വായുപുരാണമ്

രുദ്രം ബ്രഹ്‌മാണമിന്ദ്രഞ്ച ലോക പാലാന് ഋഷീന് ദനൂന്। ദേവം തമേകം ബഹുധാ പ്രാഹുര്നാരായണം ദ്വിജാഃ ।। ൫.

രുദ്രൻ, ബ്രഹ്മാവ്, ഇന്ദ്രൻ, ലോകപാലകർ, ഋഷികൾ, ദാനവന്മാർ—ഇവരെയൊക്കെയും ദ്വിജന്മാർ നാരായണനെന്ന ഏകദേവനാണ് പല രൂപത്തിൽ പറയുന്നു.

പ്രാജാപത്യാ തനുര്യാ ച തനുര്യാ ചൈവ വൈഷ്ണവീ। മന്വന്തരേ ച കല്പേ ച ആവര്ത്തന്തേ പുനഃ പുനഃ ।। ൫.

പ്രജാപത്യരൂപവും വൈഷ്ണവരൂപവും ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും കല്പത്തിലും വീണ്ടും വീണ്ടും ആവർത്തിക്കുന്നു.

തേജസാ യശസാ ബുദ്ധ്യാ ശ്രുതേന ച ബലേന ച । ജായന്തേ തത്സമാശ്ചൈവ താനപീഹ നിബോധത ।। ൫.

തേജസ്, യശസ്, ബുദ്ധി, പഠനം, ബലം എന്നിവകൊണ്ട് അവർ അതിനോടു തുല്യരായി ജനിക്കുന്നു; അവരെക്കുറിച്ച് ഇവിടെ കേൾക്കൂ.

രാജസ്യാ ബ്രാഹ്മണോംഽശേന മരീചിഃ കശ്യപോഽഭവത്। താമസ്യാസ്തസ്യ ചാംശേന കാലാത്മാ രുദ്ര ഉച്യതേ । സാത്ത്വിക്യാഃ പുരുഷാംശേന യജ്ഞേ വിഷ്ണുരഭൂത്തദാ ।। ൫.

രാജസികഭാഗത്തിൽ നിന്ന് മരീചിയും കശ്യപനും ബ്രഹ്മഭാഗത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചു; താമസികഭാഗത്തിൽ നിന്ന് കാലാത്മാവായ രുദ്രനും ജനിച്ചു; സാത്വികഭാഗത്തിൽ നിന്ന് യജ്ഞത്തിൽ പുരുഷഭാഗത്തിൽ നിന്ന് വിഷ്ണുവും അപ്പോൾ ഉദിച്ചു.

ത്രിഷു കാലേഷു തസ്യൈതാ ബ്രഹ്മണസ്തനവോംഽശജാഃ। കാലോ ഭൂത്വാ പുനശ്ചാസൌ രുദ്രഃ സംഹരതേ പ്രജാഃ ।। ൫.

മൂന്നു കാലങ്ങളിലും ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഈ രൂപങ്ങൾ അവന്റെ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നു; പിന്നെ കാലനായി വീണ്ടും രുദ്രൻ ജീവികളെ സംഹരിക്കുന്നു.

സമ്പ്രാപ്തേ ചൈവ കല്പാന്തേ സപ്തരശ്മിര്ദ്ദിവാകരഃ। ഭൂത്വാ സംവര്ത്തകാദിത്യോ ലോകാംസ്ത്രീന് സ തദാദഹത് ।। ൫.

കല്പാവസാനത്തിൽ ഏഴു കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യൻ സംവർത്തകാദിത്യനായി മാറി അപ്പോൾ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും ദഹിപ്പിക്കുന്നു.

വിഷ്ണുഃ പ്രജാനുഗൃഹ്ണാതി നാമരുപവിപര്യയേ । തസ്യാന്തസ്യാമവസ്ഥായാം തത്തദുത്പത്തികാരണമ് ।। ൫.

നാമരൂപങ്ങൾ മാറുമ്പോൾ വിഷ്ണു ജീവികളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; ആ അന്ത്യാവസ്ഥയിൽ ഓരോന്നും അതിന്റെ ഉത്ഭവകാരണമാകുന്നു.

സത്ത്വോദ്രിക്താ തു യാ പ്രോക്താ ബ്രഹ്മണഃ പൌരുഷീ തനുഃ। തസ്യാംശേന വിജജ്ഞേ സ ഇഹ സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ। ആകൂത്യാം മനസോ ദേവ ഉത്പന്നഃ പ്രഥമേ വിഭുഃ ।. ൫.

സത്ത്വം കൂടുതലുള്ള ബ്രഹ്മാവിന്റെ പൗരുഷീ രൂപത്തിൽ നിന്നു, സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ, ആകൂതി എന്ന മനുവിന്റെ മകളിൽ, ആ മഹാദേവൻ ഒരു ഭാഗം കൊണ്ടു ജനിച്ചു.

