വായുപുരാണമ്

പുണ്ഡരീകേ മഹാതീര്ഥേ പുണ്ഡരീകസമം ഫലമ്। ബ്രഹ്മതീര്ഥേ മഹാതീര്ഥേ അശ്വമേധഫലം ലഭേത് ।। ൧൫.

പുണ്ഡരീകമെന്ന മഹാതീർത്ഥത്തിൽ പുണ്ഡരീകത്തിന് തുല്യമായ ഫലം ലഭിക്കും. ബ്രഹ്മതീർത്ഥത്തിൽ അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും.

സിന്ധുസാഗരസമ്ഭേദേ തദാ പഞ്ചനദേഽക്ഷയമ് । കീരകാത്മാ തതഃ പുണ്യോ മണ്ഡവായാം ച പര്വതേ ।। ൧൫.

സിന്ധുവും സമുദ്രവും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്തും, പഞ്ചനദിയിലും, അവിടെ ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം അക്ഷയമാണ്. അതിനുശേഷം മണ്ടവാ പർവ്വതത്തിൽ ആത്മാവ് വിശുദ്ധിയാകും.

ദേയം സപ്തഹ്രദേ ശ്രാദ്ധം മാനസേ ച വിശേഷതഃ। മഹാകൂടേ ച വന്ദേ ച ഗിരൌ ത്രിരൌ ത്രികകുദേ തഥാ ।। ൧൫.

ഏഴു തടാകങ്ങളിലും, പ്രത്യേകിച്ച് മാനസത്തിൽ, ശ്രാദ്ധം അർപ്പിക്കണം. മഹാകൂട്ട്, വന്ദ, ഗിരൗ, ത്രിരൗ, ത്രികകുടം എന്നീ പർവ്വതങ്ങളിലും അർപ്പിക്കണം.

സന്ധ്യായാം ച മഹാവേദ്യാം ദൃശ്യതേ മഹദദ്ഭുതമ്। അശ്രദ്ദധാനാന്നാഭ്യേതി സാഭ്യേതി ച ധൃതവ്രതാന് ।। ൧൫.

സന്ധ്യാസമയത്ത് മഹാവേദിയിൽ വലിയ അത്ഭുതം കാണാം. വിശ്വാസമില്ലാത്തവർ സമീപിക്കാറില്ല, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവർ മാത്രം എത്തും.

ജാതവേദഃ ശിലാ തത്ര സാക്ഷാദഗ്നേഃ സനാതനീ। ശ്രാദ്ധാനി ചാഗ്നികാര്യം ച തത്ര കുര്യാത് സദാക്ഷയമ് ।। ൧൫.

അവിടെ ജാതവേദ എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ശിലയുണ്ട്, അത് സാക്ഷാൽ ശാശ്വതാഗ്നിയുടെ രൂപമാണ്. അവിടെ നടത്തുന്ന ശ്രാദ്ധവും ഹോമവും എപ്പോഴും അക്ഷയമാണ്.

സംശ്രയിത്വൈകമേകേന സായാഹ്നം പ്രതി നിത്യശഃ। തസ്മിന്ദേയം സദാ ശ്രാദ്ധം പിതൄണാമക്ഷയാര്ഥിനാ ।। ൧൫.

അവിടെ ഓരോ സായാഹ്നവും ഒറ്റയ്ക്ക് താമസിച്ച്, അക്ഷയമായ ഫലത്തിനായി പിതാക്കൾക്കായി ശ്രാദ്ധം അർപ്പിക്കണം.

കൃതാത്മാ വാഽകൃതാത്മാ വാ യത്ര വിജ്ഞായതേ നരഃ। സ്വര്ഗ്യമാര്ഗപ്രദം നാമ തീര്ഥം സദ്യോ വരപ്രദമ്। വൈരാണ്യുത്സൃജ്യ തസ്മിസ്തു ദിവം സപ്തര്ഷയോ ഗതാഃ ।। ൧൫.

അവിടെ ആരെങ്കിലും, whether they are pure or not, മനുഷ്യനെന്നു അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നുവെങ്കിൽ, ആ തീർത്ഥം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി നൽകുന്നവനാണ്, ഉടൻ തന്നെ വരങ്ങൾ നൽകുന്നവനാണ്. അവിടെ വൈരം ഉപേക്ഷിച്ച് സപ്തർഷിമാർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.

