వాయుపురాణమ్

ఇత్యేతే త్వసురాః ప్రోక్తా దైతేయా దానవాశ్చ యే। స్వర్భానుస్తు స్మృతో దైత్యో హ్యనుభానుర్దనోః సుతః। ఇమే తు వంశానుగతా దనోః పుత్రాస్తు యే స్మృతాః ।। ౭.

ఇలా అసురులు, దైత్యులు, దానవులు వివరించబడ్డారు. స్వర్భాను దైత్యుడిగా ప్రసిద్ధుడు, అనుభాను దాను కుమారుడు. వీరంతా దాను వంశానికి చెందినవారిగా గుర్తించబడ్డారు.

ఏకాక్ష ఋషభోఽరిష్టః ప్రబన్ధనరకావపి। ఇన్ద్రబాధనకేశీ చ మేరుః శమ్బోఽథ ధేనుకః ।। ౭.

ఏకాక్షుడు, ఋషభుడు, అరిష్టుడు, ప్రభంధనుడు, నరకుడు, ఇంద్రబాధనుడు, కేశీ, మేరు, శంభు, ధేనుకుడు కూడా ఉన్నారు.

గవేష్ఠిశ్చ గవాక్షశ్చ తాలకేతుశ్చ వీర్యవాన్। ఏతే మనుష్యధర్మాస్తు దనోః పుత్రా మయా స్మృతాః ।। ౭.

గవేష్ఠి, గవాక్షుడు, వీరుడైన తాలకేతు—ఇవన్నీ మానవ స్వభావాలు కలిగిన దాను కుమారులుగా నాకు గుర్తున్నాయి.

దైత్యదానవసంహర్షే జాతా భీమపరాక్రమాః। సింహికాయామథోత్పన్నా విప్రచిత్తిసుతాస్త్విమే ।। ౭.

దైత్యులు, దానవులు పరస్పర పోటీలో పుట్టిన వీరులు, సింహిక కుమారులు, విప్రచిత్తి కుమారులు—all భయంకరమైన పరాక్రమం కలిగినవారు.

సైంహికేయా ఇతి ఖ్యాతాశ్చతుర్ద్దశ మహాసురాః। శతగాలశ్చ బలవాన్న్యాసః శామ్బస్తథైవ చ । ౭.

సింహిక కుమారులుగా ప్రసిద్ధి చెందిన పద్నాలుగు మంది మహాసురులు—శతగాలుడు, బలవంతుడు, న్యాసుడు, శాంబుడు కూడా వారిలో ఉన్నారు.

అనులోమః శుచిశ్చైవ వాతాపిశ్చ సితాంశుకః। హరః కల్పః కాలనాభో భౌమశ్చ నరకస్తథా ।। ౭.

అనులోముడు, శుచిడు, వాతాపి, సితాంశుకుడు, హరుడు, కల్పుడు, కాలనాభుడు, భౌముడు, నరకుడు కూడా వారిలో ఉన్నారు.

రాహుర్జ్యష్ఠస్తు తేషాం వై చన్ద్రసూర్యప్రమర్దనః। ఇత్యేతే సింహికాపుత్రా దేవైరపి దురాసదాః ।। ౭.

వారిలో రాహువు పెద్దవాడు, చంద్రుని, సూర్యుని బాధించేవాడు. ఈ సింహిక కుమారులు దేవతలకు కూడా ఎదురయ్యే శక్తివంతులు.

దారుణాభిజనాః క్రూరాః సర్వే బ్రహ్మద్విషశ్చ తే। దశాన్యాని సహస్రాణి సైంహికేయో గణః స్మృతః ।। ౭.

క్రూరమైన వంశంలో పుట్టినవారు, దారుణమైనవారు, బ్రహ్మను ద్వేషించే వారు — వీరందరినీ సైంహికేయుల సమూహంగా, పది వేల మంది ఉన్నారని చెబుతారు.

నిహతో జామదగ్న్యేన భార్గవేణ బలీయసా। స్వర్భానోస్తు ప్రభా కన్యా పులోమ్నోఽథ శచీ తథా ।। ౭.

బలవంతుడైన భార్గవుడు, జమదగ్ని కుమారుడు వారిని సంహరించాడు. స్వర్భాను కుమార్తె ప్రభా, అలాగే పులోముడు కుమార్తె శచీ కూడా ఉండేవారు.

ఉపదానవీ యమస్యాపి శర్మిష్ఠా వార్ష పర్వణీ। పులోమా కాలికా చైవ వైశ్వానరసుతే ఉభే ।। ౭.