തതഃ പുനഃ സ വൈ ദേവോ പ്രാപ്തേ സ്വാരോചിഷേഽന്തരേ। തുഷിതായാം സമുത്പന്നോ ഹ്യതീതസ്തുഷിതൈഃ സഹ ।। ൫.

അതിനുശേഷം സ്വാരോചിഷ മന്വന്തരം വന്നപ്പോൾ, ആ ദേവൻ തുഷിതയിൽ, മുമ്പ് ഉണ്ടായിരുന്ന തുഷിതന്മാരോടൊപ്പം ജനിച്ചു.

ഔത്തമേ ചാന്തരേ ചൈവ തുഷിതസ്തു വിദുഃ സ വൈ। വശവര്ത്തിഭിരുത്പന്നോ വശവര്ത്തീ ഹരിഃ പുനഃ ।। ൫.

ഔത്തമ മന്വന്തരത്തിലും, അവൻ തുഷിതനെന്ന പേരിൽ വശവർത്തിമാരിൽ ജനിച്ചു; വീണ്ടും ഹരിയും വശവർത്തിയായി ജനിച്ചു.

സത്യായാമഭവത്സത്യഃ സത്യൈഃ സഹ സുരോത്തമൈഃ। താമസസ്യാന്തരേ ചാപി സമ്പ്രാപ്തേ പുനരേവ ഹി। ഭാര്യായാം ഹരിഭിഃ സാര്ദ്ധം ഹരിരേവ ബഭൂവ ഹ ।। ൫.

സത്യയുടെ കാലത്ത്, സത്യന്മാരോടൊപ്പം അവൻ സത്യനായി ജനിച്ചു; താമസ മന്വന്തരം വന്നപ്പോൾ, ഭാര്യയിൽ ഹരിമാരോടൊപ്പം ഹരിയാവുകയും ചെയ്തു.

ചാരിഷ്ണവേഽന്തരേ ചാപി ഹരിര്ദവഃ പുനസ്തു സഃ। വൈകുണ്ഠായാമസൌ ജജ്ഞേ ഹ്യാഭൂതരജസൈഃ സഹ। വൈകുണ്ഠഃ സ പുനര്ദ്ദേവഃ സമ്പ്രാപ്തേ ചാക്ഷുഷേഽന്തരേ ।। ൫.

ചാരിഷ്ണവ മന്വന്തരത്തിലും ഹരി ദേവനായി ജനിച്ചു; വൈകുണ്ഠായിൽ, ആഭൂതരാജസന്മാരോടൊപ്പം അവൻ ജനിച്ചു; ചാക്ഷുഷ മന്വന്തരം വന്നപ്പോൾ, ആ ദേവൻ വീണ്ടും വൈകുണ്ഠനായി.

ധര്മോ നാരായണഃ സാധ്യഃ സാധ്യൈഃ സഹ സുരൈരഭൂത് । സ തു നാരായണഃ സാധ്യഃ പ്രാപ്തേ വൈവസ്വതേഽന്തരേ ।। ൫.

ധർമ്മൻ, നാരായണൻ, സാദ്ധ്യൻ, സാദ്ധ്യന്മാരോടും ദേവന്മാരോടും കൂടെ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; വൈവസ്വത മന്വന്തരം വന്നപ്പോൾ ആ നാരായണൻ സാദ്ധ്യനായി.

മാരീചാത് കശ്യപാദ്വിഷ്ണുരദിത്യാം സമ്ബമൂവ ഹ। ത്രിസ്ത്രിഃ ക്രമൈരിമാന് ലോകാന് ജിത്വാ വിഷ്ണുരുരുക്രമമ് ।। ൫.

മാരീചനും കശ്യപനും വഴി, അദിതിയിൽ വിഷ്ണു ജനിച്ചു; വലിയ ചുവടുകൾ വെക്കുന്ന വിഷ്ണു, മൂന്ന് ലോകവും മൂന്നു ചുവടുകളിൽ കീഴടക്കി.

പ്രത്യപാദയദിന്ദ്രായ ദേവേഭ്യശ്ചൈവ സ പ്രഭുഃ। ഇത്യേതാസതനവസ്തസ്യ വ്യതീതാഃ സപ്ത സപ്തസു। മന്വന്തരേഷ്വതീതേഷു യാഭിഃ സംരക്ഷിതാഃ പ്രജാഃ ।। ൫.

