸ್ತ್ಯರ ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಯಕ್ಷಾಣಾಂ ರಾಕ್ಷಸಾನಾಞ್ಚ ಪೌಲಸ್ತ್ಯಾಗಸ್ತ್ಯಯಶ್ಚ ಯೇ । ತೇಷಾಂ ರಾಜಾ ಮಹಾರಾಜಃ ಕುಬೇರೋ ಹ್ಯಲಕಾಧಿಪಃ ॥ ೮.

ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಪೌಲಸ್ತ್ಯರು, ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಇವರ ರಾಜನು, ಮಹಾರಾಜನು, ಅಲಕಾಪುರದ ಅಧಿಪತಿ ಕುಬೇರನು.

ಯಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪಿಬನ್ತೀಹ ನೃಣಾಂ ಮಾಂಸಮಸೃಗ್ವಸಾಮ್। ರಕ್ಷಾಂಸ್ಯನುಪ್ರವೇಶೇನ ಪಿಶಾಚಾಃ ಪರಿಪೀಡನೈಃ ॥ ೮.

ಯಕ್ಷರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ; ರಾಕ್ಷಸರು ಒಳನುಗ್ಗಿ, ಪಿಶಾಚರು ಪೀಡಿಸಿ ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಸಮ್ಪನ್ನಾಃ ಸಮಕ್ಷೇತ್ರಾಶ್ಚ ದೈವತೈಃ। ಭಾಸ್ವರಾ ಬಲವನ್ತಶ್ಚ ಈಶ್ವರಾಃ ಕರಾಮರೂಪಿಣಃ ॥ ೮.

ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳ ಜಾಗವನ್ನೇ ಹಂಚಿಕೊಂಡು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಇಚ್ಛೆಯ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುವವರು.

ಅನಾಭಿಭಕ್ಷಾ ವಿಕ್ರಾನ್ತಾಃ ಸರ್ವಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಾಃ। ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಶ್ಚೌಜಸ್ವಿನೋ ಮೇಧ್ಯಾ ವರದಾ ಯಜ್ಞಿಯಾಶ್ಚ ಯೇ ॥ ೮.

ಯಾರೂ ತಿನ್ನಲಾಗದವರು, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಂದ ಗೌರವಪಡುವವರು, ಸೂಕ್ಷ್ಮರು, ಬಲಿಷ್ಠರು, ಶುದ್ಧರು, ವರಪ್ರದಾತರು, ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರು.

ದೇವಾನಾಂ ತುಲ್ಯಧರ್ಮಾಣಾಂ ಹ್ಯಸುರಾಃ ಸರ್ವಶಃ ಸ್ಮೃತಾಃ। ತ್ರಿಭಿಃ ಪಾಧೈಸ್ತು ಗನ್ಧರ್ವಾ ದೇವೈ ರ್ಹೀನಾಃ ಪ್ರಭಾವತಃ ॥ ೮.

ದೇವತೆಗಳಂತೆಯೇ ವರ್ತನೆ ಇರುವವರು ಅಸುರರು ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ; ಗಂಧರ್ವರು ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಮೂರು ಭಾಗ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯವರು.

ಗನ್ಧರ್ವೇಭ್ಯಸ್ತ್ರಿಭಿಃ ಪಾದೈರ್ಹೀನಾ ವೈ ಸರ್ವಗುಹ್ಯಕಾಃ। ಪ್ರಭಾವತುಲ್ಯಾ ಯಕ್ಷಾಣಾಂ ವಿಜ್ಞೇಯಾಃ ಸರ್ವರಾಕ್ಷಸಾಃ। ಐಶ್ವರ್ಯಹೀನಾ ಯಕ್ಷೇಭ್ಯಃ ಪಿಶಾಚಾಸ್ತ್ರಿ ಗುಣಂ ಪುನಃ ॥ ೮.

ಗಂಧರ್ವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಗುಹ್ಯಕರು ಮೂರು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆಯವರು; ರಾಕ್ಷಸರು ಯಕ್ಷರ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಮಾನರು; ಪಿಶಾಚರು ಮತ್ತೆ ಯಕ್ಷರಿಗಿಂತ ಮೂರು ಗುಣ ಕಡಿಮೆಯವರು.

ಏವಂ ಧನೇನ ರೂಪೇಣ ಆಯುಷಾ ಚ ಬಲೇನ ಚ। ಧರ್ಮೈಶ್ವರ್ಯೇಣ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಚ ತಪಃಶ್ರುತಪರಾಕ್ರಮೈಃ ॥ ೮.

ಹೀಗಾಗಿ, ಧನ, ರೂಪ, ಆಯುಷ್ಯ, ಬಲ, ಧರ್ಮ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಬುದ್ಧಿ, ತಪಸ್ಸು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ.

ದೇವಾಸುರೇಭ್ಯೋ ಹೀಯನ್ತೇ ತ್ರೀನ್ ಪಾದಾನ್ ವೈ ಪರಸ್ಪರಮ್। ಗನ್ಧರ್ವಾದ್ಯಾಃ ಪಿಶಾಚಾನ್ತಾಶ್ಚತಸ್ರೋ ದೇವಯೋನಯಃ ॥ ೮.

ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಪರಸ್ಪರ ಮೂರು ಭಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ; ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಪಿಶಾಚರ ತನಕ ನಾಲ್ಕು ದೈವಿಕ ವಂಶಗಳಿವೆ.

ಅತಃ ಶ್ರೃಣುತ ಭದ್ರಂ ವಃ ಪ್ರಜಾಃ ಕ್ರೋಧವಶತ್ಮಕಾಃ । ಕ್ರೋಧಾಯಾಂ ಕನ್ಯಕಾ ಜಜ್ಞೇ ದ್ವಾದಶ ಹ್ಯಾತ್ಮಸಮ್ಭವಾಃ। ತಾ ಭಾರ್ಯಾಃ ಪುಲಹಸ್ಯಾಸನ್ನಾಮತಸ್ತಾ ನಿಬೋಧತ ॥ ೮.

ಹೀಗಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಆಳಿದ ಪ್ರಜೆಗಳೇ, ನೀವು ಧನ್ಯರಾಗಿರಿ ಎಂದು ಕೇಳಿರಿ. ಕೋಪದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಯುವತಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು, ಆಕೆ ತನ್ನಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಪುಲಹನಿಗೆ ಹೆಂಡಿರಾಗಿ ಆಯಿತು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಈಗ ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

ಮೃಗೀ ಚ ಮೃಗಮನ್ದಾ ಚ ಹರಿಭದ್ರಾ ಇರಾವತೀ। ಭೂತಾ ಚ ಕಪಿಶಾ ದಂಷ್ಟ್ರಾ ನಿಶಾ ತಿರ್ಯಾ ತಥೈವ ಚ। ಶ್ವೇತಾ ಚೈವ ಸ್ವರಾ ಚೈವ ಸುರಸಾ ಚೇತಿ ವಿಶ್ರುತಾಃ ॥ ೮.

ಮೃಗೀ, ಮೃಗಮಂದಾ, ಹರಿಭದ್ರಾ, ಇರಾವತೀ, ಭೂತಾ, ಕಪಿಶಾ, ದಂಷ್ಟ್ರಾ, ನಿಶಾ, ತಿರ್ಯಾ, ಶ್ವೇತಾ, ಸ್ವರಾ ಮತ್ತು ಸುರಸಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಮೃಗ್ಯಾಸ್ತು ಹರಿಣಾಃ ಪುತ್ರಾ ಮೃಗಾಶ್ಚಾನ್ಯೇ ಶಶಾಸ್ತಥಾ। ನ್ಯಙ್ಕವಃ ಶರಭಾ ಯೇ ಚ ರುರವಃ ಪೃಷತಾಶ್ಚ ಯೇ ॥ ೮.

ಮೃಗಿಯಿಂದ ಜಿಂಕೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು, ಮೃಗಮಂದೆಯಿಂದ ಬೇರೆ ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಲಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು. ನ್ಯಂಕವ, ಶರಭ, ರುರು ಮತ್ತು ಪೃಶತ ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಅವಳಿಂದಲೇ ಉಂಟಾದವು.

ಮೃಗರಾಜಾ ಮೃಗಮನ್ದಾಯಾ ಗವಯಾಶ್ಚಾಪರೇ ತಥಾ। ಮಹಿಷೋಷ್ಟ್ರವರಾಹಾಶ್ಚ ಖಡ್ಗಗೌರಮುಖಾಸ್ತಥಾ ॥ ೮.

ಮೃಗಮಂದೆಯಿಂದ ಮೃಗರಾಜನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಜೊತೆಗೆ ಗವಯಗಳು, ಮಹಿಷಗಳು, ಒಂಟೆಗಳು, ಕಾಡುಹಂದಿಗಳು, ಖಡ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರಮುಖ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಹುಟ್ಟಿದವು.

ಹರೇಸ್ತು ಹರಯಃ ಪುತ್ರಾ ಗೋಲಾಙ್ಗುಲತರಕ್ಷವಃ । ವಾನರಾಃ ಕಿನ್ನರಾಶ್ಚೈವ ವ್ಯಾಘ್ರಾಃ ಕಿಮ್ಪುರುಷಾಸ್ತಥಾ। ಇತ್ಯೇವಮಾದಯೋಽನ್ಯೇಽಪಿ ಇರಾವತ್ಯಾ ನಿಬೋಧತ ॥ ೮.

ಹರಿಯಿಂದ ಹರಿಗಳು, ಗೋಲಾಂಗೂಲಗಳು, ತರಕ್ಷಗಳು, ವಾನರಗಳು, ಕಿನ್ನರರು, ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಿಂಪುರುಷರು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಇರಾವತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಉಂಟಾದವು. ಅವುಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿರಿ.

ಸೂರ್ಯಸ್ಯಾಣ್ಡಕಪಾಲೇ ದ್ವೇ ಸಮಾನೀಯ ತು ಭೌವನಃ। ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಪರಿಗೃಹ್ಯಾಥ ರಥನ್ತರಮಗಾಯತ ॥ ೮.

ಭೌವನನು ಸೂರ್ಯನ ಅಂಡದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ರಥಾಂತರ ಸಾಮಗಾನವನ್ನು ಹಾಡಿದನು.