କୌଶଳ୍ୟା ତାଙ୍କ ପୁଅ ରାମଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ କହିଲେ, “ମୋ ପୁଅ, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ, କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ ଓ ମାଂସ ଭକ୍ଷକ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ତୁମେ କେବେ ଭୟ କରିବ ନାହିଁ। ଘନ ଅରଣ୍ୟରେ ବାନର, ବିଛି, କାଟୁଥିବା ପୋକ, ମଶା, ସର୍ପ ଓ କୀଟମାନେ ତୁମକୁ କେବେ କ୍ଷତି କରିବେ ନାହିଁ। ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ହାତୀ, ସିଂହ, ବାଘ, ଦନ୍ତାଳୁ ଭାଲୁ, ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ମହିଷ ଓ ଅନ୍ୟ୍ୟ କ୍ରୂର ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିବେ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ମାନବ ମାଂସ ଭକ୍ଷକ ଓ ଅନ୍ୟ୍ୟ ଜନ୍ତୁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ମୁଁ ପୂଜା କରିଛି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ କେବେ ଅପମାନ କିମ୍ବା କ୍ଷତି କରିବେ ନାହିଁ। ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେଖାଯାଉ, ତୁମର ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଉ, ଏବଂ ତୁମେ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କର, ମୋ ପୁଅ ରାମ, ନିରାପଦରେ ଯାଅ। ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀର ଦେବତାମାନେ, ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଏବଂ ତୁମ ବିରୋଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପୁନି ପୁନି ତୁମପ୍ରତି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଶୁକ୍ର, ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁବେର ଓ ଯମ, ଯାହାଙ୍କୁ ମୁଁ ପୂଜା କରିଛି, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଧୂଆଁ ଓ ଋଷିମୁନିମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ ମନ୍ତ୍ର ତୁମକୁ ସବୁବେଳେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଶୁଭକାମନା ସହ କୌଶଳ୍ୟା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମାଲ୍ୟ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଓ ଉଚିତ ସ୍ତୁତି ସହ ପୂଜା କଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ ଯାଇଥିଲା। ପରେ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଗ୍ନି ଉଠାଇ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧିରେ ରାମଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କଲେ। କୌଶଳ୍ୟା ଗଉଁ ଘୃତ, ଧଳା ମାଲ୍ୟ, ହୋମ କାଠି ଓ ଆଉ ଆବଶ୍ୟକ ଦ୍ରବ୍ୟ ସଜାଇ ଦେଲେ। ପୁରୋହିତ ଶାନ୍ତି ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ନିମିତ୍ତ ଯଜ୍ଞ କରି, ବାକୀ ହୋମ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ବାହ୍ୟ ଆହୁତି ଦେଲେ। ପରେ, ମଧ, ଦହି, ଘୃତ ଓ ଶୁଭ କଥା ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାମଙ୍କ ଅରଣ୍ୟ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ତାପରେ, ରାମଙ୍କ ମାତୃ କୌଶଳ୍ୟା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଚାହିଦାଅନୁଯାୟୀ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଲେ ଓ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ରବଧ ସମୟରେ ମିଳିଥିଲା, ସେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ତୁମକୁ ମିଳୁ। ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ବିନତା ତାଙ୍କ ପୁଏ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଅମୃତ ଆଣିବା ବେଳେ ଦେଇଥିଲେ, ସେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ତୁମକୁ ମିଳୁ। ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଅଦିତି ଵଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଦାନବ ଦଳ ନିବାରଣ ହେଉଥିଲା, ସେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ତୁମକୁ ମିଳୁ। ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଅପରିମିତ ତେଜସ୍ବୀ ବିଷ୍ଣୁ ତିନିଟି ବିଶାଳ ପଦକ୍ରମ ନେଇଥିଲେ, ଓ ରାମ, ସେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ତୁମକୁ ମିଳୁ। ଋଷି, ସମୁଦ୍ର, ଦ୍ୱୀପ, ବେଦ, ଲୋକ ଓ ଦିଗ୍ବଲୟ ତୁମକୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ଓ ମହାବଳୀ।" ଏଭଳି କୌଶଳ୍ୟା ସମସ୍ତ ଶେଷ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଚିରଉଦାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଶୁଭ ଔଷଧ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ରାମଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ରକ୍ଷା କର୍ମ କଲେ। ଯଦିଓ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିଲା, ତଥାପି ମୁଁ ଖୁସି ଅଛି ବୋଲି କଥା କହିଲେ। ତାପରେ ମାତୃ କୌଶଳ୍ୟା ମୁଣ୍ଡ ଶୁଘ୍ରାଇ ରାମଙ୍କୁ ଅଂକରେ ନେଇ କହିଲେ, “ଯାଅ ରାମ, ତୁମ ଆଶା ପୂରଣ ହେଉ ଓ ହସିଖୁସି ଯାଅ। ମୁଁ ଆଶା କରେ ଏକ ଦିନ ଆଉ ତୁମକୁ ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ସହିତ ରାଜପଥ ଚାଲିବାକୁ ଦେଖିପାରିବି। ସମସ୍ତ ଶୋକ ଦୂର ହୋଇ, ମୋ ମୁହଁ ଆନନ୍ଦରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେବ, ଯେପରି ନୂତନ ଉଦିତ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଯାଏ। ତୁମେ ଅରଣ୍ୟରୁ ଫେରି ଆସି, ଶୁଭ ରାଜସିଂହାସନ ଉପରେ ବସିଥିବା ଦେଖିବି, ପିତୃ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବା ପରେ। ଅରଣ୍ୟରୁ ଫେରି ଆସି, ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ ସଦା ମୋ ବୌ ଶିତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର, ଏବଂ ଯାଅ, ପୁଅ। ଯେଉଁ ଦେବଗଣ ଶିବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ମହାଋଷି, ଦେବତା, ନାଗ ଓ ଦିଗ୍ବଲୟ ମୁଁ ପୂଜା କରିଛି, ସେମାନେ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରନ୍ତୁ, ଓ ରାଘବ।" ସେ ଆଖିରେ ଅଶ୍ରୁ ଭରି, ବିଧିଅନୁସାରେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ରାଘବଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ, ବାରମ୍ବାର ଅଂକରେ ନେଇ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ। ରାଘବ ମାତୃଙ୍କ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ନେଇ, ପୁନି ପୁନି ତାଙ୍କର ପାଦସ୍ପର୍ଶ କରି, ତାଙ୍କ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ, ଶିତାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିଭଳି ମହାନ ଆୟୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏପରେ, କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ଅରଣ୍ୟ ପଥରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ରାମ, ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଧର୍ମପଥରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ। ରାଜପୁତ୍ର ରାମ ରାଜପଥରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଗୁଣରେ ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ତପସ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଭୈଦେହୀ (ସୀତା) ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ମନ କେବଳ ତାଙ୍କର ଅଭିଷେକ ଉପରେ ଅଟୁଟ ଥିଲା। ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରି, ଋତୁନିୟମ ଓ ରାଜଧର୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ସୀତା ଫଳାଫଳ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ସମୟରେ ରାମ ତାଙ୍କ ନିଜ ଶୋଭାୟମାନ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆନନ୍ଦିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଖ ଲଜ୍ଜାରେ ଅଳ୍ପ ନମ୍ର ଥିଲା। ସୀତା ବେଢ଼ି ଉଠି, ଅତି ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଦୁଃଖିତ ଓ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଘବ ହୃଦୟର ଦୁଃଖ ଚାପି ରଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ମୁଖ ମୁଝିଗଲା। ସୀତା ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀର ମୁଖ ଫିକା, ଘାମ ଛୁଟୁଛି, କିନ୍ତୁ ରାମ କେବେ ମନରେ ରୁଷ୍ଟ ହେଉନଥିଲେ। ସେ ଦୁଃଖରେ ଅତି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି କ’ଣ ଘଟିଲା, ପ୍ରଭୁ? ଆଜି ତ ବ୍ରହସ୍ପତି ଓ ପୁଷ୍ୟ ଯୋଗର ଶୁଭ ଦିନ, ଯାହାକୁ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି, ତଥାପି କାହିଁକି ଆପଣ ଚିନ୍ତିତ?