ଏକ ସମୟର କଥା, ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାର ଫଳ ଓ ତାହାର ବିଭିନ୍ନ ନକ୍ଷତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଫଳ ବିଷୟରେ ବାୟୁ ଦେବ ଏକ ଉତ୍ତମ ବିବରଣା ଦେଲେ। ଯିଏ ଉତ୍ତରା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ପ୍ରଧାନ ଆଚରଣ ଓ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ସଦ୍ଗୁଣୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶସ୍ତ ହୁଏ; ହସ୍ତା ନକ୍ଷତ୍ରରେ କରିଲେ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ପ୍ରଧାନ ହୁଏ। ଚିତ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ରରେ କରିଲେ, ସୁନ୍ଦର ପୁତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ପାଏ; ସ୍ୱାତି ରେ କରିଲେ, ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ମିଳିଯାଏ। ଯଦି କେହି ପୁତ୍ର ଚାହେ, ସେ ଵିଶାଖା ରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଅନୁରାଧା ରେ କରିଲେ, ସମୃଦ୍ଧିର ଚକ୍ର ଘୁମାଇ ଦେଉଛି। ଯେଉଁଠି ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ରେ ସଦା କରାଯାଏ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଓ ଶାସନ ଲାଭ କରେ; ମୂଳ ରେ କରିଲେ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଲାଗି ଅଭିଲାଷା ହୁଏ; ଆଷାଢ଼ା ରେ କରିଲେ, ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ମିଳିଯାଏ। ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ଓ ଶ୍ରବଣା ନକ୍ଷତ୍ରରେ କରିଲେ, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଯାଏ; ଶ୍ରବଣା ରେ କରିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ଅବସ୍ଥା ଲାଭ କରିଥାଏ। ଧନିଷ୍ଠା ରେ କରିଲେ, ବହୁ ସମ୍ପଦ ଓ ରାଜ୍ୟର ଅଂଶ ମିଳିଯାଏ; ଅଭିଜିତ ରେ କରିଲେ, ଅଜାବିକ ପଥର ଫଳ ଲାଭ କରିଥାଏ। ଵାରୁଣୀ ରେ କରିଲେ, ଚିକିତ୍ସାରେ ପାରଙ୍ଗତତା ମିଳିଯାଏ; ପୂର୍ବା ପ୍ରୋଷ୍ଠପଦା ରେ କରିଲେ, ଅଜାବିକ ପଥର ଫଳ ଲାଭ କରିଥାଏ। ଉତ୍ତରା ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ ରେ କରିଲେ, ହଜାର-ହଜାର ଗାଁ ମିଳିଯାଏ; ରେବତୀ ରେ କରିଲେ, ବହୁପ୍ରକାର ଧନ ମିଳିଯାଏ; ଅଶ୍ୱିନୀ ରେ କରିଲେ, ଅଶ୍ୱ ଲାଭ ହୁଏ; ଭରଣୀ ରେ କରିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁ ମିଳିଯାଏ। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟା କରି, ଶଶବିନ୍ଦୁ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଲାଭ କରିଥିଲେ; ତାହା ପାଇଁ ସେ ଏହି କ୍ରିୟାକୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ। ଏହିପରି ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ, 'ନକ୍ଷତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ବିବରଣା', ବାୟୁ ପୁରାଣରେ ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏହି ବିବରଣା ଶୁଣି, ଶମ୍ୟୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଳ୍ପ ଦାନ ମଧ୍ୟ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଉପକୃତ କରେ, ମହାବାକ୍ୟ ଅଧିକ କିମ୍ବା ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଫଳ କେମିତି ମିଳିଥାଏ?" ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: "ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ଦାନ ଦେବାକୁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଯଥାଯଥ ମନେ କରନ୍ତି, ତାହା ଓ ତାହାର ଫଳ ଶୁଣ। ତିଳ, ଚାଉଳ, ଯବ, କଳା ଉଡ଼ଦ, ଜଳ, କନ୍ଦ ଓ ଫଳ ଦେଇଲେ, ପିତୃମାନେ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ମାଛ ଦେଇଲେ ଦୁଇ ମାସ, ହରିଣ ମାଂସ ଦେଇଲେ ତିନି ମାସ, ଖରା ଦେଇଲେ ଚାରି ମାସ, ପକ୍ଷୀ ଦେଇଲେ ପାଞ୍ଚ ମାସ ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି। ଶୁଅ ଦେଇଲେ ଛଅ ମାସ, ମେଁଢା ଦେଇଲେ ସାତ ମାସ, ଚିରୁ ଦେଇଲେ ଅଠ ମାସ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ରୁରୁ ହରିଣ ଦେଇଲେ ନଅ ମାସ, ଜଙ୍ଗଲ ମହିଷ ଦେଇଲେ ଦଶ ମାସ ପ୍ରସନ୍ନ ରହନ୍ତି। କଚ୍ଛପ ଦେଇଲେ ଏଗାର ମାସ, ଗାଁ ମାଂସ ଦେଇଲେ ଏକ ବର୍ଷ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରି, ଗାଁ ଦୁଧରେ ରନ୍ଧା ଚାଉଳ, ମଧ ଓ ଘିଅ ଦେଇଲେ, ବଧ୍ରୀଣସ ମାଂସ ଦେଇଲେ, ପିତୃମାନେ ବାରୋ ବର୍ଷ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଅନନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ତଳବା ମାଂସ, କଳା ମେଁଢା ଓ ଗୋଇଁ ଦେଇଲେ, ସେହି ଫଳ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ହୁଏ। ଏହି ବିଷୟରେ ପୁରାତନ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ପିତୃମାନଙ୍କ ଗୀତ ଗାନ୍ତି; ମୁଁ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବି, ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ। "ଆମ ଘରେ ଏମିତି କୌଣସି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେଉ, ଯିଏ ତେର ତାରିଖରେ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉ, ଦୁଧ ଓ ଘିଅ ମଧରେ ଚାଉଳ ଦେଉ, କିମ୍ବା ହାତୀର ଛାୟାରେ ଦେଉ।" ମେଁଢା କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମାଂସ ଦେଇଲେ, ବର୍ଷା ଋତୁ କିମ୍ବା ମଘା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଦେଇଲେ, ଅନେକ ପୁତ୍ର ଚାହିଯିବା ଉଚିତ, ଏକେଉଁ ଗୟାକୁ ଯାଏ, ରୂପବତୀ ଜନାନୀ ସହ ବିବାହ କରେ, କିମ୍ବା ନୀଳ ବଳଦ ମୁକ୍ତ କରେ। ଏଠାରେ ଶମ୍ୟୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୟା ଓ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥର ଫଳ କଣ? ମୋତେ ଏହି ମେରିଟ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହନ୍ତୁ।" ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: "ଗୟାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଜପ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା ଅବିନାଶୀ ହୁଏ; ଏହିପାଇଁ ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅବିନାଶୀ କୁହାଯାଏ। ଗୌରୀ ରୁ ଜନ୍ମିତ ପୁତ୍ର ୨୧ ପିଢିକୁ ପବିତ୍ର କରେ; ଛଅ ମାତୃପିତାକୁ ପୁନଃପୁନଃ ପବିତ୍ର କରେ—ଏହି ତାହାର ଫଳ।" "ବଳଦ ମୁକ୍ତିର ଫଳ ଶୁଣ: ଯିଏ ବଳଦ ମୁକ୍ତ କରେ, ସେ ଦଶ ପୂର୍ବ ଓ ଦଶ ପର ପିଢିକୁ ପବିତ୍ର କରେ। ବଳଦ ଧୋଇ ଜଳ ଯେଉଁଠି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେଠି ବଳଦ ମୁକ୍ତି କ୍ରିୟା ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ବଳଦ ଯେଉଁ ଜଳକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ପୁଛ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ଜଳ ତାଙ୍କ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅବିନାଶୀ ହୁଏ। ବଳଦ ଯେଉଁଠି ଶିଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଖୁର ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ଚିହ୍ନିତ କରେ, ସେଠି ପିତୃମାନେ ମଧ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଅବିନାଶୀ ଭାବରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।" "ଏହା ପରି, ଏକ ହଜାର ମଣ୍ଡା ମାପର ଜଳାଶୟ ଦେଇଲେ, ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ବଳଦ ଦାନର ପ୍ରସନ୍ନତା ଅଧିକ। ଯେଉଁଠି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ତିଳ ଗୁଡ଼ କିମ୍ବା ମଧ ସହ ଦିଅନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଅବିନାଶୀ ଫଳ ମିଳିଯାଏ।" ବୃହସ୍ପତି ପୁନି କହିଲେ: "ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସବୁବେଳେ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ନୁହଁ; କିନ୍ତୁ ଦେବ ଓ ପିତୃ କ୍ରିୟାରେ ପରୀକ୍ଷା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱିଜ ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ବ୍ରତ କରି ସ୍ନାନ କରିଛନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଟିକା ଜ୍ଞାନୀ, ଉପବ୍ୟାକ୍ୟାନ ଓ ବ୍ୟାକରଣରେ ଆନନ୍ଦିତ, ପୁରାଣ ଓ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି, ତିନି ନାଚିକେତା ଅଗ୍ନି, ପଞ୍ଚ ଅଗ୍ନି, ତ୍ରିସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଓ ବେଦର ଷଡ଼ଅଙ୍ଗ ଜାଣିଛନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନାନୀରୁ ଜନ୍ମିତ, ଚାନ୍ଦୋଗ୍ୟ ଚାନ୍ଟ କରିଥିବା, ସାମବେଦର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାୟକ, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବ୍ରତ କରିଥିବା, ଅବଭୃଥ ଶୁଣିଥିବା, ସଦା ବ୍ରତୀ, ସ୍ୱ କର୍ମରେ ନିରତ, କ୍ରୋଧ ନାହିଁ, ଶାନ୍ତିରେ ନିରତ, ଦଶ ଉତ୍ତମ କର୍ମରେ ସ୍ଥିତ—ଏମିତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେଉନ୍ତି।" "ଏମିତି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହା ଦେଇଥିବେ, ସେଉଁଠି ଅବିନାଶୀ ହୁଏ; ସେମାନେ ପଙ୍କ୍ତିକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି। ଯୋଗ ଓ ଧର୍ମରେ ନିରତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଦର କରିବା ଉଚିତ।" "ସେମାନେ ଧର୍ମ ଓ ଆଶ୍ରମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଦେବ ଓ ପିତୃ ଦାନରେ ଉତ୍ତମ।