അദ്യാപി താനി ദൃശ്യന്തേ വൈരാണ്യേവ ഗതാനി തു। സ്നാത്വാ സ്വര്ഗമവാപ്നോതി തസ്മിസ്തീര്ഥോത്തമേ നരഃ ।। ൧൫.

ഇന്നും അവിടെ സപ്തർഷിമാർ വൈരം ഉപേക്ഷിച്ച് പോയ സ്ഥലങ്ങൾ കാണാം. ആ മഹാതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും.

ഖ്യാതമായതനം തത്ര നന്ദിസിദ്ധ നിഷേവിതമ്। നന്ദീശ്വരസ്യ യാ മൂര്ത്തിര്ദുരാജാരൈര്ന ദൃശ്യതേ ।। ൧൫.

അവിടെ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ക്ഷേത്രം ഉണ്ട്, നന്ദിയും സിദ്ധന്മാരും ആരാധിക്കുന്നത്. നന്ദീശ്വരന്റെ രൂപം ദുഷ്ടന്മാർക്ക് കാണാനാവില്ല.

ദൃശ്യന്തേ കാഞ്ചനാ യൂപാഃ സഞ്ചിഷ്യേ ഭാസ്കരോദയേ। കൃത്വാ പ്രദക്ഷിണം തേ തു ഗച്ഛന്ത്യന്തര്ഹിതാ ദിവമ് ।। ൧൫.

അവിടെ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള യാഗശിലകൾ സൂര്യോദയത്തിൽ തിളങ്ങുന്നതായി കാണാം. അവയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തവർ ദൃശ്യാതീതരായി സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ഉയരും.

സര്വതശ്ച കുരുക്ഷേത്രം സുതീര്ഥഞ്ച വിശേഷതഃ। പുണ്യം സനത്കുമാരസ്യ യോഗേശസ്യ മഹാത്മനഃ। കീര്ത്ത്യതേ ച തിലാന്ദത്ത്വാ പിതൄണാം വൈ സദാഽക്ഷയമ് ।। ൧൫.

ചുറ്റും മുഴുവൻ കുരുക്ഷേത്രം, പ്രത്യേകിച്ച് അതിവിശിഷ്ടമായ ഒരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്. മഹായോഗിയായ സനത്കുമാരനു സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതാണിത്. അവിടെ എള്ള് അർപ്പിച്ചാൽ പിതാക്കൾക്ക് എപ്പോഴും അക്ഷയമായ ഫലം ലഭിക്കും.

ഓജസേ ചാക്ഷയം ശ്രാദ്ധം ധര്മരാജനിവേശനേ। ശ്രാദ്ധം ദത്തമമാവസ്യാം വിധിനാ ച യഥാക്രമമ് ।। ൧൫.

ശക്തിക്ക് വേണ്ടി, ധർമ്മരാജാവിന്റെ വീട്ടിൽ അക്ഷയമായ ശ്രാദ്ധം നടത്തണം. അമാവാസ്യ ദിവസം വിധിപ്രകാരം ചെയ്ത ശ്രാദ്ധവും അക്ഷയമാണ്.

പുനഃ സന്നിഹിതാനാം വൈ കുരുക്ഷേത്രേ വിശേഷതഃ। അര്ചയേദ്വാ പിതൄംസ്തത്ര സത്പുത്രസ്ത്വനൃണോ ഭവേത് ।। ൧൫.

കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച്, അവിടെ സന്നിഹിതരായ പിതൃകളെ ആരാധിക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ സത്യസന്താനനായ മകൻ കടമകളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും.

വിനശനേ സരസ്വത്യാം പ്ലക്ഷപ്രശ്രവണേ തഥാ। വ്യാസതീര്ഥേ സരസ്വത്യാം ബ്രഹ്മക്ഷേത്രേ വിശേഷതഃ ।। ൧൫.

സരസ്വതിയുടെ അസ്തമനസ്ഥലത്ത്, പ്ലക്ഷപ്രശ്രവണത്തിൽ, സരസ്വതിയിൽ ഉള്ള വ്യാസതീർത്ഥത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രഹ്മക്ഷേത്രത്തിലും—

ദേയമോങ്കാരപഠനൈഃ ശ്രാദ്ധമക്ഷയമിച്ഛതാ। സര്വതശ്ചൈവ ഗങ്ഗ്യാം മൈനാകേ ച നഗോത്തമേ ।। ൧൫.

