వాయుపురాణమ్

తతస్తే నాభ్యనన్దన్త తద్వాక్యం పరమేష్ఠినః। సత్యస్యేహ తు కర్మాణి వాఙ్మనః కర్మజాని తు ।। ౬.

అప్పుడు వారు పరమేశ్వరుని మాటను ఆమోదించలేదు; ఇక్కడ సత్యానికి సంబంధించిన కర్మలు మాట, మనస్సు, కార్యాల ద్వారా కలుగుతాయి.

య ఏవాప్యవతిష్ఠన్తే దోషం దృష్ట్వా తు కర్మసు। క్షయాతిశయయుక్తన్తు తే దృష్ట్వా కర్మణాం ఫలమ్ ।। ౬.

యవరు కర్మల్లో లోపాన్ని చూసి, ఫలితాన్ని తగ్గుదల, పెరుగుదల కలిసినదిగా గ్రహిస్తారో, వారు అక్కడే నిలబడతారు.

జుగుప్సన్తః ప్రసూతిఞ్చ నిస్తన్ద్రా నిర్మమాభవన్। అజస్రం కాంక్షమాణాస్తే విరక్తా దోషదర్శినః ।। ౬.

పుట్టుకను ద్వేషిస్తూ, అలసట లేకుండా, మమకారం లేకుండా మారారు; ఎప్పుడూ ఆశిస్తూ, లోపాలను గమనించి విరక్తులయ్యారు.

అర్థం ధర్మఞ్చ కామఞ్చ హిత్వా తే వై వ్యవస్థితాః। పౌరుషం జ్ఞానమాస్థాయ తేజః సంక్షిప్య చాస్థితాః ।। ౬.

ధనం, ధర్మం, కామాన్ని వదిలిపెట్టి, వారు తమ బలాన్ని, జ్ఞానాన్ని నమ్ముకుని, తమ తేజస్సును అదుపులో పెట్టుకొని స్థిరంగా ఉన్నారు.

తేషాఞ్చ తమభిప్రాయం జ్ఞాత్వా బ్రహ్మా చుకోప హ। తానబ్రవీత్తదా బ్రహ్మా నిరుత్సాహాత్ సురానథ ।। ౬.

వారి ఉద్దేశ్యాన్ని తెలుసుకున్న బ్రహ్మ దేవుడు కోపంతో, ఉత్సాహం లేకుండా ఆ దేవతలకు ఇలా అన్నాడు.

ప్రజార్థమిహ యూయం వై ప్రజాస్రష్టాఽస్మి నాన్యథా। ప్రసూయధ్వం జయఘ్వఞ్చేత్యుక్తవానస్మి యత్ పురా ।। ౬.

సృష్టి కోసం మీరు ఇక్కడ ఉన్నారు. నేను ప్రాణుల సృష్టికర్తను, ఇంకేమీ కాదు. ముందే చెప్పాను— సంతానం కలిగి విజయాన్ని సాధించండి అని.

యస్మాద్వాక్యమనాదృత్య మమ వైరాగ్యమాస్థితాః। జుగుప్సమానాః స్వం జన్మ సన్తతిం నాభి నన్దథ ।। ౬.

నా మాటను పట్టించుకోకుండా, మీరు విరక్తతను ఆశ్రయించి, మీ జన్మను తక్కువగా చూసి, సంతానంలో ఆనందించలేదు.

కర్మణాఞ్చ కృతో న్యాసో హ్యమృతత్త్వాభికాంక్షయా। తస్మాద్యూయమనాదృత్య సప్తకృత్వస్తు యాస్యథ ।। ౬.

అమరత్వం కోసం కర్మలను వదిలిపెట్టారు. అందువల్ల, నన్ను పట్టించుకోకుండా, మీరు ఏడు సార్లు వెళ్లిపోవాల్సి వస్తుంది.

తే శప్తా బ్రహ్మణా దేవా జయాస్తం వై ప్రసాదయన్। క్షమాస్మాకం మహాదేవ యదజ్ఞానాత్ కృతం విభో ।। ౬.

బ్రహ్మ దేవుడు శపించిన తరువాత, దేవతలు జయుడిని ప్రసన్నం చేయాలని ప్రయత్నిస్తూ, 'మహాదేవా, మాకు క్షమించండి. మేము తెలియక చేసిన తప్పు' అని ప్రార్థించారు.

ప్రణిపత్య సానునయం బ్రహ్మా తానబ్రవీత్ పునః। లోకే మయాననుజ్ఞాతః కః స్వాతన్త్ర్యమిహార్హసి ।। ౬.

వినయంతో నమస్కరించి, బ్రహ్మ మళ్లీ వారితో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ లోకంలో నా అనుమతి లేకుండా ఎవరికైనా స్వతంత్రత ఉండదా?'

