കാശ, പുനർഭവ, ബർഹണ, ഉപബർഹണ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തൃണങ്ങൾ—ഇവയാണ് ദേവതാവശമായ പിതൃകൾ; ദേവതകളും വീണ്ടും പിതൃകളാണ്. പൂക്കൾ, ധൂപം മുതലായവ സമർപ്പിക്കാൻ ഈ മന്ത്രം നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; അവ സമാഹരിച്ച ശേഷം, ഹോമത്തിനായി ദക്ഷിണ ഭാഗത്തേക്ക് ശ്രദ്ധയോടെ സമർപ്പിക്കണം. പിതൃകളുടെ അധിപനായ സോമനു “സ്വധാ”, അങ്കിരസിനു “നമഃ” അർപ്പിക്കണം. സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കും ലോകീയമായതിലും പോകാത്തതും ആചരണത്തിനായി സമർപ്പിക്കണം. ഇടയിൽ കാട്ടിൽ ഇളക്കിവച്ച്, അങ്ങനെ ഹോമം നിർദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അഗ്നിക്ക്, പിതൃകൾക്ക് ഹോമം കൊണ്ടുപോകുന്നവനായി “സ്വധാ”; അങ്കിരസിനു “നമഃ”. യമനു, അങ്കിരസിനും “സ്വധാ” അർപ്പിക്കണം, അങ്ങനെ ജപിക്കണം. ഈ ഹോമ മന്ത്രങ്ങൾ, മന്ത്രങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ, എപ്പോഴും ദക്ഷിണ ഭാഗത്തേക്ക് അഗ്നിക്ക്, പിന്നെ മധ്യത്തിൽ സോമനു സമർപ്പിക്കണം. ഈ രണ്ടിനുമിടയിൽ, എപ്പോഴും വിവസ്വതിനു “സ്വധാ” അർപ്പിക്കണം, നിർദേശിച്ച ക്രമത്തിൽ, യഥാസ്ഥിതം അടയാളപ്പെടുത്തിയും. ഹോമവും ജപവും നടത്തുമ്പോൾ, പ്രത്യേകിച്ച് നമസ്കാരം, പകർച്ച, കാജൽ, ഉണ്ണിയം പുരട്ടൽ, പിണ്ടം സമർപ്പിക്കൽ എന്നിവ നിർവഹിക്കണം. അശ്വമേധ ഫലവും മന്ത്രസഹിതവും, നിർദേശിച്ച എല്ലാ ആചാരങ്ങളും ചിട്ടയോടെ നിർവഹിക്കണം. നല്ലതോടെ തെളിയിച്ച അഗ്നിയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ധാരാളം സമർപ്പിക്കുമ്പോൾ, പുക കൂടാതെ ജ്വാല കുലുങ്ങുമ്പോൾ, ആചരണം പൂർത്തിയാക്കണം. അഗ്നി ഉണർന്നില്ലാതെയും പുക കൂടിയതുമായ അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിച്ചാൽ, യജമാനൻ കുരുടനും സന്താനരഹിതനും ആകുന്നു എന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്. അഗ്നി ദുർബലമായതും ഉണങ്ങിയതും, തിളക്കമുള്ളതും, പുക കൂടിയതും ആണെങ്കിൽ, അഗ്നി യജ്ഞത്തിനോ ആചരണത്തിനോ യോഗ്യമല്ല. അഗ്നി ദുർഗന്ധമുള്ളതും നീലയും കറുത്തതും ഭൂമിയിൽ കയറിയതും ആണെങ്കിൽ, അവിടെ പരാജയം ഉണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം. clarified butter ഉം സ്വർണവും ചേർത്ത് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ, മുകളിൽ കുലുക്കമുള്ള, സുതാര്യമായ clockwise ജ്വാലയുള്ള അഗ്നി യജ്ഞത്തിനും ആചരണത്തിനും യോഗ്യമാണ്. പുരുഷന്മാരുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും കൂട്ടത്തിൽ നിന്നാണ് ശാശ്വതമായ പൂജ ലഭിക്കുന്നത്; അങ്ങനെ പൂജിച്ചാൽ, പിതൃകൾ അക്ഷയരാവുന്നു. മണ്ണ് കൊണ്ടും ഉദുംബര മരത്തിലും ഉണ്ടാക്കിയ പാത്രങ്ങൾ, ഫലങ്ങൾ, ഇന്ധനകട്ടികൾ—ഇവ ശുദ്ധവും ശ്രാദ്ധത്തിനും യോഗ്യവുമാണ്. ജന്മത്തിലും കർമ്മത്തിലും ശുദ്ധീകരണത്തിനായി, ശ്രാദ്ധത്തിനായി നിർദേശിച്ച ഫലങ്ങൾ പാത്രങ്ങളിൽ വയ്ക്കണം. അതാണ് യജ്ഞം പൂർണ്ണമായതെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം; മനസ്സിന് സമാധാനം നൽകി, ആദ്യം ഞാൻ നിർവഹിക്കുന്നു. ദ്വിജന്മാരുടെ അനുമതിയോടെ, ഭാര്യയും മക്കളും ചേർന്ന് അഗ്നിയിലേക്ക് ഹോമം അർപ്പിക്കണം. പ്ലക്ഷ, ന്യഗ്രോധ, അശ്വത്ത, വികങ്കത, ഉദുംബര, ബിൽവ, ചന്ദനം—ഇവ യജ്ഞത്തിനും ഹോമത്തിനും യോഗ്യമാണ്. സരല, ദേവദാരു, ശാല, ഖദിര—ഇവ fuel sticks ആയി പ്രത്യേകിച്ച് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. ഗൃഹമരങ്ങളും കട്ടിയുള്ള മരങ്ങളും, യജ്ഞത്തിനും