ఉపదానవీ యమునికి భార్యగా, శర్మిష్ఠ వృషపర్వకు కుమార్తెగా, పులోమా, కాలికా ఇద్దరూ వైశ్వానరునికి కుమార్తెలుగా పుట్టారు.

ప్రభాయా నహుషః పుత్రో జయన్తశ్చ శచీసుతః। పురుంజజ్ఞేఽథ శర్మిష్ఠా దుష్మన్తముపదానవీ ।। ౭.

ప్రభా నుండి నహుషుని కుమారుడు పుట్టాడు, శచీ నుండి జయంతుడు జన్మించాడు. తరువాత శర్మిష్ఠ పురు అనే కుమారుని, ఉపదానవీ దుశ్మంతుడిని కనింది.

వైశ్వానరసుతే హ్యేతే పులోమా కాలికా ఉభే । ఉభే హ్యపి తు తే కన్యే మారీచస్య పరిగ్రహే । ౭.

వైశ్వానరునికి పుట్టిన పులోమా, కాలికా ఇద్దరూ, ఇద్దరూ కూడా మారీచునికి భార్యలయ్యారు.

తాభ్యాం పుత్రసహస్రాణి షష్టిర్దానవపుఙ్గవాః। చతుర్దశ తథాన్యాని హిరణ్యపురవాసినామ్ ।। ౭.

వారిద్దరివల్ల అరవై వేల మంది గొప్ప దానవులు, అలాగే హిరణ్యపురంలో నివసించే పద్నాలుగు వేల మంది మరొకరు పుట్టారు.

పౌలోమాః కాలకేయాశ్చ దానవాః సుమహాబలాః। అవధ్యా దానవానాం తే నిహతాః సవ్యసాచినా ।। ౭.

పౌలోములు, కాలకేయులు అనే దానవులు అపారమైన బలశాలులు, దానవులలో ఎవ్వరూ వారిని చంపలేరు. అయినా, సవ్యసాచీ వారిని సంహరించాడు.

మయస్య జాతా యే పుత్రాః సర్వే వీరపరాక్రమాః। మాయావీ దున్దుభిశ్చైవ వృషశ్చ మహిషస్తథా ।। ౭.

మయునికి పుట్టిన కుమారులు అందరూ పరాక్రమశాలులు — మాయావీ, దుండుభి, వృష, అలాగే మహిషుడు.

బాలికో వజ్రకర్ణశ్చ కన్యా మన్దోదరీ తథా। దైత్యానాం దానవానాఞ్చ సర్గ ఏష ప్రకీర్త్తితః ।। ౭.

బాలికుడు, వజ్రకర్ణుడు, కుమార్తె మందోదరి. ఇలానే దైత్యులు, దానవుల సృష్టి వివరించబడింది.

దనాయుషాయాః పుత్రాస్తు స్మృతాః పఞ్చ మహాబలాః। అరూరుర్బాలిజమ్భౌ చ విరక్షశ్చ విషస్తథా ।। ౭.

దనాయుషాయకు ఐదుగురు మహాబలశాలులు కుమారులు పుట్టారు — అరూరుడు, బాలి, జంభుడు, విరక్షుడు, విషుడు.

అరురో స్తనయః క్రూరో ధున్ధుర్నామ మహాసురః। నిహతః కువలాశ్వేన ఉత్తఙ్కవచనాత్ కిల ।। ౭.

అరూరునికి కుమారుడు స్థనయుడు, అతడు ధుంధు అనే భయంకరమైన మహాసురుడు. అతడిని ఉత్తంకుని మాట విని కువలాశ్వుడు సంహరించాడు.

బలేః పుత్రౌ మహావీర్యౌ తేజసాప్రతిమావుభౌ। కుమ్భిలశ్చక్రవర్మా చ స కర్ణః పూర్వజన్మని ।। ౭.

బలికి ఇద్దరు మహావీర్యశాలులు కుమారులు పుట్టారు — కుంభిలుడు, చక్రవర్ముడు. అతడే మునుపటి జన్మలో కర్ణుడు.

విరక్షస్యాపి పుత్రౌ ద్వౌ కాలకశ్చ వరశ్చ తౌ। విషస్య త్వభవన్ పుత్రాశ్చత్వారః క్రూరకర్మణః। శ్రాద్ధహా యజ్ఞహా చైవ బ్రహ్మహా పశుహా తథా ।। ౭.