మయా పరిగతం సర్వం కథమచ్ఛన్దతో మమ। ప్రతిపత్స్యన్తి భూతాని శుభం వా యది వాఽశుభమ్ ।। ౬.

ఈ సృష్టిలోని అన్నీ నా ఆధీనంలో ఉన్నాయి. మంచిగా లేదా చెడుగా, ప్రాణులు నా ఇష్టానికి విరుద్ధంగా ఎలా ప్రవర్తించగలవు?

లోకే యదస్తి కిఞ్చిద్వై సత్త్వాసత్త్వవ్యవస్థితమ్। బుద్ధ్యాత్మనా మయా వ్యాప్తం కో మాం లోకేఽతిసన్ధయేత్ ।। ౬.

ఈ లోకంలో ఏది ఉన్నా, సారమున్నదైనా, లేనిదైనా, నా బుద్ధి, ఆత్మ ద్వారా వ్యాపించి ఉంది. ఈ లోకంలో నన్ను మించేవాడు ఎవరు?

భూతానాం తర్కితం యచ్చ యచ్చాప్యేషాం విధారితమ్। తథా విచారితం యచ్చ తత్సర్వం విదితం మమ ।। ౬.

ప్రాణులు ఏది ఆలోచించినా, ఏది నిర్ణయించినా, ఏది పరిశీలించినా, ఆ అన్నీ నాకు తెలుసు.

మయా స్థితమిదం సర్వం జగత్ స్థావరజఙ్గమమ్। ఆశామయేన తత్త్వేన కథం ఛేత్తుమిహోత్సహే ।। ౬.

ఈ స్థిరచర జగత్తంతా నిజమైన స్వరూపంతో నా ద్వారా నిలిచిఉంది. దాన్ని నాశనం చేయాలని నేను ఎలా కోరగలను?

యస్మాచ్చాహం వివృత్తో వై సర్గార్థమిహ నాన్యథా। ఇహ కర్మాణ్యనారభ్య కో మే ఛన్దాద్విమోక్ష్యతే ।। ౬.

నేను సృష్టి కోసం మాత్రమే ఇక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాను. ఇక్కడ కర్మలు చేయకుండా, నా అనుమతితో ఎవరు విముక్తి పొందగలరు?

పరిభాష్య తతో దేవాన్ జయాన్ వై నష్టచేతసః। అబ్రవీత్స పునస్తాన్ వై ధృతాన్ దణ్డే ప్రజాపతిః ।। ౬.

ఆ దేవతలను నిందిస్తూ, జయుడు మళ్లీ వారితో మాట్లాడాడు. ప్రజాపతి వారిని క్రమశిక్షణలో ఉంచాడు.

యస్మాన్మమాభిసన్ధాయ సన్న్యాసో వః కృతః పురా। యస్మాత్స విఫలోఽయన్నో హ్యపారస్త్వేష యః కృతః। భవితాఽతః సుఖోదర్కో దేవా భావేషు జాయతామ్ ।। ౬.

మీరు నన్ను ఉద్దేశించి ముందుగా సంయాసాన్ని స్వీకరించారని, అది ఫలించకపోయిందని, పూర్తికాలేదని, అందువల్ల భవిష్యత్తు జన్మల్లో దేవతలారా, మీకు సుఖఫలితమే కలుగుతుంది.

ఆత్మచ్ఛన్దేన వో జన్మ భవిష్యతి సురోత్తమాః। మన్వన్తరేషు సంమూఢాః షట్‌సు సర్వే గమిష్యథ ।। ౬.

దేవతలారా, మీ స్వేచ్ఛతోనే మీ జన్మ జరుగుతుంది. కానీ ఆరు మన్వంతరాలలో మీరు అందరూ మాయలో పడతారు.

వైవస్వతాన్తేషు సురాస్తథా స్వాయమ్భువాదిషు। తాన్ జ్ఞాత్వా బ్రహ్మణా తత్ర శ్లోకో గీతః పురాతనః ।। ౬.

వైవస్వతాది మన్వంతరాల చివరలో, ఇది తెలుసుకుని, బ్రహ్మ అక్కడ ఒక పురాతన శ్లోకాన్ని ఉచ్చరించాడు.

త్రయీం విద్యాం బ్రహ్మచర్యం ప్రసూతిం శ్రాద్ధమేవ చ । యజ్ఞఞ్చైవ తు దానఞ్చ ఏషామేవ తు కుర్వతామ్। స హి స్మ విరజా భూత్వా వసతేఽన్యప్రశంసయా ।। ౬.

త్రయీ విద్య, బ్రహ్మచర్యం, సంతానం, శ్రాద్ధం, యజ్ఞం, దానం— వీటిని ఆచరించే వారు, విరక్తి కలిగి, ఇతరుల పొగడ్తలకోసం కాకుండా జీవిస్తారు.

