ରାମ ଏହିପରି କହିଲେ, "ମୁଁ ମୋର ପିତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରେନି, ମାତାଙ୍କୁ କିଛି ଆଦେଶ ମଧ୍ୟ ଦେଉନି; ମୁଁ ଧର୍ମର ଶିରୋମଣି ରାଘବଙ୍କୁ କିଛି ବି ଅନୁମତି ଦେଉନି। ଯଦି ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ, ତେବେ ମୁଁ ନିଜେ ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରିବି।" ଭାଇଙ୍କ ସତ୍ୟବାଦୀ କଥାରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ସେ ସହର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ଚାହିଁ କହିଲେ, "ମୋର ଜୀବିତ ପିତା ଯାହା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦାନ କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ମୁଁ କିମ୍ବା ଭରତ କେହି ବି ଫେରାଇ ପାରିବୁନାହିଁ। ଧର୍ମ ବିରୁଦ୍ଧ କିଛି କରିବା ଅନୁଚିତ, ଅରଣ୍ୟବାସ ମୋ ପାଇଁ ଅପମାନଜନକ ନୁହେଁ; କୈକେୟୀ ଯାହା କହିଥିଲେ ଓ ପିତା ଯାହା କରିଥିଲେ, ସେଠି କିଛି ଅନ୍ୟାୟ ନାହିଁ। ଭରତ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ଓ ବଡ଼ମାନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଦରଶୀଳ, ଏହି ମାମଲାରେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଧର୍ମପରାୟଣ। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାଇ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରୁ ଫେରିବି, ତେବେ ଦୁଇଜଣେ ଏହି ପୃଥିବୀର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସକ ହେବୁ। ରାଜା, କୈକେୟୀଙ୍କ ଉତ୍ପ୍ରେରଣାରେ, ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ; ଭରତ, ସେଇ ମହାନ ରାଜାଙ୍କୁ ଅସତ୍ୟରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।" ଏହିପରି ଅଯୋଧ୍ୟାକାଣ୍ଡର ଏକଶତ ଏକଅଠ ଶ୍ଲୋକର ଶେଷ ହେଲା। ଏହି ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ମିଳନ ଦେଖି, ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଅନ୍ତଃସ୍ପନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଅଦୃଶ୍ୟ ମୁନିଗଣ ଓ ସିଦ୍ଧମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଦୁଇ ମହାପୁରୁଷ କକୁତ୍ସ୍ଥସନ୍ତାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ସେଉଁଠି, ଯାହାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଏମିତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଶୌର୍ୟଶାଳୀ। ଏମିତି ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛୁ।" ତାପରେ ତେବେ ମୁନିମାନେ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କ ବିନାଶ ଆଶାରେ, ଦ୍ରୁତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ରାଜାମଧ୍ୟେ ସିଂହ ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଉତ୍ତମ ବଂଶର, ଜ୍ଞାନ, ଚରିତ୍ର, କୀର୍ତ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯଦି ପିତାଙ୍କୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛ, ତେବେ ରାମଙ୍କ କଥା ମାନ। ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ ଯେ, ରାମ ସଦା ପିତାଙ୍କ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ; କୈକେୟୀ ଦ୍ୱାରା ଦଶରଥ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଋଣମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।" ଏହିପରି କହି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମହାମୁନି ଓ ରାଜର୍ଷିମାନେ ନିଜ-ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ଶୁଣି ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ମହାମୁନିମାନେଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଭରତ, ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ, ହାତ ଜୋଡ଼ି, କମ୍ପମାନ୍ୟ କଣ୍ଠରେ ପୁନି କହିଲେ, "ରାଜଧର୍ମ ଓ ବଂଶପରମ୍ପରା ଭାବି, ମୋ ମାତା ଓ ମୋର ଅନୁରୋଧ ପୂରଣ କର, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥ। ଏହି ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟକୁ ମୁଁ ଏକା ରକ୍ଷା କରିପାରିବିନାହିଁ; ନାଗରିକ ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ତୁମକୁ ଇଚ୍ଛନ୍ତି। ଆମର ବନ୍ଧୁ, ସେନାପତି, ମିତ୍ର, ସହଚରମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଚାଷୀ ମେଘକୁ ଆଶା କରେ। ହେ ଧୀମାନ, ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ଅଧିକାର ସ୍ଥାପନ କର; ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ।" ଏପରି କହି, ଭରତ ଭାଇଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ି ଅନୁରୋଧ କଲେ। ରାମ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଆପଣଙ୍କ ଆଂକୁରେ ବସାଇଲେ, ତାଙ୍କ ନୟନ ରାଜହଂସ ଦ୍ୱାରା ଉପମିତ ଓ କଣ୍ଠ ମଦୋନ୍ମତ ହଂସ ସଦୃଶ। ରାମ କହିଲେ, "ଏହି ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ତୁମ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିପାରିବ। ମନ୍ତ୍ରୀ, ମିତ୍ର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କର। ଚନ୍ଦ୍ରରୁ ଶ୍ରୀ ହଟିଯାଇପାରେ, ହିମାଲୟ ପର୍ବତ ତାଙ୍କର ହିମ ଛାଡ଼ିଦେଇପାରେ, ସାଗର ତାଳ ଛାଡ଼ିଦେଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରିବିନାହିଁ। ମାତା ଯଦି ମୋର କିମ୍ବା ଲୋଭରେ ଏହା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ମନରେ ଏହାକୁ ଧରିରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମାତା ପ୍ରତି ଯେପରି ଆଚରଣ ହେବା ଉଚିତ, ସେପରି କର।" ଏପରି କଥା କହିବା ସମୟରେ, ଭରତ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଉତ୍ତମ, ଏହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କୃତ ପାଦୁକା ଉପରେ ତୁମେ ପଦାର୍ପଣ କର; ଏହିପରି ହେଲେ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ହେବ।" ରାମ, ପାଦୁକା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ପୁନି ତଳକୁ ଆସି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭରତଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଭରତ ତାହାକୁ ଶିରସ୍ଥ କରି, କହିଲେ, "ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଜଟା ଓ ବର୍କଳ ଧାରଣ କରିବି। ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ସହର ବାହାରେ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଭୁଞ୍ଜି, ତୁମ ଫେରା ଅପେକ୍ଷା କରିବି। ଏହି ରାଜ୍ୟର ଶାସନ ତୁମ ପାଦୁକାକୁ ଦେଉଛି; ଚୌଦ୍ଦ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ତୁମକୁ ଦେଖି ନପାରିଲେ, ମୁଁ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।" ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସେ ଭାଇଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ତାପରେ ରାମ କହିଲେ, "ତୁମ ମାତା କୈକେୟୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା କର; ତାଙ୍କୁ ରୁଷ୍ଟ ହେଉନି। ମୋ ଓ ସୀତାଙ୍କ ଶପଥରେ ତୁମେ ବାଧ୍ୟ।" ରାମ ଜଳଭରା ନୟନେ ଏହି କଥା କହି, ଭାଇକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭରତ, ଶୋଭିତ ପାଦୁକାକୁ ପୂଜା କରି, ରାଘବଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ଓ ପାଦୁକା ଶିରେ ଧରିଲେ। ପରେ, ସମସ୍ତ ଜନ, ବୃଦ୍ଧ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଭାଇମାନେ ସହିତ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଦେଇ, ଅଟଳ ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳିତ ହିମାଲୟ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ହେଲେ। ମାତାମାନେ ଦୁଃଖରେ କଣ୍ଠ ଅଟକି ଯିବାରୁ କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଭରତ ସମସ୍ତ ମାତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ନମସ୍କାର କରି, ଅଶ୍ରୁସିନ୍ଧୁ ଚକିତ ହେଇ, ନିଜ ଶିବିରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।