അവൻ അവയെ ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാർക്കും തിരികെ നൽകി; ഇങ്ങനെ, അവന്റെ ഈ ഏഴു രൂപങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ ഏഴു മന്വന്തരങ്ങളിൽ, അവയാൽ എല്ലാ ജീവികളും സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

തസ്മാദ്വിഷ്ടമിദം സര്വം വാമനേനേഹ ജായതാ। തസ്മാത്സ വൈ സ്മൃതോ വിഷ്ണുര്വിശേര്ധാതോഃ പ്രവേശനാത് ।। ൫.

അതിനാൽ, വാമനൻ ജനിച്ചപ്പോൾ ഈ ലോകമൊക്കെയും അവൻ വ്യാപിച്ചു; അതുകൊണ്ടാണ് 'വിഷ്ണു' എന്ന പേര്, 'വിശ്' എന്നത് കടക്കുക എന്നർത്ഥത്തിൽ നിന്നു.

ഇത്യേതേ ബ്രഹ്മണശ്ചൈവ വാമനസ്യ മഹാത്മനഃ। ഏകത്വഞ്ച പൃഥക്ത്വഞ്ച വിശിഷ്ടത്വഞ്ച കീര്ത്തിതമ് ।। ൫.

ഇങ്ങനെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെയും മഹാത്മാവായ വാമനന്റെയും ഏകത്വം, വ്യത്യാസം, ശ്രേഷ്ഠത എന്നിവ വിവരിക്കപ്പെട്ടു.

ദേവതാനാമിഹാംശേന ജായന്തേ യാസ്തു ദേവതാഃ। താസാന്താസ്തേജസാ ബുദ്ധ്യാ ശ്രുതേന ച ബലേന ച। ജായന്തേ തത്സമാശ്ചൈവ താ വൈ തേഷാമനുഗ്രഹാത് ।। ൫.

ദേവതകളുടെ ഭാഗങ്ങളായി ജനിക്കുന്ന ദേവതകളിൽ, തേജസ്സിലും ബുദ്ധിയിലും പഠനത്തിലും ശക്തിയിലും തുല്യരായവർ, അവരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ജനിക്കുന്നു.

യദ്യദ്വിഭൂതിമത്സത്ത്വം ശ്രീമദൂര്ജിതമേവ വാ। തത്തദേവാവഗച്ഛഘ്വം വിഷ്ണോസ്തേജോംഽശസമ്ഭവമ് ।। ൫.

ഏത് ജീവിയ്ക്ക് ശക്തിയും സൗന്ദര്യവും വല്ലഭതയും ഉണ്ടോ, അതെല്ലാം വിഷ്ണുവിന്റെ തേജസ്സിന്റെ ഭാഗം കൊണ്ടാണ് ജനിക്കുന്നത് എന്ന് അറിയണം.

സ ഏവം ജായതേംഽശേന കേചിദിച്ഛന്തി മാനവാഃ। തതോഽപരേ ബ്രുവന്തീമമന്യോന്യാംശേന ജായതേ ।। ൫.

അവൻ ഇങ്ങനെ ഭാഗമായി ജനിക്കുന്നു; ചിലർ അങ്ങനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മറ്റുചിലർ അവൻ മറ്റൊരാളുടെ ഭാഗമായാണ് ജനിക്കുന്നത് എന്ന് പറയുന്നു.

ഏവം വിവദമാനാസ്തേ ദൃഷ്ട്വാ താന്വൈ ബ്രുവന്തി ഹ। യസ്മാന്ന വിദ്യതേ ഭേദോ മനസശ്ചേതസശ്ച ഹ। തസ്മാദനുഗ്രഹാസ്തേഷാം ക്ഷേത്രജ്ഞാസ്തേ ഭവന്ത്യുത ।। ൫.

ഇങ്ങനെ അവർ തമ്മിൽ വാദിക്കുമ്പോൾ, അവരെ കണ്ടു പറയുന്നത്: മനസ്സിനും ചൈതന്യത്തിനും വ്യത്യാസമില്ലാത്തതിനാൽ, അവരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ അവർ ക്ഷേത്രജ്ഞന്മാരായി മാറുന്നു.

ഏകസ്തു പ്രഭുശക്ത്യാ വൈ ബഹുധാ ഭവതീശ്വരഃ। ഭൂത്വാ യസ്മാച്ച ബഹുധാ ഭവന്യേകഃ പുനസ്തു സഃ ।। ൫.

ഒരേയൊരു ഈശ്വരൻ തന്റെ ശക്തിയാൽ പലരായി മാറുന്നു; പിന്നെ പലരായ ശേഷം, വീണ്ടും ഒരാളായി മാറുന്നു.

തസ്മാത്സുമനസോ ഭേദാജ്ജായന്തേ തേജസശ്ച ഹ। മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു പ്രജാഃ സ്ഥാവരജങ്ഗമാഃ। സര്ഗാദൌ സകൃദുത്പന്നാസ്തിഷ്ഠന്തീഹ പ്രശംസയാ ।। ൫.

