പ്രസീദ സര്വ സര്വാത്മന്ഭവായ ജഗതാമിമാമ് । ഉദ്ധരോര്വീമമേയാത്മഞ്ഛന്നോ ദേഹ്യബ്ജലോചന
സകലത്തിന്റെയും ആത്മാവായവനേ, ലോകങ്ങളുടെ ഭാവിക്കായി ദയചെയ്യണേം. കമലനയനനായവനേ, ഈ രൂപത്തിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനേ, ഭൂമിയെ ഉയർത്തണമേ.
സത്ത്വോദ്രി ക്തോഽസി ഭഗവന് ഗോവിംദ പൃഥിവീമിമാമ് । സമുദ്ധര ഭവായേശ ശന്നോ ദേഹ്യബ്ജലോചന
സത്വഗുണം നിറഞ്ഞ ഭഗവാൻ ഗോവിന്ദാ, ഈ ഭൂമിയെ നമ്മുടെ ഭാവിക്കായി ഉയർത്തണമേ. കമലനയനനായവനേ, ഞങ്ങൾക്കു ദയചെയ്യണമേ.
സര്ഗപ്രവൃത്തിര്ഭവതോ ജഗതാമുപകാരിണീ । ഭവത്വേഷാ നമസ്തേഽസ്തു ശന്നോ ദേഹ്യബ്ജലോചന
ലോകങ്ങൾക്ക് ഉപകാരമായ സൃഷ്ടിക്രമം നിന്നിൽ നിന്നു തുടരണമേ. നമസ്കാരം, കമലനയനനായവനേ, ഞങ്ങൾക്കു ദയചെയ്യണമേ.
ശ്രീപരാശര ഉവാച। ഏവം സംസ്തൂയമാനസ്തു പരമാത്മാ മഹീധരഃ । ഉജ്ജഹാര ക്ഷിതിം ക്ഷിപ്രം ന്യസ്തവാംശ്ച മഹാമ്ഭസി
ശ്രീപരാശരൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട പരമാത്മാവും ഭൂമിയെ ചുമക്കുന്നവനും വേഗത്തിൽ ഭൂമിയെ ഉയർത്തി മഹാസമുദ്രത്തിൽ വെച്ചു.
തസ്യോപരി ജലൌഘസ്യ മഹതീ നൌരിവ സ്ഥിതാ । വിതതത്ത്വാത്തു ദേഹസ്യ ന മഹീ യാതി സംപ്ലവമ്
അവന്റെ മേൽ, വെള്ളത്തിന്റെ പ്രളയത്തിൽ, ഭൂമി വലിയ ഒരു കപ്പലുപോലെ നിലകൊണ്ടു. അവന്റെ ദേഹത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയാൽ ഭൂമി മുങ്ങിയില്ല.
തതഃ ക്ഷിതിം സമാം കൃത്വാ പൃഥിവ്യാം സോചിനോദ്ഗിരീന് । യഥാവിഭാഗം ഭഗവാനനാദിഃ പരമേശ്വരഃ
അതിനുശേഷം ഭൂമിയെ സമമായി ആക്കി, ആദിയില്ലാത്ത പരമേശ്വരൻ, പർവ്വതങ്ങളെ അവയുടെ വിഭാഗംപ്രകാരം ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
പ്രാക്യസര്ഗദഗ്ധാനഖിലാന്പര്വതാന്പൃഥിവീതലേ । അമോഘേന പ്രഭാവേണ സസര്ജാമോഘവാഞ്ഛിതഃ
മുൻ സൃഷ്ടിയിൽ നശിച്ചിരുന്ന എല്ലാ പർവ്വതങ്ങളെയും, പരാജയമില്ലാത്ത ശക്തിയാൽ, ഒന്നും വെറുതെ ആഗ്രഹിക്കാതെ, ഭൂമിയിൽ സൃഷ്ടിച്ചു.
ഭൂവിഭാഗം തതഃ കൃത്വാ സപ്തദ്വീപാന്യഥാതഥമ് । ഭൂരാദ്യാംശ്ചതുരോ ലോകാന്പൂര്വവത്സമകല്പയത്
അതിനുശേഷം ഭൂമിയെ വിഭജിച്ച്, ഏഴു ദ്വീപുകളും മുൻപുപോലെ ഉണ്ടാക്കി, ഭൂലോകം മുതലായ നാല് ലോകങ്ങളെയും മുൻപുപോലെ സ്ഥാപിച്ചു.
ബ്രഹ്മരൂപധരോ ദേവസ്തതോഽസൌ രജസാ വൃതഃ । ചകാര സൃഷ്ടിം ഭഗവാംശ്ചതുര്വക്ത്രധരോ ഹരിഃ
ശേഷം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ രൂപം ധരിച്ച്, രാജസികഗുണം നിറഞ്ഞ, നാലുമുഖങ്ങളുള്ള ഹരിയും സൃഷ്ടിക്രമം നടത്തി.
നിമിത്തമാത്രമേവാഽസൌ സൃജ്യാനാം സര്ഗകര്മണി । പ്രധാനകാരണീഭൂതാ യതോ വൈ സൃജ്യശക്തയഃ
സൃഷ്ടിക്കുള്ള കാര്യത്തിൽ, അവൻ ഉപാധി മാത്രമാണ്; സൃഷ്ടിയുടെ ശക്തികൾ തന്നെയാണ് പ്രധാന കാരണങ്ങൾ.
നിമിത്തമാത്രം മുക്ത്വൈവം നാന്യത്കിംചിദപേക്ഷതേ । നീയതേ തപതാം ശ്രേഷ്ഠ സ്വശക്ത്യാ വസ്തു വസ്തുതാമ്
ഉപാധിയായതിൽപ്പുറം, വേറൊന്നും അവനു ആവശ്യമില്ല; തപസ്സിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവന്റെ സ്വന്തം ശക്തിയാൽ ഓരോ വസ്തുവും അതിന്റെ സ്വഭാവം പ്രാപിക്കുന്നു.
ശ്രീമൈത്രേയ ഉവാച അര്വാക്സ്രോതാസ്തു കഥിതോ ഭവതാ യസ്തു മാനുഷഃ । ബ്രഹ്മന്വിസ്തരതോ ബ്രൂഹി ബ്രഹ്മ തമസൃജദ്യഥാ ॥ ൧,൬.
ശ്രീമൈത്രേയൻ പറഞ്ഞു: മനുഷ്യസൃഷ്ടിയെ, താഴോട്ടൊഴുകുന്നവയെ, നീ വിശദമായി പറഞ്ഞുവല്ലോ. ബ്രഹ്മാവു അതിനെ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ചു എന്ന് വിശദമായി പറയണം.
യഥാ ച വര്ണാനസൃജദ്യദ്ഗുണാം ശ്ച പ്രജാപതിഃ । യച്ച തേഷാം സ്മൃതം കര്മ വിപ്രാദീനാം തദുച്യതാമ് ॥ ൧,൬.
പ്രജാപതി വർണ്ണങ്ങളെയും അവയുടെ ഗുണങ്ങളെയും എങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ചു? ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ഏത് കർമങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നും പറയണം.
ശ്രീപരാശര ഉവാച സത്യാഭിധ്യായിനഃ പൂര്വം സിസൃക്ഷേര്ബ്രഹ്മണോ ജഗത് । അജായന്ത ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ സത്ത്വോദ്രിക്താ മുഖാത്പ്രജാഃ ॥ ൧,൬.
ശ്രീപരാശരൻ പറഞ്ഞു: ആദ്യം, ലോകം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് സത്യം ആലോചിക്കുന്ന, സത്വഗുണം കൂടുതലുള്ള ജീവികൾ ജനിച്ചു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
വക്ഷമോ രജസോദ്രിക്താസ്തഥാ വൈ ബ്രഹ്മണോഽഭവന് । രജസാ തമസാ ചൈവ സമുദ്രിക്താസ്തഥോരുതഃ ॥ ൧,൬.
അവന്റെ നെഞ്ചിൽ നിന്ന് രാജസികഗുണം കൂടുതലുള്ളവർ ജനിച്ചു; ഉരുക്കളിൽ നിന്ന് രാജസികവും തമസികവുമായ ഗുണങ്ങൾ കൂടുതലുള്ളവർ ജനിച്ചു.
പദ്ഭ്യാമന്യാഃ പ്രജാ ബ്രഹ്മാ സസര്ജ ദ്വിജസത്തമ । തമഃപ്രധാനാസ്താഃ സര്വശ്ചാതുര്വര്ണ്യമിദം തതഃ ॥ ൧,൬.
