ਹੇ ਰਾਮ, ਜਦੋਂ ਸਗਰ ਦੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰਾਖੀਦਾਰ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਤਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੇਦਦੇ ਹੋਏ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਮਹਾਪਦਮ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬੜੀ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਭੇਦਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਥੇ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਖੀਦਾਰ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ, ਸੌਮਨਸਾ, ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਭੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਉਸਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ ਅਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਲਾਮਤ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਖੋਦਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਭਦ੍ਰ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਅਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਸਗਰ ਦੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਧ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖੋਦਿਆ। ਉਥੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਪੁੱਤਰ, ਕਪਿਲ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਨ। ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਘੋੜਾ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਯਜ్ఞ ਦਾ ਵਿਘਨ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੂਹਣੀਆਂ, ਹਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਫੜਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਰੁਕ, ਰੁਕ! ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਯਜ್ಞ ਘੋੜਾ ਚੁਰਾਇਆ ਹੈ!" "ਤੂੰ ਦੁਸ਼ਟ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਹੈਂ! ਸਾਨੂੰ ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣ, ਜੋ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ!" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਜਦ ਕਪਿਲ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਉਸ ਅਤਿ ਮਹਾਨ, ਅਪਾਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਕਪਿਲ ਨੇ, ਹੇ ਕਕੁਤਥ, ਸਾਰੇ ਸਗਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖ ਬਣਾਕੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮਹਾਨ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਰਚੇ ਹੋਏ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕਤਾਲੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣ। ਜਦ ਸਗਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੋਤੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦੁਰ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ। ਉਹੀ ਰਸਤਾ ਲੱਭ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਘੋੜਾ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।" "ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡੇ ਬਲਵਾਨ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਲੈ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ; ਜੇ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ। ਮੇਰਾ ਯਜ्ञ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਗਰ ਵਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਤਜੱਸੀ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਲੋਂ ਖੋਦੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਨ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਪਿਤਰ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵਲੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਾ ਚੋਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਮਹਾਨ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਅਸਮੰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੂੰ ਘੋੜੇ ਸਮੇਤ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਲੌਟ ਆਵੇਂਗਾ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹਰੇਕ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਤਰਤੀਬ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰਾਖੀਦਾਰ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਕਿ "ਤੂੰ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇਂਗਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਓਥੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਸਗਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਖ ਦੇ ਢੇਰ ਬਣੇ ਪਏ ਸਨ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਅਸਮੰਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋ ਪਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਉਹ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗਾ ਬਹਾਦੁਰ, ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿਚ, ਯਜ्ञ ਘੋੜਾ ਭਟਕਦਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਜਲ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਈ ਜਲ ਦਾ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ। ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਪਰਨ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਮਾਮਾ ਸਨ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸਨ। ਵੈਨਤੇਯ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, "ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗੇ ਨਰ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਮੌਤ ਸੰਸਾਰ ਵਲੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।" "ਇਹ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਅਪਾਰ ਕਪਿਲ ਦੁਆਰਾ ਸਾੜੇ ਗਏ ਹਨ; ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਜਲ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਨਾ ਕਰੀਂ।" "ਗੰਗਾ, ਜੋ ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ ਜਲ-ਤਰਪਣ ਕਰੀਂ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ।" "ਜਗਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਜਦ ਇਹ ਰਾਖ ਨੂੰ ਛੂਹੇਗੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਜਦ ਪਿਆਰੀ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਰਾਖ ਭਿੱਜ ਜਾਵੇਗੀ, ਸੁਗਤਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।" "ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ, ਘੋੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਯਜ्ञ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।" ਸੁਪਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੋੜਾ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ, ਅਤੇ ਸੁਪਰਨ ਵਲੋਂ ਕਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਅੰਸ਼ੁਮਤ ਦੇ ਮੁਖੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜ्ञ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।