അതിനാൽ മനസ്സിന്റെയും തേജസ്സിന്റെയും വിഭജനം കൊണ്ടു, എല്ലാ മന്വന്തരങ്ങളിലും, നിലനിൽക്കുന്നവരും ചലിക്കുന്നവരുമായ എല്ലാ ജീവികളും സൃഷ്ടിയുടെ തുടക്കത്തിൽ ജനിച്ച് ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്നു.

പ്രാപ്തേ പ്രാപ്തേ തു കല്പാന്തേ രുദ്രഃ സംഹരതി പ്രജാഃ। ജായന്തേ മോഹയന്തോഽന്യാനീശ്വരാ യോഗമായയാ ।। ൫.

ഓരോ കല്പം അവസാനിക്കുമ്പോൾ, രുദ്രൻ ജീവികളെ തിരിച്ചെടുക്കുന്നു; യോഗമായയുടെ ശക്തിയാൽ, മറ്റുള്ളവർ, അധികാരം ഇല്ലാത്തവരെ മോഹിപ്പിച്ച് വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.

ഐശ്വര്യേണ ചരന്തസ്തേ മോഹയന്തി ഹ്യനീശ്വരാഃ। തസ്മാദ്ദോഷപ്രചാരേഷു യുക്തായുക്തം ന വിദ്യതേ ।। ൫.

അവർ ഐശ്വര്യത്തോടെ സഞ്ചരിച്ച്, അധികാരമില്ലാത്തവരെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട്, ദോഷങ്ങൾ വ്യാപിക്കുന്നിടത്ത് ശരിയോ തെറ്റോ എന്നത് ഇല്ല.

ഭൂതാപവാദിനോ ദുഷ്ടാ മധ്യസ്ഥാ ഭൂതഭാവിനഃ। ഭൂതാപവാദിനഃ ശക്താസ്ത്രയോ വേദാഃ പ്രവാദിനാമ് ।। ൫.

ഭൂതങ്ങളുടെ സത്ത്വം നിഷേധിക്കുന്നവർ ദുഷ്ടരാണ്; മധ്യസ്ഥരായവർക്ക് അതിൽ പ്രത്യേകമായ കാര്യമില്ല; ഭൂതങ്ങളുടെ സത്ത്വം അംഗീകരിക്കുന്നവർക്ക് കഴിവുണ്ട്. സത്യമായുള്ളത് പ്രസ്താവിക്കുന്നവർക്കു മൂന്നു വേദങ്ങളും ഗുരുക്കളാണ്.

ദൃഢപൂര്വശ്രുതത്വാച്ച പ്രവാദാച്ചൈവ ലൌകികാത്। ചതുര്ഭിഃ കാരണൈരേഭിര്യഥാതത്ത്വം ന വിന്ദതി ।। ൫.

മുന്‍പേ ഉറപ്പുള്ള പഠനവും ലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള ഉപദേശങ്ങളും എന്നിവയാൽ, ഈ നാലു കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടു, ഒരാൾക്ക് യാഥാർത്ഥ്യം കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല.

പൂര്വമര്ഥാന്തരേ ന്യസ്താഃ കാലാന്തരഗതാ അപി। തേനാന്യത് സന്തമപ്യര്ഥം ദ്വേഷാന്ന പ്രതിപദ്യതേ ।। ൫.

മുന്‍പ് അർത്ഥങ്ങൾ വേറൊരു സാഹചര്യത്തിൽ വെച്ചതുകൊണ്ടും, അവ മറ്റൊരു കാലഘട്ടത്തിൽപ്പെട്ടതായിരുന്നാലും, മറ്റൊരു അർത്ഥം ഉണ്ടെന്നു മനസ്സിലായാലും, ദ്വേഷം കൊണ്ടു അതു സ്വീകരിക്കാറില്ല.

ദര്ശാനാം ദ്രവ്യഭൂതോ യോ ഗുണഭൂതസ്തു തേഷു യഃ। കര്മണാം മനസാം കര്ത്താ അഭിജാത്യാ ച യോ മഹാന്। ശ്രുതജ്ഞൈഃ കാരണൈരേതൈശ്ചതുര്ഭിഃ പരികീര്ത്ത്യതേ ।। ൫.

ദർശനങ്ങളിൽ വസ്തുതയായത് വസ്തുവാണ്; അവയിൽ ഗുണമായത് ഗുണമാണ്. പ്രവൃത്തികളും മനസ്സും ചെയ്യുന്നവനും, ജന്മത്തിൽ മഹത്തായവനും, ഈ നാലു കാരണങ്ങൾകൊണ്ട് ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ വിവരിക്കുന്നു.