അവന്റെ കാലുകളിൽ നിന്ന്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ബ്രഹ്മാവ് മറ്റുള്ള ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു; അവരൊക്കെയും തമോഗുണം കൂടുതലുള്ളവരാണ്. ഇങ്ങനെ നാലു വർണ്ണങ്ങൾ ഉണ്ടായി.
ബ്രഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വേശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ച ദ്വിജസത്തമ । പാദോരുവക്ഷസ്ഥലതോ മുഖതശ്ച സമുദ്ഗതാഃ ॥ ൧,൬.
ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയന്മാർ, വൈശ്യന്മാർ, ശൂദ്രന്മാർ എന്നിങ്ങനെ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായവനേ, കാലുകൾ, ഉരുക്കൾ, നെഞ്ച്, വായ് എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
യജ്ഞനിഷ്പത്തയേ സര്വമേതദ്ബ്രഹ്യാ ചകാര വൈ । ചാതുര്വര്ണ്യം മഹാഭാഗ യജ്ഞസാധനമുത്തമമ് ॥ ൧,൬.
യജ്ഞം സാധ്യമാക്കാൻ, മഹാഭാഗവ, ഈ നാലു വർണ്ണങ്ങളെയും ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിച്ചു; യജ്ഞത്തിനുള്ള ഏറ്റവും ഉത്തമമായ മാർഗം ഇതാണ്.
യജ്ഞൈരാപ്യായിതാ ദേവാ വൃഷ്ട്യുത്സര്ഗേണ വൈ പ്രജാഃ । ആപ്യായയന്തേ ധര്മജ്ഞ യജ്ഞാഃ കല്യാണഹേതവഃ ॥ ൧,൬.
യജ്ഞങ്ങളാൽ പോഷിക്കപ്പെട്ട ദേവതകൾ മഴ പെയ്യാൻ കാരണമാകുന്നു; അതിലൂടെ ജനങ്ങൾക്കും സമൃദ്ധി ലഭിക്കുന്നു. ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, യജ്ഞങ്ങൾ നല്ലതിന്റെ കാരണമാണ്; അവ ജനങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം നൽകുന്നു.
നിഷ്പാദ്യന്തേ നരൈസ്തൈസ്തു സ്വധര്മാഭിരതൈഃ സദാ । വിശുദ്ധാചരണൈപേതൈഃ സദ്ഭിഃ സന്മാര്ഗഗാമിഭിഃ ॥ ൧,൬.
ആ യജ്ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും സ്വന്തം കർത്തവ്യത്തിൽ നിരതരായ, ശുദ്ധമായ പെരുമാറ്റമുള്ള, സന്മാർഗത്തിൽ നടക്കുന്ന നല്ല മനുഷ്യർ നിർവഹിക്കുന്നു.
സ്വര്ഗാപവര്ഗൌ മാനുഷ്യാത്പ്രാപ്നുവന്തി നരാ മുനേ । യച്ചാഭിരുചിതം സ്ഥാനം തദ്യാന്തി മനുജാ ദ്വിജ ॥ ൧,൬.
മനുഷ്യരിൽ നിന്ന്, മഹർഷിയേ, സ്വർഗ്ഗം, മോക്ഷം, അല്ലെങ്കിൽ ഇഷ്ടമായ സ്ഥാനം ഇവർ നേടുന്നു, ദ്വിജനേ.
പ്രജാസ്താ ബ്രഹ്മണാ സൃഷ്ടാശ്ചാതുര്വര്ണ്യവ്യവസ്ഥി താഃ । സമ്യക്ഛ്രദ്ധാഃ സമാചാരപ്രവണാ മുനിസത്തമ ॥ ൧,൬.
ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിച്ച, നാലു വർണ്ണങ്ങളായി വിഭജിച്ച ആ ജനങ്ങൾ, ശരിയായ വിശ്വാസവും നല്ല പെരുമാറ്റത്തോടും ഉള്ളവരാണ്, മഹർഷിയേ.
യഥേച്ഛാവാസനിരതാഃ സര്വബാധാവിവര്ജിതാഃ । ശുദ്ധാന്തഃ കരണാഃ ശുദ്ധാഃ കര്മാനുഷ്ഠാ നനിര്മലാഃ ॥ ൧,൬.