അക്ഷയമായ ശ്രാദ്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഓംകാരം ഉച്ചരിച്ച് ശ്രാദ്ധം ചെയ്യണം; ഗംഗയുടെ ഏതു ഭാഗത്തും, മഹാനഗമായ മൈനാകപർവതത്തിലും അതു ചെയ്യാം.

യമുനാപ്രഭവേ ചൈവ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ । അത്യുഷ്ണാശ്ചാതിശീതാശ്ച ആപസ്തത്ര നിദര്ശനമ് ।। ൧൫.

യമുനയുടെ ഉദ്ഭവസ്ഥലത്ത് എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള മോചനം ലഭിക്കും; അവിടെയുള്ള അത്യന്തം ചൂടും അത്യന്തം തണുപ്പും ഉള്ള വെള്ളം അതിന്റെ ലക്ഷണമാണ്.

യമസ്യ ഭഗിനീ പുണ്യാ മാര്ത്തണ്ഡദുഹിതാ തഥാ। തത്രാക്ഷയം തദാ ശ്രാദ്ധം പിതൃഭിഃ പൂര്വകീര്ത്തിതമ് ।। ൧൫.

അവൾ യമന്റെ ധർമ്മമുള്ള സഹോദരിയും മാർത്താണ്ഡന്റെ മകളും ആണു; അവിടെ, പിതാക്കന്മാർ മുമ്പ് വാഴ്ത്തിയതുപോലെ, ശ്രാദ്ധം അക്ഷയമാണ്.

ബ്രഹ്മാനുഗഹ്രദേ സ്നാത്വാ സദ്യോ ഭവതി ബ്രാഹ്മണഃ। തസ്മിന് ഹി ശ്രാദ്ധമാനന്ത്യം ജപഹോമതപാംസി ച ।। ൧൫.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ അനുഗ്രഹമുള്ള തടാകത്തിൽ കുളിച്ചാൽ ഉടനെ ബ്രാഹ്മണനാകും; അവിടെ ശ്രാദ്ധവും ജപവും ഹോമവും തപസ്സും അനന്തമാണ്.

സ്ഥാണുഭൂതശ്ചരംസ്തത്ര വസിഷ്ഠോ വൈ മഹാതപാഃ। അദ്യാപി യത്ര ദൃശ്യന്തേ പാദപാ മണിചര്ച്ചിതാഃ ।। ൧൫.

അവിടെ മഹാതപസ്വിയായ വസിഷ്ഠൻ ശിലപോലെ അചഞ്ചലനായി; ഇന്നും അവിടെ രത്നങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച വൃക്ഷങ്ങൾ കാണാം.

തുലാ തു ദൃശ്യതേ യത്ര ധര്മാധര്മപ്രദര്ശിനീ। യയാ വൈ തുലിതം വിപ്രൈസ്തീര്ഥാനാം ഫലമുത്തമമ് ।। ൧൫.

അവിടെ ധർമ്മവും അധർമ്മവും കാണിക്കുന്ന തുലാസ്സൂത്രം കാണാം; ബ്രാഹ്മണന്മാർ അതിൽ തൂക്കുമ്പോൾ തീർത്ഥങ്ങളുടെ പരമഫലം അറിയാം.

പിതൄണാം ദുഹിതാ യോഗാ ഗന്ധകാലീതി വിശ്രുതാ। ചതുര്ഥോ ബ്രഹ്മണശ്ചാംശഃ പരാശരകുലോദ്വഹഃ ।। ൧൫.

പിതാക്കന്മാരുടെ മകളായ യോഗ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഗന്ധകാലി പ്രശസ്തയാണ്; അവൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ നാലിൽ ഒരു ഭാഗവും പരാശരകുലത്തിന്റെ മഹത്വവുമാണ്.

വ്യസ്യ ത്വേകം ചതുര്ദ്ധാ തു വേദം ധീമാന് മഹാമുനിഃ। മഹായോഗം മഹാത്മാനം യോ വ്യാസം ജനയിഷ്യതി ।। ൧൫.

അവൻ ധീരനും മഹാമുനിയുമാകയാൽ ഒരു വേദം നാലായി വിഭജിക്കും; മഹായോഗിയും മഹാത്മാവുമായ അവൻ വ്യാസനെ ജനിപ്പിക്കും.

അച്ഛോദകം നാമ സരോ യത്രാച്ഛോദാ സമുച്ഛ്രിതാ । മത്സ്യയോനൌ പുനര്ജാതാ നിയോഗാദ്വാരണേന തു ।। ൧൫.

