ਵਾਯੁਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਗਰਾ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ, ਜੋ ਕਿ ਅਤਿ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਦਵਿੱਤੀਯ ਸੀ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਰਵਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵਰ ਮੰਗਿਆ। ਉਰਵਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇੱਕ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਇਕੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਬਣੇ। ਸੁਪਰਣ ਦੀ ਭੈਣ ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ, ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਲਈ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸਮੰਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਗਰਾ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ਜ ਸੀ। ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਗਰਭ ਘੜੇ ਦੀ ਆਕਾਰ ਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘਿਉਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਾਈਆਂ ਰੱਖੀਆਂ। ਨੌਂ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਪੁੱਤਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਗਰਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧ ਗਈ। ਇਕ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਘੋੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਜੋ ਸਗਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਅਸਮੰਜਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਬਲੀ ਅਤੇ ਯਜ્ઞ-ਚੂੜਾ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ। ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦਿਲੀਪਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਦਿਲੀਪਾ ਤੋਂ ਭਗੀਰਥ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਮਹਾਂਬਲੀ ਅਤੇ ਨਿਰਭੀਕ ਸੀ। ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਦੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਯਜ్ఞ ਨਾਲ, ਗੰਗਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਧੀ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਜੋ ਭਗੀਰਥ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਭਾਗੀਰਥੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਗੀਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੁਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਨਾਭਾਗਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਅੰਬਰੀਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ। ਯਹੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਭਾਗਾ ਅਤੇ ਅੰਬਰੀਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਖਿਆ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ। ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਯੁਤਾਯੁ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਤੁਪਰਣ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਰਿਤੁਪਰਣ, ਜੋ ਨਲ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਪਾਸਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਨਲ, ਜੋ ਵਚਨਾਂ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸਨ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇੱਕ ਨਲ ਵੀਰਸੇਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੀ। ਰਿਤੁਪਰਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦਾਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਸੁਦਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੌਦਾਸਾ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦਾ ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰਸਹਾ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦਾ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਮਕਾ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਧੇ। ਅਸ਼ਮਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਰਕਾਮਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੂਲਕਾ। ਇੱਥੇ ਮੂਲਕਾ ਰਾਜੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਬਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦਾ ਸੀ। ਮੂਲਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਤਰਥਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ ਵੈਡੀਵਿਡਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਵੈਡੀਵਿਡਾ ਮਹਾਨ, ਯੋਗਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਪੁਤਰੀਕਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਮਹਤ ਜਨਮਿਆ। ਦਿਲੀਪਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਟਵਾਂਗਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਖਟਵਾਂਗਾ, ਸੁਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕਠਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀਰਘਬਾਹੁ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਘੂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਰਘੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ। ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਭਰਤ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਸਨ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਮਾਧਵ ਅਤੇ ਲਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਧੁਵਨ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਸੁਬਾਹੁ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਚੰਦਰਕੇਤੁ, ਦੋਵੇਂ, ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜਾਂ ਨੇੜੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਸਨ। ਅੰਗਦ ਦੀ ਨਗਰੀ ਅੰਗਦੀ, ਕਾਰਪਥ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਚੰਦਰਕੇਤੁ ਦੀ ਨਗਰੀ ਚੰਦਰਵਕਤਾ, ਮੱਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਗਰੀ ਸੀ। ਭਰਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤਕਸ਼ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਗੰਧਾਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਸਨ। ਤਕਸ਼ ਦੀ ਨਗਰੀ ਤਕਸ਼ਸ਼ਿਲਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ; ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਪੁਸ਼ਕਰਾਵਤੀ ਵੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ। ਇੱਥੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਦਾ ਰੰਗ ਸ਼ਾਮਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ, ਘੱਟ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਜੋ ਘੁੱਟਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ, ਸਿੰਹ ਵਾਂਗ ਮੋਢੇ ਅਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ; ਰਿਗ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਯਜੁਰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸਦਾ ਗੂੰਜਦੀ ਰਹੀ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸੀ: "ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਭੋਗਿਆ ਜਾਵੇ" ਇਹ ਹੁਕਮ ਸੀ; ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ, ਜੋ ਸਿਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਪੀ ਪੌਲਸਤਿਆ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।