స ఏవం స్లోకం దృష్ట్వా తు జయా దేవానథాబ్రవీత్। వైవస్వతేఽన్తరేఽతీతే మత్సమీపమిహేష్యథ ।। ౬.

ఆ శ్లోకాన్ని చూసిన జయుడు దేవతలతో ఇలా అన్నాడు: 'వైవస్వత మన్వంతరాంతంలో మీరు ఇక్కడ నా దగ్గరికి వస్తారు.'

తతో యూయం మయా సార్ద్ధం సిద్ధిం ప్రాప్స్యథ శాశ్వతీమ్। ఏవముక్త్వా తు తాన్ బ్రహ్మా తత్రైవాన్తరధీయత ।। ౬.

మీరు నాతో కలిసి శాశ్వతమైన సిద్ధిని పొందుతారు. అలా చెప్పిన వెంటనే బ్రహ్మ అక్కడే కనిపించకుండా పోయాడు.

తతో దేవాస్తిరోభూతే ఈశ్వరే హ్యకుతోభయమ్। ప్రపన్నా అణిమాద్యైశ్చ యుక్తా యోగబలాన్వితాః ।। ౬.

ఆయన కనబడకపోయిన తర్వాత, దేవతలు భయమేమీ లేకుండా, యోగబలంతో కూడిన అణిమాది శక్తులతో శరణు పొందారు.

తతస్తేషాన్తు యాస్తన్వస్తాఽభవన్ ద్వాదశ హ్రదాః। జయా ఇతి సమాఖ్యాతా జాతా శ్చోదధిసన్నిభాః ।। ౬.

వారిలోంచి పన్నెండు సరస్సులు పుట్టాయి. అవి 'జయా'లు అని పిలవబడుతూ, సముద్రాల్లా విస్తరించి ఉన్నాయి.

తతః స్వాయమ్భువే తస్మిన్ సర్గేతే జజ్ఞిరే సురాః। అజితాయాం రుచేః పుత్రా అజితా ద్వాదశాత్మకః ।। ౬.

ఆ తర్వాత స్వాయంభువ మన్వంతరంలో, ఋచికి అజితా నుంచి పుట్టిన పన్నెండు రూపాల అజితుడు, అలాగే దేవతలు జన్మించారు.

విధిశ్చ మునయశ్చైవ క్షేమో నన్దోఽవ్యయస్తథా। ప్రాణోఽపానః సుధామా చ క్రతుశక్తివ్యవస్థితాః । ఇత్యేతే మానసాః సర్వే అజితా ద్వాదశ స్మృతాః ।। ౬.

విధి, మునులు, క్షేముడు, నందుడు, అవ్యయుడు, ప్రాణుడు, అపానుడు, సుధామా, క్రతువు, శక్తి, వ్యవస్థితుడు—ఇలా పన్నెండు మంది—all మనస్సులో పుట్టిన అజితా సంతానం అని గుర్తించబడతారు.

తే చ యజ్ఞే సురైః సార్ద్ధం యజ్ఞభాజస్తదా స్మృతాః। స్వాయమ్భువేఽన్తరే పూర్వే తతః స్వారోచిషే పునః। తుషితాయాం సముత్పన్నాః పునః పుత్రాః స్వరోచిషః ।। ౬.

వారు దేవతలతో కలిసి మొదటి స్వాయంభువ మన్వంతరంలో యజ్ఞంలో భాగస్వాములయ్యారు. ఆ తరువాత స్వారోచిష మన్వంతరంలో, తుషితా నుంచి మళ్లీ స్వరోచిషుని కుమారులు పుట్టారు.

తుషితా నామ తే హ్యాసన్ ప్రాణాఖ్యా యాత్రికాః సురాః। పునస్తే తుషితా దేవా ఉత్తమే త్వన్తరే స్వయమ్ ।। ౬.

వారు తుషితా అని, ప్రాణులు అని, ప్రయాణిక దేవతలు అని పిలవబడ్డారు. ఉత్తమ మన్వంతరంలో మళ్లీ తుషితా దేవతలే ప్రత్యక్షమయ్యారు.

ఉత్తమస్య తు తే పుత్రాః సత్యాయాం జజ్ఞిరే శుభాః। తతః సత్యాః స్మృతా దేవా ఉత్తమే చాన్తరే తదా ।। ౬.

ఉత్తమునికి సత్యా నుంచి పుట్టిన శుభ్రమైన కుమారులు ఉత్తమ మన్వంతరంలో జన్మించారు. అందువల్ల ఆ కాలంలో దేవతలు సత్యా అని పిలవబడ్డారు.