അച്ചോദകം എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു തടാകം അവിടുണ്ട്, അവിടെ അച്ചോദാ ഉയർന്നു വന്നത്; വാരണന്റെ കല്പനപ്രകാരം അവൾ മീനിന്റെ ഗർഭത്തിൽ വീണ്ടും ജനിച്ചു.

തസ്യാ യത്രാശ്രമഃ പുണ്യഃ പുണ്യകൃദ്ഭിര്നിഷേവിതഃ। സകൃദ്ദത്തം തു വൈ ശ്രാദ്ധമക്ഷയം സമുദാഹൃതമ്। തസ്യാം യോഗ സമാധാനേ ദത്തം യുഗപദുദ്ഭവേത് ।। ൧൫.

അവളുടെ പുണ്യാശ്രമം, പുണ്യകർമ്മികൾ ആരാധിക്കുന്നതാണു; അവിടെ ഒരിക്കൽ മാത്രം ചെയ്ത ശ്രാദ്ധം അക്ഷയമാണെന്നു പറയുന്നു. അവിടെ യോഗസമാധിയിൽ നൽകിയതെല്ലാം ഉടൻ ഫലിക്കും.

കുബേരതുങ്ഗേ വ്യാമോച്ചേ വ്യാസതീര്ഥേ തഥൈവ ച। പുണ്യഃ സ ബ്രാഹ്മണോ ദദ്യാഛ്രാദ്ധമാനന്ത്യമക്ഷയമ് ।। ൧൫.

കുബേരശിഖരത്തിൽ, വ്യാമത്തിന്റെ ഉയരത്തിൽ, വ്യാസതീർത്ഥത്തിലും ബ്രാഹ്മണൻ അവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ അനന്തവും അക്ഷയവുമായ പുണ്യം ലഭിക്കും.

സിദ്ധൈസ്തു സേവിതാ നിത്യം ദൃശ്യതേ നാകൃതാത്മഭിഃ। അനിവര്ത്തനം തു നന്ദായാം വേദ്യാം പ്രാഗുത്തരേ ദിശി ।। ൧൫.

സിദ്ധന്മാർ എപ്പോഴും അവിടെ വസിക്കുന്നു, അശുദ്ധഹൃദയക്കാർക്ക് അത് കാണാനാവില്ല; നന്ദായിൽ, വേദിയിൽ, വടക്കുകിഴക്കൻ ദിക്കിൽ നിന്ന് അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ചു വരാൻ കഴിയില്ല.

സിദ്ധക്ഷേത്രം തു വൈ ജുഷ്ടം യത്പ്രാപ്യ ന നിവര്ത്തതേ। മഹാലയേ പദം ന്യസ്തം മഹാദേവേന ധീമതാ ।। ൧൫.

സിദ്ധന്മാരുടെ സ്ഥലം വളരെ പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്; അതിൽ എത്തുന്നവർക്ക് തിരിച്ചു വരവില്ല. മഹാലയത്തിൽ ധീരനായ മഹാദേവൻ തന്റെ പദം സ്ഥാപിച്ചു.

ദേവ്യാലയേ തപസ്തപ്ത്വാ ഏകപാദേന ഈശ്വരഃ। നീഹാരശ്ച യുഗം ദിവ്യമുമാതുങ്ഗേ സ്ഥിതം ജലമ് ।। ൧൫.

ദേവിയുടെ ആലയത്തിൽ, ഈശ്വരൻ ഒരു കാലിൽ നിന്നു തപസ്സു ചെയ്തു; ഉമയുടെ ശിഖരത്തിൽ മൂടൽമഞ്ഞുപോലുള്ള ദിവ്യജലം നിലനിൽക്കുന്നു.

ഉമാ തുങ്ഗേ ഭൃഗോസ്തുങ്ഗേ ബ്രഹ്മതുങ്ഗേ മഹാലയേ। കാദ്രവത്യാം ച ശാണ്ഡില്യാം ഗുഹായാം വാമനസ്യ ച ।। ൧൫.

ഉമയുടെ ശിഖരത്തിൽ, ഭൃഗുവിന്റെ ശിഖരത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശിഖരത്തിൽ, മഹാലയത്തിൽ, കാദ്രവതിയിൽ, ശാണ്ഡില്യത്തിൽ, വാമനന്റെ ഗുഹയിലും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുണ്ട്.