ഹോമത്തിനും യോഗ്യമായ മരങ്ങൾ, പിതൃകൾക്ക് fuel sticks ആയി പൂജിക്കപ്പെടുന്നവയും. കൽക്കല മരത്തിന്റെ fuel sticks അഗ്നിയിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നവന്റെ ഫലത്തെ ഞാൻ പറയാം. Ironwood, alldesired, അശ്വമേധ ഫലം നൽകുന്നു; ശ്ലേഷ്മാതക, നക്തമാല, കപിത്ത, ശാൽമലി എന്നിവയും അങ്ങനെ തന്നെ. നിപ മരവും, വിഭിതകയും, വളകൾ (creepers) ഉം birds വാസമാക്കുന്ന മരങ്ങളും, യജ്ഞത്തിനും ഹോമത്തിനും അയോഗ്യമായ മരങ്ങളും ഒഴിവാക്കണം. മന്ത്രത്തിന്റെ അവസാനം, പിതൃകൾക്ക് “സ്വധാ” ഉം, ദേവതകൾക്ക് “സ്വാഹാ” ഉം അർപ്പിക്കണം. സൂതൻ പറയുന്നു: ദേവതകളും പിതൃകളും, അവരെ കൂടിയ മറ്റ് പിതൃകളും—ഈ അതർവണിക ആചാരം ബൃഹസ്പതിയാൽ വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടതാണ്. ആദ്യം പിതൃകളെ ആദരിക്കണം, പ്രത്യേകിച്ച് ദേവതകളെയും; ഇവിടെ ദേവതകളേക്കാൾ മുമ്പ് പിതൃകളെ പൂജിക്കുന്നവർ അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്നു. ദക്ഷയുടെ മകൾ, ലോകത്ത് വിശ്വാ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയാണ്, ധർമ്മനു വിധിപരമായി നൽകി; അവരുടെ പുത്രന്മാർ, മഹാത്മാക്കളാണ്, വിശ്വദേവന്മാർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അവർ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തരാണ്, എല്ലാ ജീവികളും ആദരിക്കുന്നവരാണ്; ആ മഹാത്മാക്കളെല്ലാം വലിയ തപസ്സും ശക്തിയും ഉള്ളവരാണ്. ഹിമാലയയുടെ മനോഹരമായ ശിഖരത്തിൽ, ദേവതകളും ഗന്ധർവരും അപ്പസരസുകളും സേവിക്കുന്നവരും, ദേവതകളും ഗന്ധർവരും സേവിക്കുന്നവരും, വിശ്വദേവന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, സന്തോഷത്തോടെ, പിതൃകൾ അവരോട് പറഞ്ഞു: “നിങ്ങൾക്ക് ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കാം; ഞങ്ങൾ സന്തോഷമുണ്ട്. ഏതു ആഗ്രഹം നിറവേറ്റണം?” പിതൃകൾ അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും സൃഷ്ടിച്ച ബ്രഹ്മാ, ജീവികളുടെ പ്രഭു, വിശ്വദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു. മഹാ പ്രഭയുള്ള ദൈവം, അവരുടെ തപസ്സിൽ അലസപ്പെട്ട്, അതിൽ സന്തോഷം കൊണ്ടു പറഞ്ഞു: “ഏതു ആഗ്രഹം നൽകണം?” ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട വിശ്വദേവന്മാർ എല്ലാവരും ചേർന്ന് ലോകങ്ങളുടെ പോഷകനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: “ഞങ്ങൾ ശ്രാദ്ധത്തിൽ പങ്ക് ലഭിക്കണം; അതാണ് ഞങ്ങളുടെ ആഗ്രഹം.” അതിന് ബ്രഹ്മാ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവരോട് പറഞ്ഞു: “അങ്ങനെ തന്നെയായിരിക്കും; നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ച വരം തീർച്ചയായും ലഭിക്കും.” പിതൃകൾ അങ്ങനെ പറഞ്ഞു: “ഇതിൽ സംശയമില്ല.” “ഇവിടെ എന്തും ചെയ്യുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ ഞങ്ങളോടൊപ്പം പങ്കാളികളായിരിക്കും; ഞങ്ങൾക്കായി സമർപ്പിക്കുന്ന ശ്രാദ്ധത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് ആദ്യം ഭാഗം ലഭിക്കും.” “ഇത് മനുഷ്യരിൽ നടക്കും; ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് സത്യം പറയുന്നു. പുഷ്പമാലകളും സുഗന്ധവും ഭക്ഷ്യവും, നിങ്ങൾക്ക് ആദ്യം സമർപ്പിക്കും.” “ദാനി ആദ്യം നിങ്ങൾക്ക്, പിന്നെ ഞങ്ങൾക്കു അർപ്പിക്കും; ആദ്യം ഞങ്ങളുടെ ഉപചാരം, പിന്നെ ദേവതകൾക്ക്.” അതാണ് പിതൃകളുടെയും ദേവതകളുടെയും ശ്രാദ്ധ ആചാരത്തിന്റെ മഹത്വം, വിശ്വദേവന്മാർക്ക് ആദ്യം ഭാഗം ലഭിക്കുന്നതിന്റെ ദൈവിക കഥ.