విరక్షునికి ఇద్దరు కుమారులు — కాలకుడు, వరుడు. విషుడు క్రూరకర్మలు చేసే వాడు, అతనికి నలుగురు కుమారులు — శ్రాద్ధహా, యజ్ఞహా, బ్రహ్మహా, పశుహా.

క్రాన్తా దనాయుషాపుత్రా వృత్రస్యాపి నిబోధత। జజ్ఞిరే శ్వసనాద్ధోరాద్వృత్రస్యేన్ద్రేణ యుధ్యతః ।। ౭.

దనాయుషా కుమారులు అంతరించిపోయారు. ఇప్పుడు వృత్రుని గురించి వినండి — వృత్రుడు ఇంద్రుడితో యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు ధోరా ఊపిరి నుండి పుట్టాడు.

భర్త్తారో మనసా ఖ్యాతా రాక్షసాః సుమహాబలాః । శతం తాని సహస్రాణి మహేన్ద్రానుచరాః స్మృతాః ।। ౭.

భర్తలు మనసులో ప్రసిద్ధి చెందిన రాక్షసులు, అపారమైన బలమున్నవారు. వారు లక్షమంది, మహేంద్రునికి సేవకులుగా చెప్పబడతారు.

సర్వే బ్రహ్మవిదః సౌమ్యా ధార్మికాః సూక్ష్మమూర్త్తయః। ప్రజాస్వన్తర్గతాః సర్వే నివసన్తి సుధార్మికాః ।। ౭.

వారు అందరూ బ్రహ్మజ్ఞులు, మృదువైనవారు, ధార్మికులు, సూక్ష్మరూపధారులు. ప్రాణుల్లో అంతర్లీనంగా ఉండి, సద్గుణశీలులుగా జీవిస్తున్నారు.

దైత్యానాం దానవానాఞ్చ సర్గ ఏష ప్రకీర్త్తితః। ప్రవాహ్యజనయత్ పుత్రాన్ యజ్ఞే వై గాయనోత్తమాన్ ।। ౭.

దైత్యులు, దానవుల సృష్టి ఇలానే వివరించబడింది. ప్రవాహ్యుడు యజ్ఞంలో ఉత్తమమైన గాయకులైన కుమారులను కనాడు.

సత్త్వనః సత్వాత్మకశ్చైవ కలాపశ్చైవ వీర్యవాన్ । కృతవీర్యో బ్రహ్మచారీ సుపాణ్డుశ్చైవ సప్తమః ।। ౭.

సత్త్వనుడు, సత్త్వాత్మకుడు, బలవంతుడు కలాపుడు, బ్రహ్మచారిగా కృతవీర్యుడు, సుపాండు — వీరే ఆ ఏడుగురు.

పనశ్చైవ తరణ్యశ్చ సుచన్ద్రో దశమస్తథా। ఇత్యేతే దేవగన్ధర్వా విజ్ఞేయాః పరికీర్త్తితాః ।। ౭.

పన, తరణ్య, సుచంద్ర, దశమ అనే దేవగంధర్వులు ఇక్కడ వివరించబడ్డారు.

గన్ధర్వాప్సరసః పుణ్యా మౌనేయాః పరికీర్త్తితాః। చిత్రసేనోగ్రసేనశ్చ ఊర్ణాయురనఘస్తథా ॥ ౮.

మహర్షి సంతానమైన పుణ్యగంధర్వులు, అప్సరసలు — చిత్రసేనుడు, ఉగ్రసేనుడు, ఊర్ణాయు, అనఘుడు అని పేర్లు చెప్పబడ్డాయి.

ధృతరాష్ట్రః పులోమా చ సూర్యవర్చ్చాస్తథైవ చ। యుగపత్తృణపత్కాలిర్దితిశ్చిత్రరథ స్తథా ॥ ౮.

ధృతరాష్ట్రుడు, పులోమ, సూర్యవర్చ, యుగపత్, ఋణపత్, కాలి, దితి, చిత్రరథుడు కూడా ఇందులో ఉన్నారు.

త్రయోదశో భ్రమిశిరాః పర్జన్యశ్చ చతుర్దశః। కలిః పఞ్చదశశ్వైవ నారదశ్చైవ షోడశః। ఇత్యేతే దేవగన్ధర్వా మౌనేయాః పరికీర్త్తితాః ॥ ౮.

మూడవదైన భ్రమిశిర, నలుగవదైన పర్జన్యుడు, ఐదవదైన కలి, ఆరవదైన నారదుడు — వీరంతా మహర్షి సంతానమైన దేవగంధర్వులు.