ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਦਿਵਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਮਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਇਸੇ ਲਈ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਅਮਾਵਸਵਪਤੀ ਹੋਣ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ ਗਈ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ ਅਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਖਸ਼ੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਿਧਰਤ ਘਟਨਾ ਅਟੱਲ ਹੋਈ, ਤਦ ਦਿਵਤਾ, ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਮਾਵਸੁ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ, “ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗੀ, ਮਹਾਨ ਭਾਵ, ਮੈਦਨ ਬਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ।” ਅਠਾਈਂ ਦ੍ਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਮੱਛੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗੀ—ਇਸੇ ਰਾਜਾ ਅਮਾਵਸੁ ਦੀ ਧੀ, ਅਦ੍ਰਿਕਾ ਤੋਂ। ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਂਗੀ; ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਕ ਵੇਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦੇਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਮਹਾਭੀਸ਼ਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਂਗੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧੇਗੀ: ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ, ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਗੁਣ ਹੋਣਗੇ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਵੇਂਗੀ; ਇਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਿੰਦਿਤ ਜਨਮ ਮਿਲੇਗਾ; ਤੂੰ ਉਸੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਅਦ੍ਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਬਣੇਗੀ। ਮੈਦਨ ਬਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਫਿਰ ਇਹ ਜਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣ ਤੇ, ਦਾਸਾ ਦੀ ਧੀ ਸਤਯਵਤੀ ਬਣ ਗਈ। ਅਦ੍ਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਮਤਸਿਆ—ਅਮਾਵਸੁ ਦੀ ਧੀ—ਅਦ੍ਰਿਕਾ ਤੋਂ ਮੱਛੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ। ਉਸ ਦੇ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰਜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਟੋਲੀਆਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਗਨਿਸ੍ਵਾਤਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ, ਕਿਨਨਰ, ਭੂਤ, ਸਰਪ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਦੇ ਟੋਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਨਾਮ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੂਲਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਟੋਲੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਰੂਪ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨ-ਜਨਮ ਧੀ ਪੀਵਰੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਯੋਗਿਨੀ, ਯੋਗ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਦ੍ਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅਠਾਈਂ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਸ਼ੁਕਾ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੋਗੀ, ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਧੂੰਏ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ। ਉਸ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਯੋਗ ਅਧਿਆਪਕ ਉਤਪੰਨ ਕਰੇਗਾ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਗੌਰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ੰਭੂ ਅਤੇ ਭੂਰੀਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਉਹ ਕੀਰਤਿਮਤੀ, ਮੈਦਨ, ਯੋਗਿਨੀ, ਯੋਗ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦੇਵੇਗਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਤੇ ਵਣੁਹਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਬਣੀ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ, ਯੋਗ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਪਿਤਰਾਂ—ਜੋ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਟੋਲੀਆਂ ਹਨ; ਹੁਣ ਚਾਰ ਹੋਰ ਸੁਣੋ। ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਰੂਪ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਹ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਕਵੀ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਵਧਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ। ਪਿਤਰਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਰਸ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨ-ਜਨਮ ਧੀ ਗੌਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਦੱਤਸੇਨਾ ਕੁਮਾਰ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ) ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ ਬਣੀ। ਭ੍ਰਿਗੂ ਵਿੱਚ 31 ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਜਗਤ, ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਨੂੰ ਸਮੇਟਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਧਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਧੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨ-ਜਨਮ ਧੀ ਯਸ਼ੋਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਮਹਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਸ਼ਰਮਨ ਦੀ ਪੂਤਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਰਿਸ਼ੀ ਖਟਵਾਂਗਾ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ਾਂਡਿਲਯਾ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਦਿਲੀਪ ਯਜਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਤਯਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਅਮਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ, ਜੋ ਆਜਯਪਾਸ ਕਹਾਏ, ਕਰਦਮਾ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ; ਉਹ ਮੁੜ ਪੂਲਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਰਸ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਨਾਮ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨ-ਜਨਮ ਧੀ ਵਿਰਜਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ, ਜੋ ਸੁਕਾਲਾ ਕਹਾਏ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਸ਼ੂਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਗਤ ਮਾਨਸਾ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਨ-ਜਨਮ ਧੀ ਨਰਮਦਾ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੋਈ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਤ੍ਰਸੱਦਸਯੂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪੁਰੁਕੁਤਸਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਭ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਮ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਨਿਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਭ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ, ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਵਧਾ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸੋਮਾ, ਅਗਨੀ ਤੇ ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਗਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।