അവർ ഇഷ്ടം പോലെ താമസിക്കുന്നു, എല്ലാ കഷ്ടതകളിൽ നിന്നും മോചിതരായി, മനസും പ്രവർത്തികളും ശുദ്ധമായവ, നിർമലമായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യുന്നു.
ശുദ്ധേ ച താസാം മനസി ശുദ്ധേന്തഃസംസ്ഥിതേ ഹരൌ । സുദ്ധജ്ഞാനം പ്രപശ്യന്തി ബില്വാഖ്യം യേന തത്പദമ് ॥ ൧,൬.
അവരുടെ മനസ്സ് ശുദ്ധമായപ്പോൾ, അകത്തെ ആത്മാവ് ശുദ്ധമായ ഹരിയിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, അവർ ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനം കാണുന്നു; അതിലൂടെ ബില്വ എന്ന ഉന്നത സ്ഥാനം ലഭിക്കുന്നു.
തതഃ കാലാത്മ കോ യോഽസൌ സ ചാംശഃ കഥിതോ ഹരേഃ । സ പാതയത്യഘം ഘോരമല്പമല്പാല്പസാരവത് ॥ ൧,൬.
അതിനുശേഷം, ഹരിയുടെ ഭാഗമായ കാലം എന്നത്, ഭയാനകമായ പാപം—even ചെറുതും അൽപമായതും—even അവയെ തളർത്തുന്നു.
അധര്മബീജമുദ്ഭുതം തമോലോഭസമുദ്ഭവമ് । പ്രജാസു താസു മൈത്രേയ രാഗാദികമസാധകമ് ॥ ൧,൬.
മൈത്രേയ, ആ ജനങ്ങളിൽ, ധർമ്മമല്ലാത്തതിന്റെ വിത്ത്, അന്ധകാരവും ലോഭവും മൂലമുണ്ടാകുന്നു; രാഗം മുതലായ ദുര്ഗുണങ്ങൾ അവയിൽ വളരുന്നു.
തതഃ സാ സഹജാ സിദ്ധസ്താസാം നാതീവ ജായതേ । രസോല്ലാസാദയശ്ചാന്യാഃ സിദ്ധയോഷ്ടൌ ഭവന്തി യാഃ ॥ ൧,൬.
അതിനുശേഷം, അവയിൽ സ്വാഭാവികമായ സിദ്ധി അത്ര അധികം ഉണ്ടാവുന്നില്ല; രുചി ആസ്വാദനം മുതലായ മറ്റ് എട്ട് സിദ്ധികൾ അവയിൽ ഉണ്ടാകുന്നു.
താസു ക്ഷീണാസ്വശേഷാസു വര്ധമാനേ ച പാതകേ । ദ്വന്ദ്വാഭിഭവദുഃഖാര്താസ്താ ഭവന്തി തതഃ പ്രജാഃ ॥ ൧,൬.
അവ സിദ്ധികൾ കുറയുമ്പോൾ, കുറച്ച് മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, പാപം വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ, ദ്വന്ദ്വങ്ങൾ മൂലമുള്ള ദുഃഖത്തിൽ ആ ജനങ്ങൾ പീഡിതരാകുന്നു.
തതോ ദുര്ഗാണി താശ്ചക്രുര്ധാന്വം പാര്വതമൌദകമ് । കൃത്രിമം ച തഥാ ദുര്ഗം പുരഖര്വടകാദികമ് ॥ ൧,൬.
അതിനുശേഷം, അവർ കാടിലും പർവതത്തിലും ജലത്തിലും, കൃത്രിമമായ കോട്ടകളും നഗരങ്ങളും ചെറു പട്ടണങ്ങളും നിർമ്മിച്ചു.
ഗൃഹീണി ച യഥാന്യായം തേഷു ചകുഃ പുരാദിഷു । ശീതാതപാദിബാധാനാം പ്രശമായ മഹാമതേ ॥ ൧,൬.
അവർ ആ നഗരങ്ങളിലും മറ്റും, ശരിയായ രീതിയിൽ വീടുകൾ സ്ഥാപിച്ചു, മഹാമതിയേ, തണുപ്പും ചൂടും മുതലായ ബാധകൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകാൻ.