ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਗਾਂ, ਸ਼ਬਲਾ, ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ਬਲਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਛੱਡਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨਾਲ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸ਼ਬਲਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, “ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ; ਰਾਜਾ ਖਸ਼ਤਰੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਹੈ। ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਫੌਜ, ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਲਹਿਰਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।” ਜਦ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਸ਼ਬਲਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਖਸ਼ਤਰੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਣਮਾਪੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚਾਹੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵਧ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਕਤ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਜੇ ਦੀ ਅਹੰਕਾਰ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਯਤਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂਗੀ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸ਼ਬਲਾ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਰਤ, ਵੈਰੀ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।” ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਬਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੁੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਪਹਲਵਾਂ ਉਪਜਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਹ ਪਹਲਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਪਹਲਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਪਹਲਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਬਲਾ ਨੇ ਫਿਰ ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਕ ਤੇ ਯਵਨ ਉਪਜਾ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੱਕ ਗਏ। ਉਹ ਸ਼ਕ ਤੇ ਯਵਨ ਸੋਨੇ ਦੀ ਤਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ। ਉਹ ਫੌਜ ਵੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਸੜ ਗਈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਯਵਨ, ਕਮਬੋਜ ਤੇ ਬਰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ, ਰਾਮਾ, ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਫੌਜ ਭਟਕ ਗਈ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸ਼ਬਲਾ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਉਪਜਾ ਕਰੇ। ਸ਼ਬਲਾ ਦੀ ਧੁੰਕਾਰ ਤੋਂ ਕਮਬੋਜ ਉਪਜੇ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ; ਉਸ ਦੀ ਚੀਚੀ ਤੋਂ ਬਰਬਰ ਉਪਜੇ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ। ਪੇਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਯਵਨ ਉਪਜੇ, ਤੇ ਮਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ਕ ਉਪਜੇ। ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਲੇਛ, ਹਾਰਿਤ ਤੇ ਕਿਰਾਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਫੌਜ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਗਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਧੁੰਕਾਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਰਾਖ ਹੋ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਤੇ, ਲੱਜਾ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸੀ ਜਿਸ ਦੀ ਲਹਿਰਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਜਿਸਦੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਜਿਸ ਤੇ ਗ੍ਰਹਣ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਮੁਰਝਾ ਗਈ। ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਜਿਸਦੇ ਪਰ ਕੱਟੇ ਹੋਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਹिम्मਤ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਭਾਰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ, ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਏ, ਤੇ ਆਪ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਿੰਨਰ ਤੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਕਠੋਰ ਤਪਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਨੰਦੀ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਦੇਵ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਤੇ ਕਹਿਆ, “ਤੂੰ ਇਹ ਤਪਸਿਆ ਕਿਸ ਲਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ? ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸ। ਮੈਂ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਜੋ ਚਾਹੁਣਾਂ, ਉਹ ਮੰਗ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਮਹਾਦੇਵ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਧਨੁਰ-ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਗਿਆਨ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ, ਉਪ-ਅੰਗ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਤੇ ਰਾਜ਼ ਦਿਓ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਣ। ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ।” ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਹਿਆ, “ਤਾਂ ਹੋਵੇ,” ਤੇ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹੰਕਾਰ ਵਧ ਗਈ। ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨ ਮਾਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਮੇਂ, ਰਾਮਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਾਨੋ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਪੋਵਨ ਆਸ਼ਰਮ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਵਸਤੀ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਹਥਿਆਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦੀ ਉਤਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੈਂਕੜੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀ ਚੌਂਕ ਗਏ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਦਿਸ਼ਾ ਭੱਜ ਪਏ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਚੇਲੇ, ਹਿਰਨ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੀ, ਡਰ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਇਕ ਪਲ ਲਈ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੁੰਨਤਾ ਤੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ, ਮਾਨੋ ਕੋਈ ਰੇਤ ਦੀ ਮਾਰੂਥਲ ਹੋਵੇ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ, “ਡਰੋ ਨਹੀਂ,” ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, “ਅੱਜ ਮੈਂ ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਕੁਹਾਸੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।